سرو را شمشاد قدش محو چون تصویر کرد
آب را موج خرامش پای در زنجیر کرد
ای دم صبح قیامت این همه تأخیر چیست
پاس خاطر داریی صحبت مرا دلگیر کرد
هر سرمه با قد خم گشته می گوید هلال
گردش ایام ما را در جوانی پیر کرد
آن کمان ابرو غضبناک از سر خاکم گذشت
چون هدف لوح مزارم را نشان تیر کرد
محتسب مرد و صراحی سجده های شکر ساخت
شیشه را از باده خالی مرگ این بی پیر کرد
سیدا دنیاپرستان را نگردد نو لباس
جغد نتواند به خود ویرانه را تعمیر کرد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل از وصف قامت و خرامش معشوق آغاز میشود که سرو را بیحرکت و آب را از رفتن بازداشته است. سپس شاعر از ملال زندگی و ملاحظهکاریهای همنشینی، پیری زودرس و جفای معشوق که حتی بر گور عاشق هم ادامه دارد، سخن میگوید. در بیتی طنزآمیز مرگ محتسب را جشنی برای صراحی و باده میداند و در پایان، دنیاپرستان را به جغدی تشبیه میکند که از آبادکردن ویرانهٔ خود ناتوان است.
هوش مصنوعی: قامت شمشادگونهٔ یار، سرو را چنان حیران کرد که مانند نقشی بیحرکت بر جا ماند؛ و موجِ راهرفتن نازآلودش، آب را از رفتن بازداشت، گویی موجهای آب زنجیری بر پای آن شد.
هوش مصنوعی: شاعر صبح قیامت را خطاب میکند که اینهمه درنگ برای چیست؟ رعایت خاطر دیگران و ملاحظهکاری در همنشینی، مرا دلتنگ و ملول کرده است و آرزوی پایان این دنیا را دارم.
هوش مصنوعی: در آغاز هر ماه، هلالِ نو با قامت خمیدهاش میگوید که گردش روزگار ما را در همان جوانی پیر کرد؛ یعنی ماه نو با آنکه تازه است، مانند پیران خمیده است.
هوش مصنوعی: معشوقِ کمانابرو با خشم از کنار گور من گذشت و سنگ مزارم را همچون هدفی، آماج تیر خود کرد؛ یعنی حتی پس از مرگ نیز از جفای او در امان نیستم.
هوش مصنوعی: محتسب مُرد و صراحی از شادی به سجدهٔ شکر افتاد و شراب ریخت؛ مرگِ این بیپیرِ نابهکار بود که شیشه را از باده خالی کرد، یعنی بادهخواران به شادی مرگ او همهٔ شراب را نوشیدند.
هوش مصنوعی: ای سیدا، دنیاپرستان هرگز تازه و نو نمیشوند؛ همانگونه که جغدِ ویرانهنشین نمیتواند ویرانهٔ خود را آباد کند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
نحس گردون در جهان جاه تا تأثیر کرد
بخت برنا را لگد کوب سپهر پیر کرد
دور گردون را زمانه علت بیداد خواند
صحن گیتی را ستاره موجب تشویر کرد
روزگار از جور گردون یک بیک آگاه گشت
[...]
خانه بر دوشی که سیر کوچه زنجیر کرد
کی به زنجیرش توان پا بسته تعمیر کرد؟
نشأه می مرگ آب زندگانی دیده است
دختر رزچون خضر صد نوجوان را پیر کرد
شعله گستاخ طرف دامن قاتل مباد!
[...]
تا مرا عشق تو با دیوانگان زنجیر کرد
فارغم از خدمت استاد و جور پیر کرد
آب حیوان در لب لعل تو و ما خشک لب
حسرت آن لب مرا از جان شیرین سیر کرد
روز اول بر وصالت دل نمیبایست بست
[...]
نفس سرکش را مسخر عقل پرتدبیر کرد
سگ چو شد دیوانه او را می توان زنجیر کرد
بی مربی زیر گردون معتبر نتوان شدن
ماه نو را رفته رفته چرخ عالمگیر کرد
با بزرگان جهان گستاخ بودن خوب نیست
[...]
در سواد خط خوبان بسکه دل شبگیر کرد
همچو صبح صادقم در این سیاحت پیر کرد
زلف خوبان بسکه در این گوشه واگردیده است
جذبه را در خلوت ما عشق در زنجیر کرد
خواب دیدم زلف معشوقی به دست آورده ام
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.