توقع دارم از لطف تو ای صدر نکوآیین
درون مدرسه حجره به پهلوی شهابالدین
پیاده قاضیم میخوان درون محکمه قاصد
و یا خود داعی سلطان دعاها را کنم آمین
بدین حیله بگنجانی در آن خانه ربابی را
که نامم را بگردانی نهی نامم فلانالدین
که خلقان صورت و نامند مثال میوهٔ خامند
کی از جانشان خبر باشد که آن تلخ است یا شیرین
وگر حال آورد قاضی سماعش آرزو آید
رباب خوب بنوازم سماعی آرمش شیرین
ز آواز سماع من اقنجی هم شود زنده
سر از تربت برون آرد بکوبد پا کند تحسین
کفن را اندراندازد قوالانداز مستانه
از آن پس مردگان یک یک برون آیند هم در حین
عجب نبود که صورتها بدین آواز برخیزند
که صورتهای عشق تو درونت زنده شد میبین
ز مردم آن به کار آید کی زنده میشود در تو
و باقی تن غباری دان که پیدا میشود از طین
دلت را هر زمان نقشی تنت یک نقش افسرده
از آن افسردهای که تو بر آنی نهای با این
مرا گوید یکی صورت منم اصل غزل واگو
خمش کردم نشاید داد این خاتم به هر گرگین



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به توسل به معشوق و امید به لطف او اشاره میکند و از او توقع دارد که در دلش جایی برای او بگنجاند. او در فضایی که مدرسه و قضاوت در آن مطرح است، خود را قاضی میبیند و از دعاها و نواهای دل انگیز سخن میگوید. شاعر با تصاویری از سماع و آواز عشق بیان میکند که چگونه این نشاط میتواند حتی مردگان را زنده کند و به زندگی بازگرداند. او به تضاد میان ظاهر و باطن اشاره دارد و به این نتیجه میرسد که درک واقعی عشق همانند زنده کردن روح است که فراتر از ظواهر در دنیا پنهان شده است. به همین ترتیب، او از نام و صورت خود میگوید و بیان میکند که تنها در دلت میتواند واقعیات وجود پیدا کند.
هوش مصنوعی: من از لطف تو، ای شخص با فضیلت و خوشصورت، انتظار دارم که در درون مدرسه و در کنار شهابالدین، مرا یاری کنی.
هوش مصنوعی: من دارم به عنوان یک قاضی در دادگاه حاضر میشوم و دعاهایی برای سلطان میخوانم، حالا یا خودم باید این دعاها را بگویم یا یک فرستاده این کار را میکند و من فقط میگویم آمین.
هوش مصنوعی: به این شیوه میخواهم فردی را که نامش فلانالدین است بهجای آن در خانهای جا دهم که بتوانم ربابی را در آن قرار دهم. به عبارتی، با فریب و ترفند میخواهم نام خود را تغییر دهم.
هوش مصنوعی: انسانها فقط ظاهری دارند و به نامهایی شناخته میشوند، مانند میوههای نرسیده که نمیتوانند طعم واقعی خود را نشان دهند. آنها از درون خود خبر ندارند که آیا تلخ هستند یا شیرین.
هوش مصنوعی: اگر قاضی از سماع حال خوشی پیدا کند، آرزویش این است که خوب با رباب نواخته شود و من نیز سماع را به طور شیرین برای او فراهم آورم.
هوش مصنوعی: آوای سماع من چنان تاثیرگذار است که مردگان را زنده میکند و از خاک بیرون میآورد تا به وجد بیایند و تحسین کنند.
هوش مصنوعی: قوال، یعنی خوانندهای که در مجالس سماع میخواند، در حالی که لباس کفن را به دور میافکند، با شوری خاص و به طور مستانه، موجب میشود که مردگان یکی یکی از قبور خود بیرون بیایند و زنده شوند.
هوش مصنوعی: عجیب نیست که اشکال و صورتها به این صدا بیدار شوند، زیرا عشق تو در قلبت باعث زنده شدن آن اشکال شده و آنها را میبینی.
هوش مصنوعی: تنهای واقعی و افتاده در غم، فقط زمانی زنده و بیدار میشود که عشق حقیقی در درونش شعلهور گردد. باقی انسانها فقط نمایشی از زندگی هستند که از خاک و طبیعت سرچشمه میگیرند.
هوش مصنوعی: دل تو همیشه در حال تغییر و تحول است، در حالی که جسم تو به تنهایی نشاندهندهای غمگین از افسردگی است. تو در واقع آن حالت افسرده را که در جسمت وجود دارد، نمیتوانی به خود بپذیری و با آن همراه شوی.
هوش مصنوعی: یکی به من میگوید که من تصویر و نماد حقیقت هستم، اما من سکوت میکنم و پاسخ نمیدهم، زیرا نباید این مهر (خاتم) را به هر کسی که شایسته نیست، بدهم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
الا ای ماه مشکینمو به پیش آر آن می مشکین
ملا کن ساغر و برنِهْ به دست عاشق مسکین
از آن رخشنده خرم که عشاق را شود زو کم
ز فکرت غم ز دیده نم ز بالا خم ز چهره چین
به رنگ چهره معشوق و اشک دیده عاشق
[...]
سزد گر سر فرازد ملک و شایدگر بنازد دین
که گیتی در مه آذر گرفت آیین فروردین
به ملک و دین همی نازند شاهان بلنداختر
که آمد شاه ملکافروز مهمان قوامالدین
کجا باشد ملک چونین سزد دستور او چونان
[...]
مرا هر دم همیگویی که برگو قطعه شیرین
به هر بیتی یکی بوسه بده پهلوی من بنشین
زهی بوسه زهی بوسه زهی حلوا و سنبوسه
برآرد شیر از سنگی که عاجز گشت از او میتین
تو بوسه عشق را دیدی مگر ای دل که پریدی
[...]
نسیم صبح کز بویش مشام جان شود مشکین
مگر هر شب گذر دارد بر آن گیسوی مشک آگین
اگر در باغ بخرامد سهی سرو سمن بویم
خلایق را گمان افتد که فردوسست و حورالعین
چو آن جادوی بیمارش که خون خوردن بود کارش
[...]
شه لشکر کش ما برد از ما عقل و هوش و دین
چرا آن ترک کافر کیش غارت می کند چندین
در آن صف کو سپه رائد به قصد غارت دلها
دلی کآنجا نخواهه شد اسیر او زهی مسکین
چو دود آه خود با او رساندم سوخت چشمانش
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.