غمزه عشقت بدان آرد یکی محتاج را
کاو به یک جو برنسنجد هیچ صاحب تاج را
اطلس و دیباج بافد عاشق از خون جگر
تا کشد در پای معشوق اطلس و دیباج را
در دل عاشق کجا یابی غم هر دو جهان؟
پیش مکی قدر کی باشد امیر حاج را؟
عشق معراجیست سوی بام سلطان جمال
از رخ عاشق فروخوان قصه معراج را
زندگی ز آویختن دارد چو میوه از درخت
زان همیبینی در آویزان دو صد حلاج را
گر نه علم حال فوق قال بودی کی بدی؟
بنده احبار بخارا خواجه نساج را
بلمه ایهان تا نگیری ریش کوسه در نبرد
هندوی ترکی میاموز آن ملک تمغاج را
همچو فرزین کژروست و رخ سیه بر نطع شاه
آنک تلقین میکند شطرنج مر لجلاج را
ای که میرخوان بغراقان روحانی شدی
بر چنین خوانی چه چینی خرده تتماج را؟
عاشق آشفته از آن گوید که اندر شهر دل
عشق دایم میکند این غارت و تاراج را
بس کن ایرا بلبل عشقش نواها میزند
پیش بلبل چه محل باشد دم دراج را؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به بیان اوج عشق و تاثیرات آن بر زندگی انسانها میپردازد. او عشق را معراجی میداند که عاشق را به سوی زیبایی و کمال رهنمون میسازد و در این مسیر، حاضر است هر چیزی را فدای معشوق کند. در دنیای عشق، درد و غم شکوه و زیبایی را به جان میخرد و هیچگاه از آن خالی نیست. شاعر همچنین بر این باور است که عشق میتواند زندگی را به معنای واقعیاش تبدیل کند و در نهایت، عاشق را به غارت دلهای دیگران وا میدارد. او در این بیان، عشق را با صدای پرندگان و آوای بلبلها در ارتباط میسازد و جایی برای تردید باقی نمیگذارد.
هوش مصنوعی: غمزهٔ عشق تو باعث میشود که کسی که به تو نیازمند است، حتی نمیتواند به یک جو (واحد پولی که نشان دهندهٔ ارزش کم است) دست پیدا کند، در حالی که صاحب تاج (شخصی با مقام و ثروت) از دیگران جداست و چیزی به دست نمیآورد.
هوش مصنوعی: عاشق به خاطر عشق معشوق، از دل خود یاری میگیرد تا پارچههای گرانبهایی مانند اطلس و دیباج را بافته و آنها را در پای معشوق بیفکند.
هوش مصنوعی: در دل عاشق، هیچ غمی از دو جهان وجود ندارد. مقام و ارزش مکی (مکه) در برابر مقام امیر حاج (رهبر زائران) ناچیز است.
هوش مصنوعی: عشق مانند معراجی است که انسان را به بالا، یعنی به مقام و منزلت خداوند (سلطان جمال) میبرد. برای عاشق، این عشق و درک زیبایی الهی، داستان معراج را از او میطلبد تا از این تجربه بگوید.
هوش مصنوعی: زندگی مانند میوهای است که به درخت آویخته شده است، از این رو میتوانی دو صد حلاج (حلاجها که به معنای عرفا و صوفیان هستند) را ببینی که در حال آویختن هستند. این اشاره به حالت عرفانی و فقدان حس تعلق به دنیای مادی دارد.
هوش مصنوعی: اگر علم حال (و شناخت واقعی) بر بحثهای ظاهری (بیانات و سخنان) غالب نبود، چگونه میتوانستی بفهمی؟ بندهٔ عالم و دانشمند بخارا، خواجهٔ نساج، چگونه به این درک رسیده است؟
هوش مصنوعی: مراقب باش که در تلاش برای یادگیری، به چیزی که در دسترس نیست، نرسی و به دام نیفتی. در آموزشهای هندی و ترکی، آن کشور و سلطنت تمغاج را یاد نگیر، زیرا ممکن است در مقابله با سختیها و مبارزات، دچار مشکل شوی.
هوش مصنوعی: شخصی مانند فرزین، که دارای نیکی و راه حق است، در حالی که چهرهاش تیره است، در حال بازی شطرنج است و به نوعی به دیگران یاد میدهد چگونه با مکر و حیله (لجلاج) بازی کنند.
هوش مصنوعی: ای کسی که به روحانیان غرق در عشق و معرفت تبدیل شدهای، در چنین مهمانی (خوان) چه عیب و نقصی را به دیگران نسبت میدهی؟
هوش مصنوعی: عاشق نگران و بیقرار از این موضوع میگوید که در دل، عشق همیشه در حال غارت و تصرف است و این وضعیت دائمیست.
هوش مصنوعی: ای بلبل، بس کن! عشقش مدام نواهای زیبا میزند، اما در کنار ما، برای دم دراج (پرندهای دیگر) چه ارزشی دارد؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
تا شفیع خویش کردم صاحب معراج را
سر به استغنا برآوردم دل محتاج را
من مرید همّت پیری که از افتادگی
پایهها افزود بر بالای هم معراج را
خاک فقرم مسند است و داغ عشقم افسر است
[...]
گرنه علم حال فوق قال بودی چون شدی
بنده اعیان بخارا خواجهٔ نسّاج را
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.