امروز چرخ را ز مه ما تحیریست
خورشید را ز غیرت رویش تغیریست
صبح وجود را به جز این آفتاب نیست
بر ذره ذرهٔ وحدت حسنش مقرریست
اما بدان سبب که به هر شام و هر صبوح
اشکال نو نماید گویی که دیگریست
اشکال نو به نو چو مناقض نمایدت
اندر مناقضات خلافی مستریست
در تو چو جنگ باشد گویی دو لشکر است
در تو چو جنگ نبود دانی که لشکریست
اندر خلیل لطف بد آتش نمود آب
نمرود قهر بود بر او آب آذریست
گرگی نمود یوسف در چشم حاسدان
پنهان شد آنک خوب و شکرلب برادریست
این دست خود همی برد از عشق روی او
وان قصد جانش کرده که بس زشت و منکریست
آن پرده از نمد نبود از حسد بود
زان پرده دوست را منگر زشت منظریست
دیویست نفس تو که حسد جزو وصف اوست
تا کل او چگونه قبیحی و مقذریست
آن مار زشت را تو کنون شیر میدهی
نک اژدها شود که به طبع آدمی خوریست
ای برق اژدهاکش از آسمان فضل
برتاب و برکشش که از او روح مضطریست
بی حرف شو چو دل اگرت صدر آرزوست
کز گفت این زبانت چو خواهنده بر دریست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهٔ توحید و وحدت در وجود انسان و روح انسانی است. مولانا در این غزل به تحیر و دگرگونی در افکار و احساسات انسان اشاره میکند و بیان میکند که در هر صبح و شام، انسان در معرض تغییرات و شکلهای جدیدی قرار دارد. او با استفاده از تمثیلهای مختلف به جنگ درون و تناقضات نفس اشاره میکند و نگاهی انتقادی به حسد و تبعیض دارد. در نهایت، شاعر از مخاطب میخواهد تا از محدودیتهای زبانی و ظاهری فراتر رود و به عمق دل پرداخته و آرامش بیابد.
هوش مصنوعی: امروز چرخ (دوران) به خاطر حضور ما در جهان، دچار شگفتی و حیرت است و خورشید نیز به خاطر زیبایی و شکوه چهرهاش تغییر کرده است.
هوش مصنوعی: صبح وجود و هستی جز وجود این آفتاب نیست و بر هر ذره از زیبایی و وحدت او، ثبات و قرار وجود دارد.
هوش مصنوعی: هر شب و هر صبح، چهرهای تازه و نو به خود میگیرد، بهطوریکه انگار شخصیتی جدید و متفاوت است.
هوش مصنوعی: هر بار که شکل و حالت جدیدی از تو نمایان میشود، این تغییرات به گونهای با یکدیگر در تضاد هستند و در این تضادها، یک حقیقت متفاوت و ناپیدا (خود واقعی) وجود دارد.
هوش مصنوعی: در وجود تو اگر جنگ و نزاع باشد، مانند دو لشکر در حال نبرد به نظر میآید؛ اما زمانی که جنگ و نزاع درونی وجود نداشته باشد، میفهمی که آن جنگ یک لشکر مجرد است و واقعی نیست.
هوش مصنوعی: در دل خلیل (ابراهیم خلیل) لطف خداوند به قدری قوی بود که آتش نمرود، که از روی قهر بر او افروخته شده بود، مانند آبی آتشگیر و سوزان جلوه میکرد.
هوش مصنوعی: یوسف با زیبایی و دلنشینیاش مانند یک گرگ در چشم دشمنان و حاسدان پنهان شده است، چرا که او برادری است با جمال زیبا و لبهای شیرین.
هوش مصنوعی: این دست خود به خاطر عشق به معشوق، جانش را نیز قربانی میکند، در حالی که این کار بسیار زشت و نفرتانگیز است.
هوش مصنوعی: آن پوشش یا پردهای که بین تو و دوست وجود دارد، به خاطر حسد است و نه به خاطر نمد (پارچه). بنابراین، به خاطر این حسادت، چهرهٔ دوست را زشت مپندار، زیرا آن زشتی واقعی نیست.
هوش مصنوعی: نفس انسان مانند دیوی است که یکی از ویژگیهای آن حسد است. حالا اگر این نفس، تمام وجود انسان را در بر بگیرد، چه زشت و ناپسند میشود.
هوش مصنوعی: نفس خودت را که مایهٔ زشتی و بدی است، مانند ماری وحشتناک بر میشماری و با شیر خود تغذیه میکنی؛ به این ترتیب، اگر به دامان این نفس قبیح بروی، به تدریج به موجودی خطرناک و خطرآفرین تبدیل میشود که به طبع انسان آسیب میزند.
هوش مصنوعی: ای روشنایی که دشمن اژدها را شکست میدهی، از آسمان بر ما رحمت و فضل خود را نازل کن و آن را بخوان تا روح مضطری که در ماست آرام بگیرد.
هوش مصنوعی: اگر دل تو خواستهای بزرگ دارد، بیصحبت و بیکلام شو، چون زبان تو تنها در خواستن است و مانند دربانی در برابر در است که نمیتواند به درون راه یابد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
در کوی ما که مسکن خوبان سعتریست
از باقیات مردان پیری قنلدریست
پیری که از مقام منیت تنش جداست
پیری که از بقای بقیت دلش بریست
تا روز دوش مست و خرابات اوفتاده بود
[...]
شاها بدان خدای که آثار صنع او
جان بخشی و خرد دهی و بنده پروریست
در چنبر قضاش اسیرند و ممتحن
هر هستیی که در خم این چرخ چنبریست
کز آرزوی بزم تو کز آسمان بهست
[...]
ترکی که بر قمر ز شبس طوق عنبریست
در حسن برگزیده ی نه چرخ چنبریست
کویش حریم جنت و بویش نسیم خلد
مویش بنفشه ی تر و رویش گل طریست
هر چند نیست یکسر مویش ز مهر بهر
[...]
خط نیست این به گرد گلت، سبزه ی تری ست
این خط برای دعوی حسن تو محضری ست
از خضر، رهروان تو منت نمی کشند
هر موج ریگ بادیه بر چشمه رهبری ست
ناموس برده پرده نشینان باغ را
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.