بخش ۱۱ - پرده برداشتن دمهای سرد از روی لیلی، و دیدن مادر پژمردگی آن گل، و شمهای ازان پرده دریدگی در دماغ پدرش دمیدن، و روان کردن پیر، آب از دو دیده، و لیلی را، چون ریحان سفالین، در گوشهٔ محنت، پای در گل کردن
چون رفت به گوش هر کس این راز
وز هر طرفی برآمد آواز
کازاده جوانی از فلان کوی
شد شیفتهٔ فلان پری روی
در مکتب عشق شد غلامش
خواند شب و روز لوح نامش
مقصود وی آن بت یگانه است
وآن درس تعلمش بهانهاست
زو هر چه شنید یاد گیرد
تعلیم دگر به باد گیرد
آموختنش، کجا بود هوش؟!
کاموخته میکند فراموش
زین قصه، بهر در سرایی
میرفت نهفته ماجرایی
تاگشت ز گفت و گوی اوباش
بر مادر لیلی این خبر فاش
مادر ز نهیب شرم اغیار
بنشست به گوشهای دلافگار
زان آتش ده زبانه ترسید
وز سرزنش زمانه ترسید
فرزند خجسته را نهانی
بنشاند ز راه مهربانی
گفت ای دل و دیدهٔ مرا نور
از روی تو باد چشم بد دور
دانی که جهان فریبناک است
آسودگیش غم و هلاک است
هر کاسه که خوان دهر، دارد
پنهان، به نواله، زهر دارد
هر سرخ گلی که در بهاریست
در دامن او نهفته خاریست
تو ساده مزاجی و تنگ دل
وز نیک و بد زمانه غافل
چون اهل زمانه را وفا نیست
ز ایشان طلب وفا روا نیست
هان تا نکنی عنان دل سست
کافتاده خلاص کم توان جست
القصه شنیدهام که جایی
داری نظری به آشنایی
ترسم که چو گردد این خبر فاش
بد نام شوی میان اوباش
آتش که به شاخ ارزن افتد
زود ار نکشی، به خرمن افتد
با این تن پاک و گوهر پاک
آلوده چرا شوی بهر خاک؟
جایی منشین که چو نهی پای
تهمت زده خیزی، از چنان جای
چون شهره شود عروس معصوم،
پاکی و پلیدیاش چه معلوم؟
آن کس که مگس ز کاسه راند
ناخوردن و خوردنش که داند؟
عشق ار چه بود به صدق و پاکی
خالی نبود ز شرمناکی
آوازه چو گشت در جهان عام
صرفه نکند کسی به دشنام
گر دم نزنند کاردانان
چون باز رهی ز بد گمانان؟
مادر به حدیث نیک خواهی
لیلی به هلاک و سینه گاهی
بر زانوی درد سر نهاده
لب بسته و خون دل گشاده
با سوختگان حدیث پرهیز
روغن بود اندر آتش تیز
بیمار ز هر چه داری اش باز
لب را به همان خورش کند ساز
مادر چو شناخت کاو اسیرست
وآن کن مکنش، نه جایگیرست
تن زد ز نصیحتی که میگفت
گفت آن خبر نهفته با جفت
بشنید پدر چو حال فرزند
گم شد ز خجالت و سرافگند
فرمود که سرو نوبهاری
در پرده چو گل شود حصاری
از پرده برون سخن نراند
خواند پس پرده هر چه خواند
مه را به سرای بند کردند
دیوار سرا بلند کردند
او ماند به کنج حجره دلتنگ
میداد ز گریه خاک را رنگ
هر ناله که عاشقانه میزد
آتش ز لبش زبانه میزد
شد خانه ز آه آتش اندود
چون تربت مجرمان پر از دود
صبری نه که دل به راه دارد
واندیشه به دل نگاه دارد
یاری نه که سینه را بکاود
خونابهٔ دل برون تراود
با زیستنی چنان که دانی
میبود به مرگ و زندگانی
هر چند که مادر از سر سوز
میبود به نزد او شب و روز
لیک آنکه ورا هوای یارست،
با مادر و با پدر چه کارست!؟
نی خویش ز دوست باشد افزون
کاین جان عزیز باشد، آن خون،



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: لیلی در حال پژمردگی و رنج دیده میشود و پدر او از غم، اشک میریزد. در این میان، جوانی از یک منطقه، به شدت مجذوب لیلی شده و وارد مکتب عشق او میگردد، اما هشدار مادر لیلی دربارهی خطرات عشق و بدنامی به او میرسد. مادر به او میگوید که دنیا فریبنده است و عشق از تیرگیهای آن خالی نیست. با افزایش خبر عشق لیلی، مادر نگران میشود و از پسرش میخواهد که از این رابطه دوری کند، ولی عشق و دلتنگی او نمیگذارد. در نهایت، مرد جوان در دلتنگی و نومیدی خود از عشق لیلی دست نمیکشد، حتی با وجود نصیحتهای مادر و تلاش برای دوری از این عشق.
هوش مصنوعی: وقتی این راز به گوش هر کسی رسید و از هر طرفی صدا و خبر آن پیچید،
هوش مصنوعی: جوانی از محلهای خاص به عشق دختری زیبا افتاده است.
هوش مصنوعی: غلام عشق بهطور مداوم در مکتب عشق مشغول یادگیری و آموختن اسم معشوق است و این فرآیند را شب و روز ادامه میدهد.
هوش مصنوعی: مقصود مجنون از این عشق، لیلی است و یادگیری او فقط بهانهای است برای رسیدن به او.
هوش مصنوعی: او هر چه را که میشنود یاد میگیرد، اما دانش جدیدی که به دست میآورد، سریعاً از خاطرش میرود.
هوش مصنوعی: آموختن چنین مسائلی نیاز به هوش و ذکاوت دارد، اما حالا او (مجنون) آنچه را که آموخته فراموش کرده است.
هوش مصنوعی: این داستان، در واقع برای وجود ماجرایی پنهان در یک خانه و یا جا دیگری اشاره دارد که به تدریج آشکار میشود.
هوش مصنوعی: گفتوگوی مردم عادی و بیخبر از دل مادر لیلی را آگاه کرد و به او خبر رساند.
هوش مصنوعی: مادر لیلی به دلیل سرزنش و شرم در برابر غریبهها از خجالت به گوشهای نشسته و دلbroken و غمگین است.
هوش مصنوعی: از آن آتش عشق و احساس عاطفی شدید، او به شدت میترسد و همچنین از سرزنش و قضاوت مردم در ترس و هراس است.
هوش مصنوعی: او (مادر لیلی) به صورت مخفی و به نیکی، فرزند خوشبختش را کنار گذاشت تا محبت او را حفظ کند.
هوش مصنوعی: ای دل و چشمان من، نور و روشنیام از چهرهٔ توست، پس دور باد از من چشمِ بد و نظر حسد.
هوش مصنوعی: میدانی که این دنیا فریبنده است و آرامش آن در واقع غم و ویرانی بهدنبال دارد.
هوش مصنوعی: هر ظرفی که زندگی برای ما میچشد، در حقیقت در زیر ظاهر خوشمزهاش، زهر و تلخی را پنهان کرده است.
هوش مصنوعی: هر گل قرمزی که در بهار ظاهر میشود، در دامنش خاری نهفته است که نشان میدهد هر زیبایی ممکن است خطر و مشکل hidden دارد.
هوش مصنوعی: تو سادهدل و زودآزار هستی و از خوب و بد جهان بیخبر.
هوش مصنوعی: چون مردم زمانه به وفا و صداقت پایبند نیستند، انتظار وفا از آنان بیجهت و نادرست است.
هوش مصنوعی: اگر به دل خود تسلط نداشته باشی و آن را رها کنی، نمیتوانی به راحتی از موقعیت دشوار خود رهایی یابی.
هوش مصنوعی: دربارهٔ تو شنیدهام که در جایی به کسی علاقهمند هستی که با او آشنایی داری.
هوش مصنوعی: میترسم اگر این خبر علنی شود، در میان مردم بیخود شهرت بدی پیدا کنی.
هوش مصنوعی: اگر آتش به ساقهٔ ارزن بیفتد و آن را خاموش نکنی، به زودی به کشتزار گندم (خرمن) خواهد رسید و همه چیز را در آتش خواهد سوزاند. این بیت به خطر آتش و گسترش آن اشاره دارد و میگوید که اگر به ابتدا و ریشهٔ یک مشکل توجه نشود، عواقبش میتواند بسیار بزرگتر و زیانبارتر باشد.
هوش مصنوعی: چرا با این بدن سالم و با ارزش خود، خود را به غم و آلودهگی میاندازی و به دنیای خاکی و فانی تعلق پیدا میکنی؟
هوش مصنوعی: در جایی نمان، که اگر پای اتهام به آن بگذاری، مجبور به فرار خواهی شد.
هوش مصنوعی: هنگامی که عروس معصوم مشهور و شناخته شده میشود، دیگر نمیتوان گفت که آیا او از لحاظ پاکی یا پلیدی در چه وضعیتی است.
هوش مصنوعی: کسی که مگس را از روی کاسهای دور میکند، نمیداند که آیا چیزی را که میخورد، چه عواقبی دارد یا چه اثراتی بر او میگذارد.
هوش مصنوعی: عشق اگرچه خالص و پاک باشد، اما باز هم از برخی شرم و خجالتها خالی نیست.
هوش مصنوعی: زمانی که نام و آوازه کسی در جهان معروف میشود، هیچکس به دشنام به او اهمیت نمیدهد و اثر نمیگذارد.
هوش مصنوعی: اگر اهل دانایی سکوت کنند، پس چگونه میتوان از مسیر بدگمانی گریز یافت؟
هوش مصنوعی: مادر لیلی در مورد نیکی و خیرخواهی او صحبت میکند، اما این گفتگو به صورت تلخی به هلاکت و مرگ او اشاره دارد؛ یعنی با وجود نیکیهای لیلی، سرنوشت شومی در انتظارش است.
هوش مصنوعی: او در حالی که بر زانوی درد نشسته و لبهایش بسته است، دلش را از غم و اندوه پر کرده و خونِ دلش را جاری کرده است.
هوش مصنوعی: سوگواران در محافل خود دربارهٔ پرهیز از روغن صحبت میکنند، زیرا در آتش سوزان، این پرهیز ضروری است.
هوش مصنوعی: آن بیمار، از هر چه که داری، همان را به لبهای خود نزدیک میکند و از آن میخورد.
هوش مصنوعی: مادر هنگام شناختن این که فرزندش اسیر عشق است، دیگر نباید او را در هیچجا نگه دارد، زیرا او به طور کامل در این حالت گرفتار شده است و نمیتوان او را از آن رها کرد.
هوش مصنوعی: مادر از نصیحتهایی که میکرد، کنارهگیری کرد و گفت خبر پنهانی را با همسرش در میان گذاشت.
هوش مصنوعی: پدر وقتی حال پسرش را دید که در هراس و شرم غرق شده است، احساس عجز و ناامیدی کرد.
هوش مصنوعی: سرو نوبهاری که در بهار جوان و زیباست، به معنای کسی است که در زیبایی و طراوت مانند گل در مرز و حریم خود ایستاده است. این جمله به تعبیری از حراست و محافظت بر زیبایی و شادابی اشاره دارد.
هوش مصنوعی: سخنی در پرده بیان نشده و هر چه که در پرده گفته میشود، در واقع بیان نشده است.
هوش مصنوعی: ماه را در خانه به زندان انداختند و دیوارهای خانه را بلند کردند.
هوش مصنوعی: مجنون در گوشهای از حجره، غمزده و دلتنگ مانده است و از شدت گریه، خاک را به رنگ اشک خود درآورده است.
هوش مصنوعی: هر بار که او (عاشق) نالهای عاشقانه سر میدهد، از لبهایش شعلهای آتشین به بیرون میجهد.
هوش مصنوعی: خانه به خاطر نالهها و آههای عاشقانه پر از آتش و دود شده، مانند مکانی که مجرمان را در آن دفن کردهاند.
هوش مصنوعی: دل صبر ندارد و به انتظار است و اندیشهاش به یاد کسی که در دل دارد، خیره مانده است.
هوش مصنوعی: هیچ یاری وجود ندارد که به دل او حملهور شود و خون دلی که در سینه دارد، به بیرون بریزد.
هوش مصنوعی: او به گونهای زندگی میکند که هم مرگ را به خوبی درک میکند و هم زندگی را.
هوش مصنوعی: هرچند که مادر به خاطر عشق و غصهای که دارد، همیشه در کنار او (لیلی) است و بیوقفه به او رسیدگی میکند.
هوش مصنوعی: ولی کسی که دل در گروی یار دارد، به چه کار مادر و پدر میآید؟
هوش مصنوعی: محبت و ارتباط با دوست عزیزتر و مهمتر از هر چیز دیگر است، زیرا این جان ارزشمند ما ناشی از آن عشق و دوستی است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.