نگذاشت خواهد ایدرش
بر رغم او صورت گرش
جز خاک هرگز کی خورد
آن را که خاک آمد خورش
فرزند این دهر آمده‌است
این شخص منکر منظرش
چون گربه مر فرزند را
می خورد خواهد مادرش
کردند وعده‌ش دیگری
به زین نیامد باورش
از غدر ترساند همی
پر غدر دهر کافرش
گوید به نسیه نقد ند
هد هر که نیک است اخترش
با زرق بفروشد تنش
در دام خویش آرد سرش
جز غدر ناید زین جهان
زنهار ناصح مشمرش
تیره شمر روشنش را
حنظل گمان بر شکرش
باطل کند شب‌های او
تابنده روز انورش
ناچیز گردد پیرو زرد
آن نوبهار اخضرش
بنشاند آب آذرش را
بگزید آب از آذرش
یک رکن او چون دوست شد
دشمن شودت آن دیگرش
گر بنگرد در خویشتن
مردم به چشم خاطرش
وین دشمنان را بسته بیند
یک یک اندر پیکرش
چون خانه‌های دشمنان
سازند دیوار و درش
وین خانه را بیند یکی
خیمه بی‌آرام از برش
زیرش چهار استون زده
هریک سزا و درخورش
داند که ناورد آن که‌ش آ
ورد از گزافه ایدرش
وین دشمنان ویران همی
خواهند کرد این منظرش
واندر بلا و رنج تا
هرگز ندارد داورش
بی‌طاعتی داد این جهان
پر از نعیم بی‌مرش
وین بی کناره جانور
گشتند بنده یکسرش
گردن نیارد برد ازو
نه کهتر و نه مهترش
گر نه جهان میراث داد
او را خدای قادرش
کرسیش چون شد اسپ و خر
حمال چون گشت استرش؟
زاغش نگر صاحب خبر
بلبل نگر خنیاگرش
بل ملک او شد خاک زر
فرزند او خدمت گرش
ندهد جز او را بوی خوش
کافور و مشک و عنبرش
شادان جز او را کی کند
از جانور سیم و زرش؟
بی طاعتی میراث داد
ایزد ز ملک ظاهرش
گر طاعتش دارد دهد
بی‌شک بسی زین بهترش
چون داد ملک خود به تو
گر نیستی هم گوهرش؟
از مرد یابد ملک هر
گز جز پسر یا دخترش
خود نشنود ترسا چنین
گفتاری از پیغمبرش
منکر شدش نادان ولی
کن نیست دانا منکرش
هر کو بداند حق را
این قول ناید منکرش
بشناس مبدع را زخا
لق تا نداری همبرش
حیدر همین کرده‌است اشا
رت خلق را بر منبرش
بر دیگران در علم تو
حیدست فضل و مفخرش
روح القدس بودی، چو بر
منبر نشستی، یاورش
رستم سزا بودی، چو او
دلدل ببستی، چاکرش
ننوشت کفر و شرک را
جز تیغ ایمان گسترش
جز تیغ و دل بر لشکر
اعدا نبودی لشکرش
جز سر چرا هرگز نجس
تی تیغ تیز سر خورش
گردن به طاعت نه گزا
فه داد عمرو و عنترش
بر خوان اگر نه بی‌هشی
آثار فتح خیبرش
بر سر نباشد گر نبا
شد حب حیدر افسرش
فخرست روز حشر ما
در گردن جان چنبرش
دستش نگیرد حیدرم
دستم نگیرد عمرش
رفتم پس آبشخورم
رو گو پس آبشخورش
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به بررسی وضعیت انسان در دنیا می‌پردازد و به غدر و فریب‌های آن اشاره می‌کند. شاعر در این اثر به تضاد میان حقیقت و باطل، و میان خوبی و بدی در زندگی اشاره می‌کند و از خصائص انسانی و مشکلاتی که در این دنیا با آنها مواجه می‌شود، یاد می‌کند. او به طاعت و نافرمانی از خداوند اشاره کرده و تأکید می‌کند که زندگی پر از مشکل است و فقط با شناخت حقیقت و پیروی از راه درست می‌توان از آن رهایی یافت. در پایان، شاعر به عبرت‌هایی می‌پردازد که افرادی چون حیدر (علی) به عنوان الگو برای انسان‌ها قرار دارند و بر اهمیت پیروی از این الگوها تأکید می‌کند.
هوش مصنوعی: او (صورت‌گر) اجازه نداد که رخسار (صورت زیبا) او به دست کسی که می‌خواست (در عشق) برساند. در واقع، عشق و آرزوهای عاشقانه‌اش را تحت‌الشعاع زیبایی و جذابیت خود قرار داده است.
هوش مصنوعی: تنها چیزی که سرنوشت انسان را به‌طور قطعی در بر می‌گیرد، مرگ و خاک شدن اوست؛ هیچ‌کس نمی‌تواند از این حقیقت فرار کند.
هوش مصنوعی: فرزند این دنیا آمده است و این شخص که به آن چشم می‌دوزد، انکار می‌کند که او چقدر زیباست و جالب است.
هوش مصنوعی: چون فرزند دنیای فانی به رنج و سختی دچار شده، مانند گربه‌ای است که فرزندش را می‌خورد و مادرش به زحمت برای او دلتنگ خواهد شد.
هوش مصنوعی: دیگری به او وعده‌ای داد، اما زین (زینت) باورش نمی‌آید که آن وعده به حقیقت بپیوندد.
هوش مصنوعی: زمانه بسیار مکار و فریب‌کار است و انسان باید از آن بترسد، زیرا مرگ و تنهایی (غدر) در انتظار همه است.
هوش مصنوعی: می‌گوید کسی که سرنوشتش خوب است، هرگز از کسی قرض نمی‌خواهد و به طور نسیه (با تأخیر) طلبی دریافت نمی‌کند.
هوش مصنوعی: انسانی که به ظاهر و فریباعتبار می‌دهد، خود را در دام فریبش گرفتار می‌کند.
هوش مصنوعی: ای ناصح، مواظب باش که از این دنیا جز خیانت و فریب چیزی حاصل نمی‌شود.
هوش مصنوعی: ناصح (پنددهنده) می‌گوید که روشنایی و خوبی این دنیا را نباید با آنچه شیرین و خوشایند است مقایسه کرد، زیرا شکر (شیرینی) در حقیقت برای همیشه نیست و ممکن است به تلخی (حنظل) تبدیل شود.
هوش مصنوعی: خواب‌های او را که در تاریکی شب می‌گذرد، نور درخشان روزش از بین می‌برد و بی‌معنی می‌سازد.
هوش مصنوعی: پیروی زرد، وقتی که بهار سبز برسد، ناچیز و کم‌ارزش می‌شود. اینجا کنایه از بی‌ارزشی و بی‌اعتباری چیزهای کم‌فروغ در برابر زیبایی و روشنی است.
هوش مصنوعی: آتش را با آب سرد کرد، اما خود آتش، آب را از آن خود انتخاب کرد.
هوش مصنوعی: اگر یکی از ارکان زندگی‌ات مثلاً دوستت شود، آن دیگری که باید در کنار او باشد، حالا دشمن تو خواهد شد.
هوش مصنوعی: اگر فردی در خود بیندیشد، مردم را از دیدگاه دل و یاد خود می‌بیند.
هوش مصنوعی: دشمنان را در وجود خود مستحکم و قوی می‌بیند که هر کدام در ساختار وجود او تأثیر گذاشته‌اند.
هوش مصنوعی: وقتی دشمنان خانه‌های خود را می‌سازند، دیوار و در آن را نیز برپا می‌کنند.
هوش مصنوعی: این خانه را یکی می‌بیند که شبیه به خیمه‌ای بی‌سکون است و آرامش ندارد.
هوش مصنوعی: زیر این خانه، چهار ستون گذاشته شده که هر کدام به نوعی مناسب و لایق آن هستند.
هوش مصنوعی: کسی که می‌دانست ناورد (نبردی) که به او در اینجا (این مکان) پیروز نشده، از سر بی‌مبالاتی است.
هوش مصنوعی: دشمنان می‌خواهند این مکان را خراب کنند.
هوش مصنوعی: در بلا و رنج، هیچ‌گاه مفرّی برای رهایی نیست و نمی‌توان از آن فرار کرد.
هوش مصنوعی: این دنیا که پر از نعمت است، به خاطر نافرمانی آدمیان، بی‌هویت و بی‌مدد شده است.
هوش مصنوعی: این جانور بی‌ساحل، یعنی دنیا، همه را غلام و بندهٔ خود کرده است.
هوش مصنوعی: هیچ‌کس، چه کوچکتر و چه بزرگتر، جرأت نمی‌کند که گردن خود را از زیر بار او بردارد.
هوش مصنوعی: اگر خداوند توانا به او میراث نمی‌داد، دنیا او را وارث نمی‌کرد.
هوش مصنوعی: چگونه است که برتری او (خدا) بر دیگران چنان است که تختش (قدرت و سلطنتش) مانند اسب و بارکشی (حمال) شده است؟
هوش مصنوعی: زاغ را که نشانهٔ بدبینی و بدگویی است، ببین که خبرها را می‌دهد و بلبل را که نمادی از شادابی و آوازخوانی است، تماشا کن که چطور می‌خواند.
هوش مصنوعی: بلبل (پرنده‌ای خوش‌آواز) خدمت‌گزار او (فرزند زاغ) شد و اگر او (زاغ) بمیرد، ملک (مکانی که راستا در آن زندگی می‌کند) او به خاک زر تبدیل می‌شود.
هوش مصنوعی: تنها او (مقصود کسی است که در بیت پیشین اشاره شده) است که بوی خوش کافور، مشک و عنبر را می‌دهد و غیر از او کسی نمی‌تواند چنین عطری را بدهد.
هوش مصنوعی: جز او، هیچ‌کس به شادمانی نمی‌تواند برساند انسان را به گنج‌ها و زیبایی‌های همچون نقره و طلا.
هوش مصنوعی: بی‌طاعتی و نافرمانی از خدا، موجب شد که این میراث (دنیا) را به ما داده است، به‌رغم ظاهر زیبایش.
هوش مصنوعی: اگر عبادت و اطاعت خداوند را به جا بیاوری، بی‌تردید نعمت‌های بسیار بهتر از آنچه که اکنون داری، به تو خواهد داد.
هوش مصنوعی: اگر حقی را که به تو داده است، از او بگیری، پس چرا به تو ارزش می‌دهد؟
هوش مصنوعی: مرد فقط از فرزندان خود، یعنی پسر یا دخترش، می‌تواند سلطنت و ملک را به ارث ببرد؛ هرگز نمی‌تواند ملک را به دیگران بسپارد.
هوش مصنوعی: او (مسیحی) نشنیده است که پیغمبرش (عیسی) چنین سخنی بگوید.
هوش مصنوعی: نادان این سخن را انکار کرد، اما کسی که دانا باشد، نمی‌تواند آن را انکار کند.
هوش مصنوعی: هر کس که حقیقت را بشناسد، نخواهد گفت که آن مورد انکار است.
هوش مصنوعی: مبدع، خالق را بشناس و از بخشندگی او بهره‌مند شو، تا هیچ‌گاه در تنگ‌دستی و نیاز به سراغ دیگران نروی.
هوش مصنوعی: حیدر (علی)، کلمات و نشانه‌های معنوی را در اسرار و مطالب الهی بر روی منبر (محل سخنرانی) بیان کرده است.
هوش مصنوعی: حیدر در علم و دانش بر دیگران برتری و امتیاز دارد و به خاطر این فضیلت و مقامش، مورد افتخار است.
هوش مصنوعی: ای کاش تو به منزلهٔ روح‌القدس (روح قدس) بودی، زیرا هنگامی که بر منبر نشستی، مانند یاور من می‌نشیستی.
هوش مصنوعی: تو مانند رستم، شایسته و آقایی بوده‌ای، زمانی که دلدل (اسب رستم) را به زنجیر بسته‌ای و به او خدمت کرده‌ای.
هوش مصنوعی: کفر و شرک را جز با تیغ ایمان و سلاح اعتقاد نمی‌توان از میان برداشت.
هوش مصنوعی: فقط با ایمان و دل شجاع در برابر دشمنان بود که لشکر او (احتمالاً لشکر مؤمنان یا نیکان) وجود داشت.
هوش مصنوعی: به جز سر، هیچ چیز دیگری نمی‌تواند به تیغ تیز خورشید تشبیه شود.
هوش مصنوعی: عمرو و عنتر، دو شخصیت معروف هستند که در اینجا به عنوان نمادهایی از قدرت و شجاعت مطرح می‌شوند. باید گردن را در فرمان‌برداری به تسلیم قبول کرد، مانند عمرو و عنتر که به طاعت و وفاداری در برابر قدرت اشاره دارند.
هوش مصنوعی: اگر بر سفره‌ای، بدون هوش و درک، آثار پیروزی خیبر (فتح خیبر) باید وجود نداشته باشد، هیچ ارزشی ندارد.
هوش مصنوعی: اگر بر سر او تاجی نباشد، با این حال عشق به حیدر (علی) همچنان بر افسر او (تاج او) می‌بالد.
هوش مصنوعی: در روز قیامت، ما به خاطر حیدر (علی) افتخار داریم و این افتخار به گردن‌مان مثل چنبره‌ای است که نمی‌گذاریم از آن خالی شویم.
هوش مصنوعی: اگر حیدر (علی) دست مرا نگیرد، دست عمر (عمر بن خطاب) نیز مرا نخواهد گرفت. این جمله نشان‌دهندهٔ وابستگی و حمایت علی از گوینده است و اشاره به این دارد که بدون حمایت او، کسی دیگر نمی‌تواند به او کمک کند.
هوش مصنوعی: رفتم تا منبع و سرچشمۀ آب او را بیابم.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.