من آن نیام که بگویم حدیث نعمت او
که مست و بیخودم از چاشنی محنت او
اگر چو چنگ بهزارم از او، شکایت نیست
که همچو چنگم من بر کنار رحمت او
ز من نباشد اگر پردهای بگردانم
که هر رگم متعلق بود به ضربت او
اگر چه قند ندارم، چو نی نوا دارم
از آنک بر لب فضلش چشم ز شربت او
کنون که نوبت خشم است لطف از این دست است
چگونه باشد چون دررسم به نوبت او
اگر بدزدم من ز آفتاب ننگی نیست
چه ننگ باشد مر لعل را ز زینت او
وگر چو لعل ندزدم ز آفتاب کمال
گذر ز طینت خود چون کنم به طینت او
نه لولیان سیاه دو چشم دزد ویند
همیکشند نهان نور از بصیرت او
ز آدمی چو بدزدی به کم قناعت کن
که شح نفس قرین است با جبلت او
از او مدزد به جز گوهر زمانه بها
اگر تو واقفی از لطف و از سریرت او
که نیست قهر خدا را به جز ز دزد خسیس
که سوی کاله فانی بود عزیمت او
دریغ شرح نگشت و ز شرح میترسم
که تیغ شرع برهنهست در شریعت او
گمان برد که مگر جرم او طمع بودهست
نه بلک خس طمعی بود آن جریمت او



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل از حس دلتنگی و وابستگی خود به خداوند سخن میگوید و خود را به نی و چنگ تشبیه میکند که در عین زاری، به رحمت او دل بسته است. او بیان میکند که حتی در سختیها و محنتها، از زیبایی و لطف الهی شکایت ندارد و وجود خود را آغشته به عشق و محبت میداند. شاعر بر این باور است که هرچه از عشق و رحمت الهی برخوردار است، نشأت گرفته از لطف اوست و باید به عظمت آن پی برد. او در عین معرفی ذات خود به عنوان دزد گنجهای معنوی، پیشنهاد میکند که خدعه و نیرنگ در رابطه با حقایق الهی نداشته باشد و همه چیز را به خداوند واگذارد. در نهایت، شاعر به معضلات انسانی و طمع و دوری از حقیقت اشاره میکند و تأکید میکند که شایسته نیست از نعمتهای الهی غافل ماند.
من آن نی هستم که داستان نعمتهای او را بیان کنم، چرا که به خاطر آزمونهای الهی سخت او مست و بیخود شدهام.
هوش مصنوعی: اگر مانند چنگ (ساز موسیقی) در نظرم او را به زاری بیاندازم، از او گلهای ندارم، زیرا من هم به مانند چنگ در کنار رحمت او قرار دارم.
هوش مصنوعی: اگر من بخواهم پردهای از خود کنار بزنم، این کار از هیچکس دیگر نیست، چون هر بخشی از وجود من به لطافت و تأثیر او وابسته است.
هوش مصنوعی: با اینکه قند ندارم، اما مانند نی آهنگینی دارم، زیرا به خاطر لطف و فضیلت او بر لبم طعم شربت او را میچشم.
هوش مصنوعی: اکنون که زمان خشم و غضب است، لطف و محبت در این موقعیت چگونه ممکن است، در حالی که بر حسب عادت و رسم او، نوبت محبت است؟
هوش مصنوعی: اگر من از خورشید زیبایی بدزدم، عیبی ندارد، زیرا چه عیبی میتواند برای لعل (گوهری) باشد که زیباییاش از زینت و زیبایی خورشید ناشی میشود؟
هوش مصنوعی: اگر من مانند لعل (سنگ قیمتی) نتوانم نور و زیبایی آفتاب (کمال) را از دست ببرم، چگونه میتوانم از طینت (ماهیت) خودم بگذرم و به طینت او (خدا یا حقیقت) برسم؟
هوش مصنوعی: چشمهای سیاه لولیان (رقصندگان و هنرمندان) نمیتوانند او را دزدیده یا از درک و بصیرت او چیزی بربایند؛ یعنی آنها قادر نیستند نور و روشنایی درون او را از او بگیرند.
هوش مصنوعی: اگر از آدمی چیزی دزدیده شود، باید به کم قانع باشی، زیرا نفس طمعکار او به ذاتش وابسته است و همواره با اوست.
هوش مصنوعی: از او چیزی به جز ارزش واقعی زمانه بُدزِد، اگر تو از لطف و طینت او باخبر هستی.
هوش مصنوعی: مقصود از این بیت این است که خداوند هیچ قهری ندارد جز بر دزدی که هدفش فقط جمعآوری وسایل مادی و فانی است و به سمت آن حرکت میکند. یعنی خشم خداوند بیشتر متوجه کسانی است که در پی دنیاطلبی و جمعآوری مال و منال هستند.
هوش مصنوعی: متأسفم که نتوانستم به طور کامل شرح دهم، و از این میترسم که قواعد دینی و اسلامی سختگیرانه و بیرحماند و ممکن است بر من اثر بگذارد.
هوش مصنوعی: شخصی فکر میکند که گناه او تنها طمع کردن بوده است، در حالی که در واقع، خود طمع باعث به وجود آمدن آن گناه بوده و او در حقیقت قربانی طمعی است که به او آسیب رسانده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
بتی ، که ماه برد روشنی ز طلعت او
ربودن دل عشاق گشته صنعت او
چو شب سیاه شود در دو چشم من عالم
اگر نبینم روزی جمال طلعت او
همیشه سوی وفای ویست رغبت من
[...]
غلامِ پیرِ خراباتم و طبیعتِ او
که نیست جز می و شاهد حریفِ صحبتِ او
در آن زمان که نی ماه غبار خواهد بود
نشسته باشم بر آستانِ خدمتِ او
چو نیست در کفِ زاهد بِضاعَتِ اِخلاص
[...]
به جان پیر خرابات و حق صحبت او
که نیست در سر من جز هوای خدمت او
بهشت اگر چه نه جای گناهکاران است
بیار باده که مستظهرم به همت او
چراغ صاعقه آن سحاب روشن باد
[...]
نگار من که میان بستهام به خدمت او
هزار شکر که مستظهرم به همَّت او
اگرچه در قدمش همچو سایه بیقدرم
ز فرق ما مرواد آفتاب دولت او
لبش به دور ازل جرعهای به ما بخشد
[...]
یکی هزار شد از خط سبز، شهرت او
ازین غبار بلندی گرفت رایت او
اگر چه بود گلوسوز آن لب شکرین
شد از خط عسلی بیشتر حلاوت او
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.