شنو ز سینه ترنگاترنگ آوازش
دل خراب طپیدن گرفت از آغازش
به بر گرفت رباب و ز سر نهاد کله
ز دست رفت دل من چو دید سر بازش
دل از بریشم او چون کلابه گردانست
کلابه ظاهر و پنهان ز چشم قزازش
دو سه بریشم از این ارغنون فروتر گیر
که تند میرسد آواز عقل پردازش
بدانک تن چو غبارست و جان در او چون باد
ولیک فعل غبار تنست غمازش
غبار جان بود و میرسد دگر جانی
که ذره ذره به رقص آمدست از آوازش
جهان تنور و در آن نانهای رنگارنگ
تنور و نان چه کند آنک دید خبازش
ز سینه نیست سماع دل و ز بیرون نیست
فدات جانم هر جا که هست بنوازش
شبی به طنز بگفتم دلا به مه بنگر
که هست مه را چیزی ز لطف پروازش
چو آفتاب نهان شد به جای او بنهند
چراغکی که بود شب شراراندازش
به هر دو دست دل از ماه چشم خود بگرفت
که دل ز غیرت شه واقفست و از نازش


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به توصیف حال و هوای روح و دل میپردازد و صدای آواز دلانگیز را به تصویر میکشد که باعث طپیدن دل و بیتابی روح میشود. او با اشاره به نازکدل بودن و پرواز نشاطآور دل در اثر آن آواز، به ما میآموزد که جان و تن دارای ویژگیهای متفاوتی هستند و جان، مانند باد، زودگذر و تغییرپذیر است. شاعر همچنین به صورتی استعاری جهان را به تنوری تشبیه میکند که نانهای رنگارنگ در آن قرار دارند و در نهایت بر این نکته تأکید میکند که هر جا که آن آواز هست، دل باید فدای آن شود. این غزل به درک عمیقتری از عشق و زیباییها میانجامد.
هوش مصنوعی: از دل عاشق، صدای زیبا و دلنواز رباب (ساز) به گوش میرسد که دل را به طپش میآورد و حس و حال عاشقانه از همان ابتدا شروع میشود.
هوش مصنوعی: دل من وقتی سر رباب را دید که به روی زانو گذاشته شد، از دست رفت و پر کشید. حاکی از تاثر عمیق و شگفتی من نسبت به زیبایی و جلوهگری اوست.
هوش مصنوعی: دل من به خاطر زیبایی و لحن دلانگیز او مانند کلابه (وسیلهای برای سوزنزنی) میچرخد و همیشه تحت تأثیر دو جنبهی آشکار و پنهان زیبایی او قرار دارد، که به مانند قزاز (نقاش) دیداری دارد.
هوش مصنوعی: از این ساز و آوای خوش، چند نت سادهتر بزن که صدای فکر و اندیشه به سرعت بهگوش میرسد.
هوش مصنوعی: بدان که جسم مانند غباری است و جان در آن مانند بادی، ولی عمل و کار غبار، نشانه و علامت بدن است.
هوش مصنوعی: جان انسان مانند غباری است که به زودی احساس زنده بودن دیگری به آن میرسد، جان جدیدی که با شادی و سرور به حرکت درمیآید و این شادی به واسطهٔ صدای او تحریک شده است.
هوش مصنوعی: دنیا مانند تنوری است که در آن نانهای مختلف (و رنگارنگ) پخته میشود. حال این تنور (دنیا) چه میتواند بکند، وقتی که خباز (کسی که نان میپزد) را دیدهایم و میدانیم که او در واقع چه کسی است.
هوش مصنوعی: سماع، احساس شادی و سرور ناشی از موسیقی یا جلوههای روحانی است و مولانا میگوید آن احساس درون من نیست و نمیتوانم از بیرون هم آن را پیدا کنم. ای جانم، هر زمان که به من ادای محبت کنی و نوازش کنی، آن شادی به وجود میآید.
هوش مصنوعی: شبی به طور شوخی به دل گفتم، ای دل، به ماه نگاه کن، که آیا ماه از زیبایی خود چیزی از لطف پروازش دارد؟
هوش مصنوعی: وقتی آفتاب پنهان میشود، چراغ کوچکی را به جای او میگذارند که شبی را روشن کند و به آن گرمایی ببخشد. این اشاره به کمبود نور و روشنی در غیاب خورشید دارد.
هوش مصنوعی: او با هر دو دست دلش را از چشم ماه (یعنی معشوق) گرفت، زیرا دلش که بخاطر غیرت شاه (خدا) آگاه است، نمیتواند در برابر ناز و زیبایی معشوق تسلیم شود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
ندا رسید به عاشق ز عالم رازش
که عشق هست براق خدای میتازش
تبارک الله در خاکیان چه باد افتاد
چو آب لطف بجوشید ز آتش نازش
گرفت شکل کبوتر ز ماه تا ماهی
[...]
دلی که عشق حقیقی کند سرافرازش
سزد که باز نگوید به هیچکس رازش
دلا دو دیده بدوز و بغیر شه منگر
اگر ز غیرت او واقفی و از نازش
اگر سواره عشقی و طالب معراج
[...]
همای همت من آنچنان رمید از خلق
که گر بعرش در افتد مجال پروازش
ز آفتاب چنان بگذرد هم از دهشت
که ذره یی نفتد سایه بر زمین بازش
مگر ز موج شراب است رشته سازش؟
که می دود به رگ و پی چو روح آوازش
کباب مطرب رنگین نوای عشق شوم
که ساخت گوشه نشین عندلیب راسازش
چو شیشه هرکه به آوازه می کند احسان
[...]
دلی که گردش چشم تو بشکند سازش
به ذوق سرمه شدن خاک لیسد آوازش
به هر زمین که خرام تو شوخی انگیزد
چمن به خنده نگیرد غبار گلبازش
به محفلی که نگاهت جنون کند تعمیر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.