بحر ما را کنار بایستی
وین سفر را قرار بایستی
شیر بیشه میان زنجیرست
شیر در مرغزار بایستی
ماهیان می‌طپند اندر ریگ
راه در جویبار بایستی
بلبل مست سخت مخمورست
گلشن و سبزه‌زار بایستی
دیده‌ها از غبار خسته شده‌ست
دیده اعتبار بایستی
همه گل‌خواره‌اند این طفلان
مشفقی دایه‌وار بایستی
ره به آب حیات می‌نبرند
خضر را آبخوار بایستی
دل پشیمان شده‌ست ز آنچ گذشت
دل امسال پار بایستی
اندر این شهر قحط خورشیدست
سایه شهریار بایستی
شهر سرگین پرست پر گشته‌ست
مشک نافه تتار بایستی
مشک از پشک کس نمی‌داند
مشک را انتشار بایستی
دولت کودکانه می‌جویند
دولت بی‌عثار بایستی
مرگ تا در پی‌ست روز شبست
شب ما را نهار بایستی
چون بمیری بمیرد این هنرت
زین هنرهات عار بایستی
چنگ در ما زده‌ست این کمپیر
چنگ او تار تار بایستی
طالب کار و بار بسیارند
طالب کردگار بایستی
دم معدود اندکی مانده‌ست
نفسی بی‌شمار بایستی
نفس ایزدی ز سوی یمن
بر خلایق نثار بایستی
مرگ دیگی برای ما پخته‌ست
آن خورش را گوار بایستی
یاد مردن چو دافع مرگست
هر دمی یادگار بایستی
هر دمی صد جنازه می‌گذرد
دیده‌ها سوگوار بایستی
ملک‌ها ماند و مالکان مردند
ملکتی پایدار بایستی
عقل بسته شد و هوا مختار
عقل را اختیار بایستی
هوش‌ها چون مگس در آن دوغست
هوش را هوشیار بایستی
زین چنین دوغ زشت گندیده
این مگس را حذار بایستی
معده پردوغ و گوش پر ز دروغ
همت الفرار بایستی
گوش‌ها بسته است لب بربند
از خرد گوشوار بایستی
از کنایات شمس تبریزی
شرح معنی گذار بایستی
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به توصیف وضعیت‌های پیچیده و چالش‌های زندگی انسانی می‌پردازد. شاعر به ضرورت توقف و تفکر در زندگی اشاره می‌کند و از وضعیت عمیق دل‌ها و روح‌ها سخن می‌گوید که در دنیای مملو از فریب و بی‌اعتباری گرفتار شده‌اند. او به دل‌های پشیمان، جستجوی حقیقت و ضرورت یادآوری مرگ برای بیداری و نجات اشاره می‌کند. همچنین به تحولات درونی و نیاز به فضایی برای بازگشت به خویشتن و طلب حقایق می‌پردازد. در نهایت، شاعر بر لزوم خرد و هوشیاری در مواجهه با واقعیت‌های زندگی تأکید می‌کند.
هوش مصنوعی: ما به‌عنوان یک دریا نیاز داریم که جایی برای توقف داشته باشیم و این سفر نیاز به مکانی برای آرامش و استراحت دارد.
هوش مصنوعی: شیر که در جنگل زندگی می‌کند، در قفس محصور شده است و باید در دشت و چراگاه آزاد باشد.
هوش مصنوعی: ماهی‌ها در میان شن‌های بستر رودخانه به شدت حرکت می‌کنند و این نشان می‌دهد که در جویبار باید به حرکت و زندگی ادامه دهند.
هوش مصنوعی: بلبل که به شدت مست و نشئه است، باید در گلزار و ناحیهٔ سرسبز حضور داشته باشد و به آوازخوانی و لذت بردن بپردازد.
هوش مصنوعی: چشمان ما از غبار و کثیفی خسته شده‌اند و نیاز دارند که در جایی مطمئن و پاکیزه قرار گیرند.
هوش مصنوعی: همه این کودکان در وضعیت غم و اندوهی هستند که باید مانند دایه‌ای مهربان به آنها رسیدگی کرد.
هوش مصنوعی: خضر (پیامبر یا ولی الهی) باید به آب حیات برسد، و این در حالی است که کسانی که او را راهنمایی می‌کنند، به سوی آب نجات می‌برند.
هوش مصنوعی: دل پشیمان شده است از کارهایی که در سال گذشته انجام داده است و باید برای آن دل‌سوزی کند.
هوش مصنوعی: در این شهر، کمبود نور و روشنایی وجود دارد و جایگاهی برای سایه فرمانروا لازم است. این فرمانروا می‌تواند نماد امنیت و امید باشد.
هوش مصنوعی: شهر پر از آلودگی و کثافت شده و فضای آن نیاز به عطر و خوشبوئی دارد، که به بی‌نظمی زندگی در آن اشاره دارد. نافهٔ تاتار اشاره به عطر یا بوی خوشی دارد که باید در این فضا پخش شود.
هوش مصنوعی: مشک، عطر خوشبو، از فضولات جانوران (پشک) حاصل نمی‌شود و باید از راهی دیگر منتشر شود، یعنی عطر واقعی و دلنشین باید سرچشمه‌ای پاک و خالص داشته باشد.
هوش مصنوعی: آدم‌ها به دنبال خوشبختی و سعادت ساده و آسانی هستند که نیازی به زحمت و سختی نداشته باشد.
هوش مصنوعی: مرگ همچنان که در پی ماست، شب را برای ما به مانند روز می‌سازد، پس باید برای هر شب، غذایی (نهار) تدارک دید.
هوش مصنوعی: اگر بمیری، هنری که داری نیز می‌میرد و از این هنرهایت، عیب و ننگی به حساب می‌آید.
هوش مصنوعی: این کمپیر، که به معنای پیرزن و در اینجا به عنوان نماد وقت یا زمان آمده، در درون ما چنگ زده و ما را به نغمه‌هایی دعوت کرده است، اما به نظر می‌رسد که در این نوا، تار و پود زندگی‌مان گسیخته و باید به این موضوع توجه کنیم.
هوش مصنوعی: بسیاری از مردم به دنبال کسب و کار و جاه و مقام هستند، اما برای رسیدن به خداوند و آنچه که او می‌خواهد، باید تلاش کنند.
هوش مصنوعی: زمان کوتاهی باقی مانده و باید از این فرصت استفاده کرد و با حالتی از ندرت و کمیابی، نفسی پرمعنا و پرارزش را به دست آورد.
هوش مصنوعی: نفس الهی و فیض پروردگار از سمت یمن (به عنوان مکانی مقدس) باید بر مردمان فرود آید و به آنها عطا شود.
هوش مصنوعی: مرگ برای ما همچون دیگ است که در آن خوراکی تهیه شده و باید آن خورش را به راحتی و با توکل به خدا تناول کنیم.
هوش مصنوعی: یاد مرگ، مانند عاملی است که مرگ را دور می‌کند، پس باید هر لحظه به یاد آن باشی و آن را در خاطر نگه‌داری.
هوش مصنوعی: هر لحظه جنازه‌های زیادی از مقابل چشم‌ها می‌گذرد و این موضوع باعث می‌شود که انسان باید همیشه آماده سوگواری و اندیشه در مرگ باشد.
هوش مصنوعی: بزرگان و مالکان این دنیا برای همیشه از بین می‌روند، اما زمین و حکومت و دارایی‌ها باید پابرجا و پایدار بمانند.
هوش مصنوعی: عقل انسان محدود و محصور شده، و در این شرایط، هوا و خواسته‌ها به خودی خود مجازند؛ باید عقل دارای قدرت اراده و اختیار باشد تا کنترل شود.
هوش مصنوعی: هوش‌ها مانند مگس در آن دوغ گندیده و بی‌فایده هستند، بنابراین باید هوش را بیدار و هوشیار نگه‌داشت.
هوش مصنوعی: برای دوری از چنین دوغی که زشت و گندیده است، باید از این مگس (هوش‌های ضعیف و فریبنده) حذر کرد و دوری نمود.
هوش مصنوعی: معده پر از این دوغ و گوش پر از دروغ، نشانه‌های نادرستی هستند که باید از آنها فرار کرد.
هوش مصنوعی: در این بیت، به این نکته اشاره می‌شود که وقتی انسان‌ها به حقایق گوش نمی‌دهند و گوش‌هایشان را بسته‌اند، باید سکوت کنند و مراقب باشند که حرف‌های بی‌مورد نزنند. از آنجا که عقل و خرد گوش به حرف‌های بی‌معنی نمی‌دهند، در این شرایط باید از سخنان نامربوط دوری کرد.
هوش مصنوعی: باید از کنایه‌ها و سخنان شمس تبریزی توضیح و تشریحی بدهی و آنها را روشن کنی.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
در غم یار یار بایستی
یا غمم را کنار بایستی
تا بیابم ز روزگار مراد
مایه‌ام روزگار بایستی
عوض چرخ اگر نخواهم یافت
[...]
در غم یار یار بایستی
یا غمم را کنار بایستی
به یکی غم چو جان نخواهم داد
یک چه باشد هزار بایستی
دشمن شادکام بسیارند
[...]
یا غمم را شمار بایستی
یا جهان غمگسار بایستی
در بلا جان آسمانی ما
چون زمین بردبار بایستی
چشم صورت نگار بسیارست
[...]
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.