پدید گشت یکی آهوی در این وادی
به چشم آتش افکند در همه نادی
همه سوار و پیاده طلب درافتادند
بجهد و جد نه چون تو که سست افتادی
چو یک دو حمله دویدند ناپدید شد او
که هیچ بوی نبردی کسی به استادی
لگامها بکشیدند تا که واگردند
نمود باز بدیشان فزودشان شادی
چو باز حمله بکردند باز تک برداشت
که باد در پی او گم کند همیبادی
بر این صفت چو ز حد رفت هر کسی ز هوس
ز هم شدند جدا و بکرد وحادی
یکی به تک دم خرگوش برگرفت غلط
یکی پی بز کوهی و راه بغدادی
گروه گمشده با همدگر دو قسم شدند
یکی به طمع در آهو یکی به آزادی
جماعتی که بدیشانست میل آن آهو
چو گم شدندی بنمودی آهو آبادی
از این جماعت قومی که خاصتر بودند
به چشم مست بیاموختشان هم اورادی
چو خو و طبع ورا خوبتر بدانستند
ز طبع او نشدندی به هیچ رو عادی
جمال خویش چو بنمودشان ز رحمت خود
که اندک اندک گستاخ کردشان هادی
به هر دو روز یکی شکل دیگر آوردی
به شکلهای عجایب مثال شیادی
ازانک زهره بدرد دل ضعیفان را
چه تاب دارد خود جان آدمیزادی
که آسمان و زمین بردرد اگر بیند
یکی صفت ز صفتهای مبدی بادی
که باشد آنک بگفتم خیال شمس الدین
که او مراست خدیو و مجیر بیدادی
ز عشق او نتوانم که توبه آرم من
وگر شود به نصیحت هزار عبادی
که اوست اصل بصیرت پناه عالم کشف
کز او بیابد بنیاد دید بنیادی
ایا جمال تو را او جمال داد و نمک
ایا کمال تو از رشک او بیفزادی
حرام باشد یاد کسی به هر دو جهان
از آن گهی که تو اندر ضمیر و دل یادی
اگر چه طینت تبریز بس شهان زادی
ولیک چون وی شاهی بگو که کی زادی
کفیل قافیه عمر سایهاش بادا
ففی الحقیقه منه الدلیل و الحادی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این غزل، شاعر به وصف یک آهو در وادی پرداخته که چشمانش آتشین و جذاب است و همه را به دنبال خود میکشد. اما او به سرعت ناپدید میشود و جستجوی سواران و پیادگان آغاز میشود. در این جستجو، افراد به دو گروه تقسیم میشوند: برخی به عشق آهو و برخی به دنبال آزادی. در این میان، گروه خاصی از افراد با تأثیر جمال و جذبه آهو، دچار شگفتی و شوق میشوند. در ادامه، شاعر به شمسالدین اشاره کرده و بیان میکند که عشق او باعث بصیرت و شفافیت در جان انسانها میشود و یاد او برای شاعر حرام است. در نهایت، شاعر بر عشق به شمس تأکید میکند و بر این نکته تأکید دارد که جمال و کمال او بینظیر است و همگان از او الهام میگیرند.
هوش مصنوعی: در این دشت، آهوئی پیدا شد که با نگاهش به دیگران شعلهای از عشق و زیبایی میافکند.
هوش مصنوعی: همه سواران و پیادهها برای جنگ و مبارزه آماده شدند و با هم به میدان رفتند، اما تو برخلاف آنها که با جدیت و انگیزه میجنگند، ضعیف و سست عمل کردی.
هوش مصنوعی: وقتی که دو بار به سمت دشمن حمله کردند، او (مقصود شخص خاصی است که در بیت پیشین به او اشاره شده) ناپدید شد، بهطوریکه هیچکس نشانهای از شجاعت در او ندید.
هوش مصنوعی: لگامها را کشیدند تا به سوی خودشان برگردند، و این کار باعث شد که شادی بیشتری به آنها بیفزاید.
هوش مصنوعی: وقتی پرندگان دوباره حمله کردند و به پرواز درآمدند، گویی هوای معطری در پی آنها میوزد و آن هوا همیشگی نخواهد بود و گم میشود.
هوش مصنوعی: وقتی که این ویژگی (هوس و تمایل) از حد فراتر رفت، هر کسی از هم جدا شد و سرگردان و بیراهه مانده است.
هوش مصنوعی: یکی از آن گروه گمشده به طرف خرگوش میرود و در این مسیر به اشتباه قدم برمیدارد، در حالی که دیگری به طرف بز کوهی میرود و به دنبال راهی به بغداد است.
هوش مصنوعی: گروه گمشده به دو دسته تقسیم شدند؛ یک دسته به خاطر امیدی که به پیدا کردن آهو داشتند و دسته دیگر به دنبال آزادی و رهایی بودند.
هوش مصنوعی: این بیت به معنای این است که گروهی از انسانها که تمایل به دستیابی به زیبایی و جذابیت آهو داشتند، وقتی این آهو را گم کردند، آن را به عنوان نشانهای برای زندگی بهتر و آبادانی نشان دادند. در واقع، این افراد به دنبال زیبایی و خوشبختی در زندگی هستند، حتی اگر آن را از دست داده باشند.
هوش مصنوعی: در این بیت، مولانا بیان میکند که از میان این گروه که ویژگیهای خاصتری داشتند، در چشم شرابخور (مست) به آنها آموزههایی را یاد دادند که آن آموزهها به هنگام بزم برایشان ثابتقدم شد.
هوش مصنوعی: چون این قوم طبیعت و خُلق او را بهتر از خود او شناختند، به هیچ وجه عادی و معمولی نشدند.
هوش مصنوعی: زمانی که جمال و زیبایی خود را به آنان نشان داد، به لطف و رحمت خود، کمکم آنها را جسورتر کرد و هدایتگر آنان شد.
هوش مصنوعی: تو هر دو روز، یکی دیگر به شکلهای عجیب و غریب به نمایش میگذاری، همانطور که شیادان با دلقکهای خود مردم را فریب میدهند.
هوش مصنوعی: زهره (سیارهٔ زهره) که نماد زیبایی و خوشی است، چطور میتواند درد دل انسانهای ضعیف را تحمل کند، در حالی که خود او هم جان انسانها را نمیتواند تحمّل کند؟
هوش مصنوعی: اگر آسمان و زمین هم درد را ببینند، چنین وضعیتی را نمیتوانند تحمل کنند، چون این نشان از صفات پروردگار است که فشار و آلام آنها را هم تحت تأثیر قرار میدهد.
هوش مصنوعی: شخصی را که دربارهاش صحبت میکنم، شمسالدین است و او برای من مانند پادشاه و یاریدهندۀ بیحد و حصر است.
هوش مصنوعی: از عشق او نمیتوانم توبه کنم، حتی اگر هزار عابد با نصیحتهایشان به من بگویند که باید توبه کنم.
هوش مصنوعی: او منبع اصلی بینش و شناخت است و پناهگاه همهٔ عالم کسب و فهم، زیرا از اوست که پایه و اساس بینش درست به دست میآید.
هوش مصنوعی: ای خداوند زیبایی، تو به زیباییات صفات و ویژگیها را عطا کردهای و همچنین نعمت نمکین (زیبایی) را، آیا کمال و تمامیت تو به سبب زیبایی او افزایش پیدا کرده است؟
هوش مصنوعی: یاد کسی در این دو جهان از آن زمان حرام است که تو در دل و ضمیرم یاد آن شخص را داری.
هوش مصنوعی: هرچند که شهر تبریز پر از شاهان بزرگ است، اما باید بگویی که آن شاهی که تو چون اویی زاده شده، چه کسی است.
هوش مصنوعی: هر چند که عمر کوتاه و زودگذر است، ولی باید مراقب بود که این عمر هرگز به هدر نرود و همواره دلیلی برای زندگی کردن و راهنمایی باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
عتاب رنگ به من نامهای فرستادی
مرا به پردهٔ تشریف راه نو دادی
صحیفههای معانی نوشتی و سر آن
به دست مهر ببستی و مهر بنهادی
چو نقش عارض و زلف تو نوک خامهٔ تو
[...]
مرا دلیست هوس خانۀ غم آبادی
که گر بدور فتادی مرا به افتادی
طرب نکوهی، انده کشی، غم اندوزی
ز کار عیش پشیمان، به درد دل شادی
درو بهر سر مویی نهفته درد دلی
[...]
چه باده بود که در دور از بگه دادی
که میشکافد دور زمانه از شادی
نبود باده به جان تو راست گو که چه بود
بهانه راست مکن کژ مگو به استادی
چه راست میطلبی ای دل سلیم از او
[...]
به خرمی و به خیر آمدی و آزادی
که از صروف زمان در امان حق بادی
به اتفاق همایون و طلعت میمون
دری ز شادی بر روی خلق بگشادی
به هر مقام که پای مبارکت برسد
[...]
نه قلزمم که به هم در شوم به هر بادی
که در میانه دلم هست کوه فولادی
غلط شدم که دلِ نا شکیب فرتوتم
چو آبِ تیره شود گر برون زند بادی
مثالِ صبر ِ من از روی ِ دوست دانی چیست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.