دیده چرخ به ظالم نگران خواهد بود
تیر را گوشه ابرو ز کمان خواهد بود
قسمت بیهوده گو در همه جا روزردیست
از سفر سود جرس آه و فغان خواهد بود
مال غارت زده از حاکم ده باید جست
گرگ را نیست گنه جرم شبان خواهد بود
ساغر و شیشه ز مهمانی خم سیر شدند
خانه اهل کرم از دگران خواهد بود
سفله از حرص دم مرگ پشیمان گردد
باغبان را کف افسوس خزان خواهد بود
ظاهر و باطن عشاق چو گل یکرنگ است
هر چه باشد به دل ما به زبان خواهد شد
قصر دولت که به او خلق بنایی دارند
چون حبابیست که بر آب روان خواهد بود
روز محشر که ز هر گوشه علم جلوه دهند
خاکساران تو را نام و نشان خواهد بود
سبزه پشت لبت جوهر مغز جگر است
ریشه سنبل زلفت رگ جان خواهد بود
هر که چون غنچه گل کیسه پر زر دارد
تکمه تاج سر اهل جهان خواهد بود
منزل اول او گوشه کوثر گردد
هر که را چشم به آن کنج دهان خواهد بود
خامه حرفی ز خطش گفت بریدند سرش
بی ادب کشته شمشیر زبان خواهد بود
رشته تا گشت مرصع ز گهر دانستم
چرخ در تربیت بی هنران خواهد بود
نشوند اهل طمع دور ز اطراف تنور
به امیدی که درو صورت نان خواهد بود
سیدا دهر به نوکیسه نکو پردازد
میل پیران ز مریدان به جوان خواهد بود



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل بیشتر در شکایت از روزگار و نقد اجتماعی است: آسمان پشتیبان ظالمان و بیهنران است، حاکم مسئول غارت مردم است و زر جایگاه میآورد. شاعر در کنار اینها از ناپایداری قدرت، پشیمانی آزمندان و یکرنگی عاشقان سخن میگوید و چند بیت را هم به وصف لب و زلف و دهان یار اختصاص میدهد. در پایان با طعنه میگوید روزگار به نوکیسگان میرسد و پیران نیز مریدان جوان را برمیگزینند.
هوش مصنوعی: چشم آسمان همیشه به ستمگر دوخته است و از او پشتیبانی میکند؛ همانگونه که تیر از گوشهٔ کمان (که مانند ابروست) نیرو و جهت میگیرد.
هوش مصنوعی: بهرهٔ آدم یاوهگو همهجا شرمساری است؛ چنانکه جرس از سفر جز ناله و فریاد سودی نمیبرد.
هوش مصنوعی: مال غارتشده را باید از حاکم ده خواست؛ گرگ گناهی ندارد و تقصیر از چوپان است. یعنی مسئول ستم و تاراج، نگهبان و حاکم است.
هوش مصنوعی: جام و شیشه از مهمانی خمِ می سیر شدند؛ خانهٔ بخشندگان از آنِ دیگران است و دیگران از آن بهره میبرند.
هوش مصنوعی: آدم فرومایه از آزمندی خود هنگام مرگ پشیمان میشود؛ همانطور که باغبان در پاییز دست حسرت به هم میساید.
هوش مصنوعی: ظاهر و باطن عاشقان مانند گل یکرنگ است؛ هرچه در دل ما باشد بر زبان میآید.
هوش مصنوعی: کاخ قدرت و ثروتی که مردم به آن دل بستهاند و بنایش میکنند، مانند حبابی بر آب روان، ناپایدار است.
هوش مصنوعی: در روز قیامت که از هر سو پرچمها برافراشته میشود، خاکساران و فروتنانِ درگاه تو نام و نشان و سربلندی خواهند داشت.
هوش مصنوعی: سبزهٔ موی پشت لب تو از جوهر جگر عاشقان پدید آمده و ریشهٔ زلف سنبلمانندت رگ جان ماست.
هوش مصنوعی: هر کس مانند غنچه کیسهاش پر از زر باشد، همچون دکمهٔ تاج بر سر مردم جهان جای میگیرد؛ یعنی جهانیان زردار را بزرگ میدارند.
هوش مصنوعی: هر کس به گوشهٔ دهان یار چشم بدوزد، نخستین منزلش کنار حوض کوثر بهشت خواهد بود.
هوش مصنوعی: قلم از خط چهرهٔ یار سخنی گفت و سرش را بریدند (قط زدند)؛ بیادب کشتهٔ شمشیر زبان خود میشود.
هوش مصنوعی: وقتی دیدم رشتهٔ بیارزش با گوهر آراسته شد، دانستم که آسمان به پرورش بیهنران مشغول است.
هوش مصنوعی: آزمندان از کنار تنور دور نمیشوند، به این امید که شاید در آن نانی پیدا شود.
هوش مصنوعی: ای سیدا، روزگار به تازهبهدورانرسیدهها خوب رسیدگی میکند؛ چنانکه پیران هم از میان مریدان به جوانان گرایش دارند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بامدادان پگاه آمد بر بسته کمر
غالیه بر سر و رو کرد و برون رفت بدر
خواجه در غم من ار گفت که چون بیخردان
دین به دل کردهای اندر ره دنیا لابد
دیو در گوش هوا و هوسش میگوید
از پی کبر و کنی چون متنبی سد جد
من چه دانستم کز تربیت روحالقدس
[...]
هر که او بندهٔ این حضرت والا بود
همچو من صاب صد نعمت و آلا گردد
آن کل شوم نیک تیر دل از من بربود
عشق بر عشق چو آروغ برافروز فروز
یاسمنگون رخ . . . ون را به زِهارم بنمود
شب ز سودای ویم دیده حمدان نغنود
جز خداوند مفرمای که خوانند مرا
سزد این نام کسی را که غلام تو بود
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.