عقل از کف عشق خورد افیون
هش دار جنون عقل اکنون
عشق مجنون و عقل عاقل
امروز شدند هر دو مجنون
جیحون که به عشق بحر می رفت
دریا شد و محو گشت جیحون
در عشق رسید بحر خون دید
بنشست خرد میانه خون
بر فرق گرفت موج خونش
می برد ز هر سوی به بیسون
تا گم کردش تمام از خود
تا گشت به عشق چست و موزون
در گم شدگی رسید جایی
کان جا نه زمین بود نه گردون
گر پیش رود قدم ندارد
ور بنشیند پس او است مغبون
ناگاه بدید زان سوی محو
زان سوی جهان نور بیچون
یک سنجق و صد هزار نیزه
از نور لطیف گشت مفتون
آن پای گرفتهاش روان شد
می رفت در آن عجیبهامون
تا بو که رسد قدم بدان جا
تا رسته شود ز خویش و مادون
پیش آمد در رهش دو وادی
یک آتش بد یکیش گلگون
آواز آمد که رو در آتش
تا یافت شوی به گلستان هون
ور زانک به گلستان درآیی
خود را بینی در آتش و تون
بر پشت فلک پری چو عیسی
و اندر بالا فرو چو قارون
بگریز و امان شاه جان جو
از جمله عقیلهها تو بیرون
آن شمس الدین و فخر تبریز
کز هر چه صفت کنیش افزون



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل به تمایز و تضادهای عشق و عقل میپردازد. مولانا بیان میکند که عشق و عقل به حالت جنون درآمدهاند و در دریای عشق، جیحون به دریا تبدیل میشود. در دنیای عشق، انسانها از خود گم میشوند و به جایی میرسند که نه زمین است و نه آسمان. در این حالت، دو وادی پیش روی انسان است: یکی آتش و دیگری گلستان. او را به سوی آتش میفرستند تا به تجلی و کمال برسد، اما اگر به گلستان برود، خود را در آتش میبیند. در پایان اشاره به شمسالدین و فضل او در مقایسه با دیگران میکند.
هوش مصنوعی: عشق مانند افیونی است که عقل را از دست میدهد و اکنون باعث جنون عقل شده است.
هوش مصنوعی: عشق و جنون به حدی در هم آمیختهاند که امروزه هم عشق مجنون و هم عقل عاقل از حالت طبیعی خود خارج شدهاند و به طور غیرعادی رفتار میکنند.
هوش مصنوعی: جیحون، که به خاطر عشق به دریا میرفت، به دریا تبدیل شد و دیگر اثری از خود به جا نگذاشت.
هوش مصنوعی: در عشق، مانند دریایی به وسعت خون جاری شد، و عقل در میان این خون به حالت نشسته درآمد.
هوش مصنوعی: موج خون او، که به عشقش نسبت دارد، بر سرش نشسته و از هر طرف او را به بیسونی (وضعیتی که در آن فرد گم شده و به خود نمیرسد) میبرد.
هوش مصنوعی: او وقتی که خود را کاملاً فراموش کرده و از خویشتن گم شده است، به عشق دست پیدا میکند و در آن حالت، هماهنگ و موزون میشود.
هوش مصنوعی: در حالتی که خود را گم کرده و در عشق غرق شده، مولانا به مرحلهای رسیده که آنجا نه زمین وجود دارد و نه آسمان، یعنی به مرحلهای از وحدت و بیخبری میرسد که فرای مرزهای معمولی زمان و مکان است.
هوش مصنوعی: اگر قدمی به جلو بردارد، دیگر نیازی به پیشرفتن ندارد. و اگر بر جای بایستد، او خواهد بود که ضرر کرده است.
هوش مصنوعی: ناگهان از طرفی دیگر نوری بینظیر و بدون علت را مشاهده کرد.
هوش مصنوعی: یک سنجق و صد هزار نیزه، که نماد قدرت و جنگاوری هستند، به خاطر زیبایی و لطافت نور مجذوب و شیفته شدهاند. به عبارت دیگر، این نور به قدری زیبا و دلربا است که حتی ابزارهای جنگی نیز تحت تأثیر آن قرار میگیرند و از حالت خود خارج میشوند.
هوش مصنوعی: پای او که در بند و گرفتار بود، اکنون آزاد شده و به سوی آن منطقه عجیب و غریب میرفت.
هوش مصنوعی: تا زمانی که بوی آنجا به مشام برسد، فرد باید از خود و مادیات دست بردارد و رها شود.
هوش مصنوعی: در مسیر او، دو راه قرار دارد؛ یکی راهی است که آتش دارد و دیگری راهی است که سرخی و زیبایی (گلگون) دارد.
هوش مصنوعی: آوایی شنیده میشود که میگوید به آتش بروی تا به گلستانی درخشان و خوشبو برسی.
هوش مصنوعی: اگر به گلستان وارد شوی، خودت را در میان آتش و شعلهها خواهی دید.
هوش مصنوعی: بر فراز آسمان، موجودی لطیف و زیبا مانند عیسی مشاهده میشود، و در عین حال، در پایینتر، ثروت و جلال قارون نیز وجود دارد.
هوش مصنوعی: از ترس و خطر، از این دنیا فرار کن و جانرا نسبت به امور معنوی نجات بده، زیرا تو از همهٔ انسانهای بافضیلت و نیکو بیرونتر هستی.
هوش مصنوعی: شمسالدین محمد تبریزی، که از او به عنوان فخر تبریز یاد میشود، به نحو شگفتی از هر صفت و ویژگی که برای او بگویند، بالاتر و بیشتر است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
ای بقعه فرخ همایون
وای صفحه دلگشای میمون
از طاق سپهر و باغ جنت
صدبار به حسن و رتبت افزون
در سایه او طلوع خورشید
[...]
قسم تو ریاست از ریاست
اسمی است شریف و معنیی دون
سقا بودی چو ...ر از اول
چون ...یه رئیس گشتی اکنون
چون ...ر نهی کلاه اطلس
[...]
اکسیر تو داد خاک را لون
وز بهر تو آفریده شد کون
نی خویش ز دوست باشد افزون
کاین جان عزیز باشد، آن خون،
آه از ستم زمانهٔ دون
کاو کرد مرا جگر پر از خون
از درد فراق آن دلارام
از دیده روان شدهست جیحون
قدی چو الف که بود ما را
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.