نه چرخ زمرد را محبوس هوا کردی
تا صورت خاکی را در چرخ درآوردی
ای آب چه میشویی وی باد چه میجویی
ای رعد چه می غری وی چرخ چه میگردی
ای عشق چه میخندی وی عقل چه میبندی
وی صبر چه خرسندی وی چهره چرا زردی
سر را چه محل باشد در راه وفاداری
جان خود چه قدر باشد در دین جوانمردی
کامل صفت آن باشد کو صید فنا باشد
یک موی نمیگنجد در دایره فردی
گه غصه و گه شادی دور است ز آزادی
ای سرد کسی کو ماند در گرمی و در سردی
کو تابش پیشانی گر ماه مرا دیدی
کو شعشعه مستی گر باده جان خوردی
زین کیسه و زان کاسه نگرفت تو را تاسه
آخر نه خر کوری بر گرد چه میگردی
با سینه ناشسته چه سود ز رو شستن
کز حرص چو جارویی پیوسته در این گردی
هر روز من آدینه وین خطبه من دایم
وین منبر من عالی مقصوره من مردی
چون پایه این منبر خالی شود از مردم
ارواح و ملک از حق آرند ره آوردی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به بررسی و تأمل دربارهٔ مفاهیم عشق، عقل، صبر و آزادی میپردازد. او از عناصر طبیعی مانند آب، باد و رعد به عنوان نمادهایی برای درک بهتر این مفاهیم استفاده میکند و به تضادهای درونی انسانها اشاره میکند. مولانا به موضوع وفاداری و جوانمردی میپردازد و میگوید که انسان باید در جستجوی حقیقت باشد و از قید و بند دنیا رهایی یابد. در نهایت، او به این حقیقت میرسد که زندگی باید خالی از حرص و دوگانگی باشد، و انسان باید در پی شناخت و یگانگی با حق باشد.
هوش مصنوعی: تو نتوانستهای چرخ زمردی (آسمان) را در اثر جریان هوا به دام بیندازی تا صورت خاکی (موجودات دنیوی) را در چرخ آسمان قرار دهی.
هوش مصنوعی: ای آب، چرا مشغول شستن هستی؟ ای باد، چرا در جستجوی چیزی هستی؟ ای رعد، چرا غرش میکنی؟ ای چرخ (آسمان)، چرا میچرخیدی؟
هوش مصنوعی: عشق از چه چیزی خوشحال است و میخندد؟ عقل چرا خود را محدود میکند و درنگ نمیکند؟ صبر از چه چیزی راضی و خرسند است؟ چرا چهره انسان زرد و پژمرده است؟
هوش مصنوعی: در محبت و وفاداری، عقل و تدبیر جایی ندارد و انسان باید برای پایبندی به اصول جوانمردی جان خود را فدای این وفاداری کند.
هوش مصنوعی: کسی که به کمال میرسد، به معنای واقعی فانی میشود و از خود عبور میکند؛ زیرا حتی یک موی او در دایرهٔ انسانهای کامل جا نمیگیرد و به نوعی بیانگر عظمت و شرایط خاص آنهاست.
هوش مصنوعی: هر از گاهی انسان دچار غم و گاهی شادابی میشود، اما اینها دور از آزادی واقعی است. کسی که در حالتی از احساسات مانند شادی و غم ثابت بماند، فردی سرد و بیاحساس است.
هوش مصنوعی: اگر پیشانیام را میدیدی، مانند ماه درخشش دارد. و اگر جرعهای از بادهٔ جان نوشیده بودی، شور و شوقی خاص در احساساتت بوجود میآورد.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که تو از این کیسه و آن کاسه (یعنی از دنیای مادی و ظاهری) چیزی به دست نیاوردهای، پس چرا در دور خود میچرخانی؟ این دور زدن بیفایده است، همانطور که خر کور به بیراهه میرود.
هوش مصنوعی: شستوشوی روی تنها با سینهای که پاک نشده، فایدهای ندارد؛ چرا که اگر کسی با حرص و طمع مثل جارویی به این گرد و غبار بچسبد، هیچ فایدهای از شستوشو حاصل نمیشود.
هوش مصنوعی: هر روز من مانند روز جمعه (آدینه) است و خطبهام دائماً ادامه دارد. منبر من در اوج بلندی است و من، انسانی دارم معنادار و دارای ویژگیهای خاص.
هوش مصنوعی: وقتی که این منبر خالی شود و از آن مردم بروند، ارواح و فرشتگان از خداوند به سوی ما هدیهای خواهند آورد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
آورد طبیب جان یک طبله ره آوردی
گر پیر خرف باشی تو خوب و جوان گردی
تن را بدهد هستی جان را بدهد مستی
از دل ببرد سستی وز رخ ببرد زردی
آن طبله عیسی بد میراث طبیبان شد
[...]
بیکار دلی باشد کو را نبود دردی
کاهل فرسی باشد کز وی نجهد گردی
دردی که ز عشق آید، جانم به فدای آن
خود جان نبود شیرین بی ذوق چنان دردی
از گردش چشمت هست آواردگی دلها
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.