طواف حاجیان دارم به گرد یار میگردم
نه اخلاق سگان دارم نه بر مردار میگردم
مثال باغبانانم نهاده بیل بر گردن
برای خوشه خرما به گرد خار میگردم
نه آن خرما که چون خوردی شود بلغم کند صفرا
ولیکن پر برویاند که چون طیار میگردم
جهان مارست و زیر او یکی گنجی است بس پنهان
سر گنجستم و بر وی چو دم مار میگردم
ندارم غصه دانه اگر چه گرد این خانه
فرورفته به اندیشه چو بوتیمار میگردم
نخواهم خانهای در ده نه گاو و گله فربه
ولیکن مست سالارم پی سالار میگردم
رفیق خضرم و هر دم قدوم خضر را جویان
قدم برجا و سرگردان که چون پرگار میگردم
نمیدانی که رنجورم که جالینوس میجویم
نمیبینی که مخمورم که بر خمار میگردم
نمیدانی که سیمرغم که گرد قاف میپرّم
نمیدانی که بو بردم که بر گلزار میگردم
مرا زین مردمان مشمر خیالی دان که میگردد
خیال ار نیستم ای جان چه بر اسرار میگردم
چرا ساکن نمیگردم بر این و آن همیگویم
که عقلم برد و مستم کرد ناهموار میگردم
مرا گویی مرو شپشپ که حرمت را زیان دارد
ز حرمت عار میدارم از آن بر عار میگردم
بهانه کردهام نان را ولیکن مست خبازم
نه بر دینار میگردم که بر دیدار میگردم
هر آن نقشی که پیش آید در او نقاش میبینم
برای عشق لیلی دان که مجنونوار میگردم
در این ایوان سربازان که سر هم درنمیگنجد
من سرگشته معذورم که بیدستار میگردم
نیم پروانه آتش که پر و بال خود سوزم
منم پروانه سلطان که بر انوار میگردم
چه لب را میگزی پنهان که خامش باش و کمتر گوی
نه فعل و مکر توست این هم که بر گفتار میگردم
بیا ای شمس تبریزی شفقوار ارچه بگریزی
شفق وار از پی شمست بر این اقطار میگردم


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به تجلی عشق و جستجو برای یافتن حقیقت میپردازد. او خود را به عنوان حاجیانی معرفی میکند که به دور یار میچرخند و این را برتر از زندگی روزمره میداند. او با بیل باغبان تشبیه میشود که در پی خوشه خرما و گنج پنهان در زیر زمین است. شاعر از رنج و حالاتی چون مستی و جستجوی خضر سخن میگوید و از جویای عشق و معرفت بودن خود تعبیر میکند. او به دیوانگی و عشق ورزی مجنونها اشاره دارد و در نهایت، این احساسات را به شمس تبریزی پیوند میزند که حتی اگر از او دور شود، همچنان به دنبالش میگردد.
هوش مصنوعی: من مشغول پیمودن دور یار هستم مانند حاجیان، و نه مانند سگان که فقط به دنبال مردار بگردند، اخلاق و رفتار آنها را ندارم.
هوش مصنوعی: من خود را همانند باغبانی میبینم که بیل را بر دوش دارد و بهجای آنکه تنها به دنبال خوشههای خرما برود، در میان خارها و ناهمواریها حرکت میکند.
هوش مصنوعی: این بیت میگوید که آن خرمایی که میخوری، اگر چه ممکن است در بدن مصرف شود و مزاجت را خراب کند، اما من به دنبال چیزی هستم که پرورش میدهد و مانند مرغی در آسمان به پرواز درمیآید. در واقع، شاعر به دنبال روح و معناست که فراتر از لذایذ مادی است.
هوش مصنوعی: این جهان مانند مار است و در زیر آن گنجی پنهان وجود دارد. من در جستوجوی آن گنج هستم و همچون دم مار به دور آن میچرخم، یعنی در حال جستوجو و حرکت به سوی حقیقت اصلی هستم.
هوش مصنوعی: اگرچه در اطراف این خانه غم و اندوهی دارم، اما به خاطر نگرانیام مانند بوتیمار (نوعی ماهی که برای شکار دارم) در فکر و تأمل هستم و از غصههایم بیخبرم.
هوش مصنوعی: من به خانه و زندگی در روستا و ثروت و دارایی نیازی ندارم، اما تنها به سرمستی و عشق و حالتی روحانی مشغول هستم و در جستجوی پروردگار و هدایت او هستم.
هوش مصنوعی: من رفیق خضر هستم که همیشه در جستجوی قدمهای او هستم و در حالیکه ثابت قدم و سرگردان به نظر میآیم، همانند پرگاری که دور خود میچرخد، در پی او میگردم.
هوش مصنوعی: در حالتی که رنجور و بیمار هستم، به دنبال جالینوس میگردم که پزشک بزرگ و معروفی است. تو نمیبینی که در حال مستی و سرخوشی هستم و به دنبال نوشیدنی میچرخم.
هوش مصنوعی: تو نمیدانی که من مانند سیمرغ، پرواز میکنم و به قاف (جایی دور و عظیم) میروم. تو نمیدانی که من در مورد عشق و زیبایی (گلزار) آگاهی پیدا کردهام و به آنجا میروم.
هوش مصنوعی: مرا در میان این مردم به عنوان یک خیال و تصور حساب نکن، زیرا اگر من در اینجا نیستم، باز هم ذهن و خیال من در جستجوی حقایق و اسرار جهان در حرکت است.
هوش مصنوعی: من نمیتوانم در یک جا ساکن بمانم و مدام در حال گفتگو هستم که عقل و هشیاریام را از دست دادهام و مست شدهام، بنابراین حالتم ناپایدار و دگرگون شده است.
هوش مصنوعی: به من میگویی نرو، اما به خاطر حرمت خودم این کار را نمیکنم، چون از حرمت چیزی ندارم و از آن احساس خجالت میکنم.
هوش مصنوعی: بهانهام این است که به نان نیاز دارم، اما در واقع به خاطر عشق و اشتیاق به معشوق (خباز) میگردم. من به دنبال پول نیستم، بلکه هدف من رسیدن به دیدار اوست.
هوش مصنوعی: هر تصویری که در پیش چشمانم به وجود میآید، من نقاش آن را میبینم. برای عشق لیلی، بدان که من همچون مجنون به این سو و آن سو میروم و سرگردانم.
هوش مصنوعی: در این مکان پر از شلوغی و بینظمی، دیگران نمیتوانند همدیگر را درک کنند، اما من دچار سردرگمی هستم و به خاطر فقدان دستار (نماد اعتبار و مقام)، در بین آنها جایی ندارم و سرگردان میگردم.
هوش مصنوعی: من نیمی از پروانهای هستم که از آتش میسوزد، اما در عین حال، پروانهای هستم که به دور نور سلطانی میچرخد و به آن مشغولم.
هوش مصنوعی: چرا به طور مخفیانه لب خود را میگزی، در حالی که خاموش باش و کمتر سخن بگو؟ این کارها و حقههای توست که من در مورد سخنان تو فکر میکنم.
هوش مصنوعی: ای شمس تبریزی، بیا؛ حتی اگر از من بگریزی، من مانند شفق که به دنبال خورشید میرود، در این دیار به جستجوی تو ادامه میدهم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
نگارا گرد کوی تو اگر بسیار می گردم
چو بلبل صد نوا دارم که در گلزار می گردم
تو قطب دایره رویی ومن در مرکز عشقت
سری بر نقطه بریک پای چون پرگار می گردم
بدان گیسو که صد چون من سراندر دام او دارد
[...]
شبی صدبار برگرد دل افکار می گردم
به بوی یوسفی برگرد این بازار می گردم
چنان افتاده از پرگار طاقت نقطه جانم
که بر گرد سر هر نقطه چون پرگار می گردم
خدا این طفل را ببخشد خواب آسایش
[...]
درین گلشن من بیدل ببوی یار میگردم
پی گنجی درین ویرانه همچون مار میگردم
سپهر عالم جانم طرار نقش امکانم
بگرد مرکز توحید چون پرگار میگردم
بلی گوی و بلا جویم قضا چوگان و من گویم
[...]
نه بر صحرا نظر دارم نه در گلزار میگردم
بهار فرصت رنگم به گرد یار میگردم
قضا چون مردمک جمعیت حالم نمیخواهد
تحیر مرکزی دارم که با پرگار میگردم
حیا کو تا زند آبی غبار هرزه تازم را
[...]
زنم گردم غبار خاطر دلدار میگردم
شوم گر طوطی این آیینه را زنگار میگردم
میان ما و جانان آشنایی نیست بی نسبت
به هر رنگی که آن گل میشود من خار میگردم
ز یک افسانه در خوابیم اما از ره وحشت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.