آخر گهر وفا ببارید
آخر سر عاشقان بخارید
ما خاک شما شدیم در خاک
تخم ستم و جفا مکارید
بر مظلومان راه هجران
این ظلم دگر روا مدارید
ای زُهرهییان به بامِ این مه
بر پرده زیر و بم بزارید
یا نیز شما ز درد دوری
همچون من خسته دلفکارید؟
محروم نماند کس از این در
ما را به کسی نمیشمارید
آن درد که کوه از او چو ذرهست
بر ذره گکی چه میگمارید؟
ای قوم که شیرگیر بودیت
آن آهو را کنون شکارید
زان نرگس مست شیرگیرش
بیخمر وصال در خمارید
زان دلبر گلعذار اکنون
بس بیدل و زعفران عذارید
با این همه گنج نیست بیرنج
بر صبر و وفا قدم فشارید
مردانه و مردرنگ باشید
گر در ره عشق مرد کارید
چون عاشق را هزار جانست
بی صرفه و ترس جان سپارید
جان کم ناید ز جان مترسید
کاندر پی جان کامکارید
عشقست حریف حیلهآموز
گَرد از دغل و حیل برآرید
در عشق حلال گشت حیله
در عشق رهین صد قمارید
حقست اگر ز عشق آن سرو
با جمله گلرخان چو خارید
حقست اگر ز عشق موسی
بر فرعونان نفس مارید
جان را سپر بلاش سازید
کاندر کف عشق ذوالفقارید
در صبر و ثبات کوه قافید
چون کوه حلیم و باوقارید
چون بحر نهان به مظهر آید
ماننده موج بیقرارید
هنگام نثار و درفشانی
چون ابر به وقت نوبهارید
در تیر شهیت اگر شهیدیت
در پیش مهیت اگر غبارید
پاینده و تازه همچو سروید
چون شاخِ بلندِ میوهدارید
ز آسیب درخت او چو سیبید
چون سیب درخت سنگسارید
گر سنگدلان زنندتان سنگ
با گوهر خویش یار غارید
چون دامن در پیش دوانید
گر همچو سجاف بر کنارید
چون همسفرید با مه خویش
پیوسته چو چرخ در دوارید
هم عشق شما و هم شما عشق
با اشتر عشق هممهارید
گر نقبزنست نفس و دزدست
آخر نه در این حصین حصارید؟
از عشق خورید باده و نقل
گر مقبل وگر حلالخوارید
دیدیت کهتان همینگارد
دیگر چه خیال مینگارید؟
اوتان به خود اختیار کردهست
چه در پی جبر و اختیارید؟
محکوم یک اختیار باشید
گر عاشق و اهل اعتبارید
خاموش کنم اگر چه با من
در نطق و سکوت سازوارید


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به توصیف حال عاشقان و چالشهای عشق میپردازد. او از درد و رنجی که معشوق برای عاشقان به همراه دارد سخن میگوید و به مظلومیت آنها در برابر جفاها اشاره میکند. عشق را به عنوان مسیری سخت و پرخطر میشمارد که نیاز به صبر و قاطعیت دارد. شاعر عشق را نه تنها به عنوان یک حس، بلکه به عنوان یک مبارزه و کار دشوار مطرح کرده و تاکید میکند که در این راه باید از هراس و دغل دوری کرد. او از معشوق خود میخواهد که با عشقش در کنار عاشق بماند و این رابطه را راستین و پایدار سازد.
هوش مصنوعی: سرانجام، ای سنگ دلها، محبت و وفای خود را نشان دهید و در پایان، گناهان و آلام عاشقان را برطرف کنید.
ما خاک شما شدهایم، پس در این خاک، بذر ستم نکارید
بر کسانی که در راه هجران معشوق، مظلوم واقع شدهاند؛ ستم روا ندارید
هوش مصنوعی: ای ستارگان (زهرهییان) که در آسمان، به روشنایی این ماه مینگرید، بر پردهی زیر و بم (ماجراهای) آن لب بگشایید و سخن بگویید.
هوش مصنوعی: آیا شما هم به خاطر دوری از معشوق مانند من، دلتنگ و خسته هستید؟
هوش مصنوعی: هیچکس نباید از این در (در محبت الهی یا وصل محبوب) محروم بماند، ولی شما ما را به حساب کسی نمیآورید و برایمان ارزشی قائل نمیشوید.
هوش مصنوعی: دردی که به اندازهٔ کوه سنگین و بزرگ است، چطور میتواند بر یک ذره (اجازه بدهید به عنوان فردی کوچک) تأثیر بگذارد؟ این بیت به تناقض و نادرستی تصور این معنا میپردازد که دردهای بزرگ بر موجودات کوچک بیاهمیت میباشند.
هوش مصنوعی: ای گروهی که در خوشی و لذت غرق بودید، حالا آن آهو (نماد معشوق یا هدفی زیبا) را به چنگ آوردهاید.
هوش مصنوعی: از آن نرگس مست که جذابیتش مانند شیر است، اکنون به خاطر دوری از وصال و دیدارش دچار حالتی سرخوش و مخمور شدهاید، بدون اینکه شراب بنوشید.
هوش مصنوعی: اکنون به خاطر دلبر با زیبایی شگفتانگیز، دلها به شدت بیقرار و پریشان هستند و عطر زعفران نیز به خاطر جذابیت او موج میزند.
هوش مصنوعی: با وجود اینکه همه چیز ارزشمند و گرانبهاست، اما بدون زحمت و تلاش به دست نمیآید؛ پس در راه صبر و وفا استقامت کنید و پیش بروید.
هوش مصنوعی: برای دستیابی به عشق، باید با شجاعت و درستی برخورد کنید و سختیها را مانند مردان تحمل کنید.
هوش مصنوعی: عاشق به اندازهٔ هزار جان دارد، پس بدون هیچ گونه ترس و دغدغه، جان خود را فدای معشوق کنید.
هوش مصنوعی: هرگز نترسید که جان شما کم نمیشود، زیرا شما در پی جان و زندگیای هستید که موفق و کامرواست.
هوش مصنوعی: عشق همواره حریف و رقیبی است که از نیرنگ و فریب به دور است و میتواند افراد را از فریبها و حقهها دور کند.
هوش مصنوعی: در عشق، راههای فریب و حیله حلال میشود و انسان میتواند با تمام وجود به این مسیر بپردازد، حتی اگر در این راه دهها بار ریسک و خطر کند.
هوش مصنوعی: اگر به عشق آن شاهد زیبا (سرو) زیبایی همه گلها و دلبرها در برابر او به چشم خار (بیارزش) بیاید، این حقیقتی است که باید پذیرفت.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که عشق میتواند به قدری قدرتمند باشد که حتی موسی، نبی بزرگ، بر فرعونها که ظالم و ستمگر هستند، میتواند نفسی تازه کند یا بر آنان تاثیر بگذارد. در واقع، عشق، توانایی و قدرتی دارد که از آن فراتر از ظلم و ستم فرعونها میگذرد.
هوش مصنوعی: جان را مرکب بدون زحمت قرار دهید؛ زیرا که در دست عشق، سلاح ذوالفقار (سلاح امام علی) دارید.
هوش مصنوعی: شما در صبر و پایبندی مانند کوه قاف هستید، یعنی ثابتقدم و باوقار مثل کوه حلیم، که به آرامی و صبوری ایستادگی میکند.
هوش مصنوعی: شما مانند موجی ناآرام و مضطرب هستید که وقتی دریا (یا همان «بحر» که به روح یا حقیقت اشاره دارد) در نمایان میشود، از خود بیخود میگردید.
هوش مصنوعی: در زمان بخشش و دلنوازی مانند ابرها در فصل بهار با شگفتی و سرزندگی ظاهر میشوید.
هوش مصنوعی: اگر در تیرگی تو، عذابی برای تو باشد، در پیشگاه تو، اگر غبار بوجود آید، نشان از بزرگی و جلال توست.
هوش مصنوعی: مانند درخت سرو، همیشه پایدار و سرسبز و تازه بمانید، همانطور که شاخهای بلند درختان میوهدار هستند.
هوش مصنوعی: درختی که آسیب دیده، مانند سیبی است که بر زمین افتاده و مورد سنگسار قرار میگیرد. به عبارتی، وقتی کسی آسیب ببیند یا دچار مشکل شود، مانند میوهای در معرض آسیب و ضربه قرار میگیرد.
هوش مصنوعی: اگر افرادی که دلشان سخت و سنگی است، به شما سنگ پرتاب کنند، با گوهر وجود خود به دوستی و همنشینی با شما میپردازند.
هوش مصنوعی: اگر دامن را بهسرعت به جلو بکشید، مانند سجافی که در کناری قرار میگیرد، خواهید بود.
هوش مصنوعی: شما به عنوان همسفر با محبوبتان (مه) همیشه در کنار یکدیگر هستید و مانند چرخ که در حرکت است، به دور هم میگردید.
هوش مصنوعی: هم عشق شما، یعنی آنچه که به شما تعلق دارد، و هم خود شما، عشق به اشتر (نوعی حیوان بارکش) را هم به دوش میکشید و بهتبع آن، همه در عشق به همدیگر همراستا و همعشق هستید.
هوش مصنوعی: اگر نفس، نقبزن و دزد باشد، پس در این حصار محکم و ایمن، چه جایی برای ما وجود دارد؟
هوش مصنوعی: از عشق بنوشید و شادی کنید، خواه میخواری کنید و خواه بهحلال، همهاش مربوط به عشق است.
هوش مصنوعی: اگر شما خود را در حالت عشق و شوق میبینید، پس چه نیازی به خیالهای دیگر دارید؟
هوش مصنوعی: خودتان انتخاب کردهاید چه نیازی به بحث دربارهٔ سرنوشت و انتخاب دارید؟
هوش مصنوعی: اگر عاشق و اهل اعتبار هستید، پس باید به این نکته عمل کنید که خود را محدود به اختیار نکنید؛ یعنی در محبت و عشق، گویی محکوم به یک نوع اختیار باشید.
هوش مصنوعی: اگرچه شما با من در سکوت و گفتار هماهنگی دارید، اما من میخواهم خاموشی اختیار کنم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
سر تا پایش به کف بخارید
زو گرد و ز دیده اشک بارید
ای اهل صبوح در چه کارید
شب میگذرد روا مدارید
ماننده آفتاب رخشان
از جام صبوح سر برآرید
ای شب شمران اگر شمارست
[...]
ای همنفسان که پیش یارید
این شکر چرا نمی گذارید؟
ما را مکشید چون غریبان
هر چند شما ازین دیارید
جان خواهم داد زیر پایش
[...]
کای قوم که همدمان یارید
یکدم او را به من گذارید
اندر قدمش فتاد و زارید
خون از مژگان بدیده بارید
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.