ای دشمن عقل و جان شیرین
نور موسی و طور سینین
ای دوست که زهره نیست جان را
تا از تو نشان دهد به تعیین
ای هر چه بگویم و نویسم
برخوانده نانبشته پیشین
ای آنک طبیب دردهایی
بی قرص بنفشه و فسنتین
ای باعث رزق مستمندان
بی قوصره و جوال و خرجین
هر ذوق که غیر حضرت توست
نوش تین است و نیش تنین
دو پاره کلوخ را بگیری
ویسی سازی از آن و رامین
وان نقش از آن فروتراشی
طینی باشد میانه طین
پس در کف صنع نقش بندت
لعبتهااند این سلاطین
بر هم زنشان چو دو سبو تو
تا بشکند آن یکی به توهین
تا لاف زند که من شکستم
تو بشکسته به دست تکوین
چون بادی را کنی مصور
طاووس شوند و باز و شاهین
شب خواب مسافری ببندی
یعنی که مخسب خیز بنشین
بنشین به خیال خانه دل
هر نقش که می کنیم می بین
نقشی دگری همیفرستیم
تا لقمه او شود نخستین
تا صورت راست را بدانی
در سینه ز صورت دروغین
من از پی اینت نقش کردم
تا کلک مرا کنی تو تحسین
امشب همه نقشها شکارند
از اسب فرومگیر تو زین
تا روز سوار باش بر صید
مندیش ز بالش و نهالین
می گرد به گرد لیل لیلی
گر مجنونی ز پای منشین
امشب صدقات می دهد شاه
ان الصدقات للمساکین
صاع سلطان اگر بجویی
یابی به جوال ابن یامین
بس کن که دعا بسی بکردی
گوش آر از این سپس به آمین



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این غزل، شاعر به بیان حال و هوای عاشقانه و عرفانی میپردازد. او از معشوق بهعنوان نور و پزشکی یاد میکند که بدون نیاز به دارو و تمنیات دنیوی، به کمک مستمندان میآید. مولانا تأکید میکند که تمامی لذات و زیباییهای غیر از او در حقیقت دردی است. او به سمبلهای زیبایی و شکوه اشاره میکند و مضامین عشق و یگانگی با معشوق را در قالب تصاویری هنری و خیالانگیز به تصویر میکشد. در نهایت، شاعر از مفهوم صدقه و بخشش در دنیای معنوی سخن میگوید و دعوت به همدلی و دعا میکند.
ای آنکه دشمن عقلی و دشمن جانِ شیرین، ای نوری که در [دست] موسی و [درخت] طور سینا ظاهر شدی!
ای دوستی که جان بیزبان من جرأت نشانی دادن بصری از تو را ندارد!
هوش مصنوعی: ای آنچه را که من میگویم و مینویسم، تو از پیش خواندهای و نیازی به نوشتن ندارد.
هوش مصنوعی: ای آن کسی که دردها را درمان میکنی، بدون نیاز به داروهای شیمیایی و گیاهی.
هوش مصنوعی: تو ای کسی که سبب روزی و نعمت مستمندان هستی بدون نیاز به غذاهای گران یا زحمت و خرجهای اضافی.
هر ذوق و لذتی بدون حضورت، مثل انجیر؛ بیمغز است و مثل دندان اژدها؛ برّنده.
دو تکه کلوخ بیجان را بدل به دو عاشق و معشوق اسطورهای میکنی.
و علت تراشیدن نقش این دو؛ نمایش در همآمیختگی و یگانگی عاشق با معشوق است.
پس، تمامی سلاطین عشق، عروسکهایی در دستان نقشزن تو هستند.
هوش مصنوعی: چون دو سبوی پر از شراب، این سلاطین را به هم بزن تا یکی از آنها به خاطر تو بیاحترامی کند و بشکند.
هوش مصنوعی: به این دنیا میگوید که من کسی هستم که تو را از هم گسستهام، در حالی که تو خودت در چنگال تقدیر و سرنوشت شکستهای.
هوش مصنوعی: اگر تو قدرتی مانند باد داشته باشی و بتوانی آن را شکل دهی، آنگاه میتوانی موجودات زیبای چون طاووس، باز و شاهین را بسازی.
هوش مصنوعی: اگر در شب خواب مسافری را ببندی، یعنی وقت است که از خواب بیدار شوی و برخیزی، تا حرکتی جدید آغاز کنی.
هوش مصنوعی: به یاد و خیال خانهٔ دل، هر تصوری که میسازیم را مشاهده کن.
هوش مصنوعی: ما تصویر دیگری را هم میفرستیم تا آن تصویر اولین لقمهاش باشد.
هوش مصنوعی: برای اینکه بتوانی حقیقت و وجود واقعی را بشناسی یا درک کنی، ابتدا باید از ظاهرهای فریبنده و جعلی کنار بروی و دل را از آنها خالی کنی.
هوش مصنوعی: من به خاطر تو و به جستجوی تو، تلاش کردم و هنری خلق کردم تا تو بنگری و من را تحسین کنی.
امشب همهی پدیدهها، شکار خواهند شد. پس زین اسب شکاری (روحت) را [برای استراحت] برندار.
هوش مصنوعی: تا زمانی که سوار بر اسب هستی، بر صید فکر نکن، به بال و درختان توجه نکن.
هوش مصنوعی: چنانکه لیلی در شب میچرخد، اگر مجنون هستی، از پای من برنخیز و دور نرو.
هوش مصنوعی: امشب پادشاه به فقیران صدقه میدهد، زیرا صدقه مخصوص نیازمندان است.
هوش مصنوعی: اگر به دنبال یک صاع (واحد اندازهگیری) از سلطان باشی، آن را در کیسهٔ ابن یامین خواهی یافت. ابن یامین یکی از شخصیتهای مشهور در تاریخ و ادبیات است و در اینجا به عنوان نماد وفور نعمت و برکت معرفی شده است.
هوش مصنوعی: بس کن، چون دعای زیادی کردی، حالا گوش کن و بعد از این به "آمین" بگو.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
نوروز و جهان چون بت نو آیین
از لاله ، همه کوه بسته آذین
مر جان مرا روان مسکین
دانی که چه کرد دوش تلقین؟
گفتا چو ستور چند خسپی
بندیش یکی ز روز پیشین
بنگر که چه کردهای به حاصل
[...]
جاوید زی ای تو جان شیرین
هرگز دل تو مباد غمگین
از راه وفا گسسته ای دل
بر اسب جفا نهاده ای زین
عاشقترم ای پسر ز خسرو
[...]
ای کرده به زیر پای، کونین
بگذشته ز حد قاب قوسین
ای مهر تو بر سپهر تمکین
ایمن شده از نماز پیشین
یک نکته بگوی تا به پیشت
جبریل امین شود شکرچین
از لطف بخند تا بماند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.