چرخ فلک با همه کار و کیا
گرد خدا گردد چون آسیا
گرد چنین کعبه کن ای جان طواف
گرد چنین مایده گرد ای گدا
بر مثل گوی به میدانش گرد
چونک شدی سرخوش بیدست و پا
اسب و رخت راست بر این شه طواف
گرچه بر این نطع روی جا به جا
خاتم شاهیت در انگشت کرد
تا که شوی حاکم و فرمانروا
هر که به گرد دل آرد طواف
جان جهانی شود و دلربا
همره پروانه شود دلشده
گردد بر گرد سر شمعها
زانک تنش خاکی و دل آتشیست
میل سوی جنس بود جنس را
گرد فلک گردد هر اختری
زانک بود جنس صفا با صفا
گرد فنا گردد جان فقیر
بر مثل آهن و آهنربا
زانک وجودست فنا پیش او
شسته نظر از حول و از خطا
مست همیکرد وضو از کمیز
کز حدثم بازرهان ربنا
گفت نخستین تو حدث را بدان
کژمژ و مقلوب نباید دعا
زانک کلیدست و چو کژ شد کلید
وا شدنِ قفل نیابی عطا
خامش کردم همگان برجهید
قامت چون سرو بتم زد صلا
خسرو تبریز شهم شمس دین
بستم لب را تو بیا برگشا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل مولانا به مسأله عشق و معرفت الهی میپردازد و به تصویر میکشد که چگونه انسان باید در گرداگرد خداوند بچرخد و به طواف حقیقت بپردازد. شاعر اشاره میکند که برای رسیدن به مقام والای انسانی، دل باید به عشق و صفا مملو شود و روح به سمت خدا گرویده باشد. همچنین به این نکته میپردازد که انس و ارتباط با خدا، انسان را از شر و خطا دور میکند و باعث میشود فرد به مقام حاکمیت در دلها دست یابد. در پایان، مولانا از ما میخواهد تا به وجود شمس و معشوق الهی توجه کنیم و به استقبال او بیاییم.
هوش مصنوعی: چرخ فلک، به معنای سرنوشت یا دنیا، باید با تمام زحمت و تاثیراتش، به گرد خدا بچرخد، مانند آسیابی که به دور خود میچرخد.
هوش مصنوعی: ای جان، به دور کعبهٔ خدا بگرد و طواف کن، همچنان که ای گدا به دور آن مائده (نعمت) بچرخ.
هوش مصنوعی: به مانند گوی که در میدان میچرخد، همانطور که سرخوش و بیدست و پا شدهای، دور او بچرخ.
هوش مصنوعی: گرچه در این میدان بازی و رقابت، بر اسب و تن پوش خود دور او میگردی، اما در این فضای پرتحرک، جای تو ثابت و بدون تغییر است.
هوش مصنوعی: خاتم پادشاهی را به انگشت تو زدند تا تو نیز حاکم و فرمانروا شوی.
هوش مصنوعی: هرکس که به دور دلِ محبوبش بگردد و از عشق او بهرهمند شود، جانش جهانی و جذاب میشود.
هوش مصنوعی: دل یعنی عشق و دلدادگی، باید مانند پروانهای شود که دور شمع میچرخد و مجذوب نور آن میگردد.
هوش مصنوعی: چون بدن انسان از خاک است و روح او آتشین و پرشور، تمایل او به چیزهایی است که از جنس همین آتش هستند.
هوش مصنوعی: هر ستارهای در آسمان به خاطر جنس و ماهیت خود، به سوی چیزهایی که با آن همخوانی دارند، جذب میشود، زیرا که او از جنس پاکی و صفاست.
هوش مصنوعی: جان فقیر مانند آهن به سمت فنا جذب میشود، همانطور که آهن بهسوی آهنربا کشیده میشود.
هوش مصنوعی: زیرا در برابر او، وجود و هستی فنا و نابود است، بنابراین باید از غرور و خطا دوری جست و به حقیقت توجه کرد.
هوش مصنوعی: مست در حال وضو گرفتن است و لباسش (کمیز) را به خاطر گناهی که کرده، بر سرش میزند و از خدا میخواهد او را از این گناه آزاد کند.
هوش مصنوعی: گفت تو اول باید بدانی که حالت را در اثر حدث (حالت ناپاکی) خراب نکن و دعا نباید بر اساس کنایه و معانی نادرست باشد.
هوش مصنوعی: چون کلید به درستی عمل نمیکند، نخواهی توانست قفل را باز کنی و به نعمتها دسترسی پیدا کنی.
هوش مصنوعی: من همگی را ساکت کردم، وقتی قامت آن بت مثل سرو بلند شد و با صدایی به من فرمان داد.
هوش مصنوعی: من به دیدار تو، خسرو تبریز و شمسالدین، آمدهام و به خاطر تو لبام را بستهام؛ حالا تو بیای و آن را باز کن.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
همچو الف راست به عهد و وفا
اول و آخر شده بر انبیا
هین که منم بر در در برگشا
بستن در نیست نشان رضا
در دل هر ذره تو را درگهیست
تا نگشایی بود آن در خفا
فالق اصباحی و رب الفلق
[...]
ای نفسِ خرّمِ بادِ صبا
از برِ یار آمدهای، مرحبا!
قافلهٔ شب! چه شنیدی ز صبح؟
مرغِ سلیمان! چه خبر از سبا؟
بر سرِ خشم است هنوز آن حریف؟
[...]
گر بهدادیان موظف ز فقر
می نرسد دست تو چون پارسا
اوئی او ذاتی و ماتی ما
عارضی باشد فنا شو زین فنا
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.