ای روترش به پیشم بد گفتهای مرا پس
مردار بوی دارد دایم دهان کرکس
آن گفته پلیدت در روی شدت پدیدت
پیدا بود خبیثی در روی و رنگ ناکس
ما راست یار و دلبر تو مرگ و جسک میخور
هین کز دهان هر سگ دریا نشد منجس
بیت القدس اگر شد ز افرنگ پر از خوکان
بدنام کی شد آخر آن مسجد مقدس
این روی آینهست این یوسف در او بتابد
بیگانه پشت باشد هر چند شد مقرنس
خفاش اگر سگالد خورشید غم ندارد
خورشید را چه نقصان گر سایه شد منکس
ضحاک بود عیسی عباس بود یحیی
این ز اعتماد خندان وز خوف آن معبس
گفتند از این دو یا رب پیش تو کیست بهتر
زین هر دو چیست بهتر در منهج مؤسس
حق گفت افضل آنست کش ظن به من نکوتر
که حسن ظن مجرم نگذاردش مدنس
تو خود عبوس گینی نه از خوف و طمع دینی
از رشک زعفرانی یا از شماتت اطلس
این دو به کار ناید جز ناروا نشاید
ای وای آن که در وی باشد حسد مغرس
واهل ز دست او را تبت بس است او را
هر کو عدوی مه شد ظلمات مر ورا بس
اعدات آفتابا میدان یقین خفاشند
هم ننگ جمله مرغان هم حبس لیل عسعس
ابتر بود عدوش وان منصبش نماند
در دیده کی بماند گر درفتد در او خس



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به نکوهش بدگویی و حسد میپردازد و از اثرات منفی این رفتارها سخن میگوید. او با اشاره به اینکه یک بدگویی میتواند انسان را خبیث و آلوده کند، تاکید دارد که اگر کسی در دل بدباشد، این حال او در ظاهرش نیز نمایان میشود. شاعر همچنین به مقایسه افراد خوب و بد میپردازد و میگوید که حسن ظن نسبت به دیگران میتواند انسان را از پلیدیها دور کند. در نهایت، او با بیان عواقب حسد و دشمنی، بهتر بودن انسانها را در نیکی و حسن نیت میداند و به خطرات زندگی در سایهی کینه و عداوت اشاره میکند.
هوش مصنوعی: ای تو که با روی ترش و بدخلق به من بد گفتهای، صحبتهای تو بوی مردار میدهد و مانند دهان کرکس است که همیشه عطر زشتی به مشام میآورد.
هوش مصنوعی: گفتهٔ زشت و بد تو در موقعیت سختی که به وجود آمده، مشخص و عیان شد و نشاندهندهٔ خصلت پلید تو است، که در چهره و رنگت نمایان است.
هوش مصنوعی: ما یاران و عزیزان تو هستیم، پس گرامیات میداریم؛ زیرا که دریا هرگز به وسیلهٔ دهان سگی ناپاک نمیشود.
هوش مصنوعی: اگر بیت القدس (مسجدالاقصی) از سرزمینهای غربی (افرنگ) پر از خوکان بدنام شود، یعنی اگر آن مکان مقدس آلوده به ناپاکی و زشتی گردد، در این صورت آن مسجد مقدس چه زمانی دیگر میتواند به مقام و منزلت خود باقی بماند؟
هوش مصنوعی: تصویر یوسف در آینه است و او مثل نوری در آن جلوهگری میکند. اگرچه بیگانه در پسِ این تصویر قرار دارد، اما این نور و زیبایی همچنان خود را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: اگر خفاش از نور خورشید بترسد و غمگین باشد، این برای خورشید هیچ مشکلی ایجاد نمیکند و نقصان یا آسیبی به آن نمیزند، حتی اگر سایهٔ خفاش بر آن بیفتد.
هوش مصنوعی: ضحاک (شخصیتی افسانهای و ظالم در اسطورههای ایرانی) همانند عیسی (پیامبر در دین مسیحیت) است که به دلایل مختلف معروف و مورد توجه قرار میگیرد، و عباس (عباس بن عبدالمطلب، عموی پیامبر اسلام) مانند یحیی (پیامبری با تقوا) به خاطر فضایلش مورد احترام است. این دو شخصیت از نظر اعتماد و اطمینان در دنیا، خندان و شاداب هستند، در حالی که یحیی از ترس و خوف نشأت میگیرد و در عذاب به سر میبرد.
هوش مصنوعی: گفتند، خدایا، از این دو (عیسی و یحیی) که پیش تو است، کدامیک بهتر است؟ و اثری که بر این اساس بنیاد گذاشته شده، کدامیک از این دو بهتر است؟
هوش مصنوعی: خداوند گفت که بهترین حالت این است که گمان نیکوی تو نسبت به من از گناه و ناپاکی دور باشد، چرا که داشتن ظن نیک به فردی گنهکار باعث نمیشود او به خوبی و پاکی رسیده و در زشتی باقی بماند.
هوش مصنوعی: تو خود بازیگر نقش عبوس و زشتخو هستی، نه به خاطر ترس از خداوند یا طمع در دین، بلکه به خاطر حسادت به زعفران (که رنگی زیبا و خالص دارد) یا به خاطر طعنه و سرزنش دیگران (که مانند پارچهٔ اطلس ظاهری زیبا دارد).
هوش مصنوعی: این دو (عبوس بودن و حسد) به هیچ کار نیامده و سزاوار نیست، وای بر کسی که در وجودش حسد وجود دارد و ریشهدار است.
هوش مصنوعی: کسی که از دست او آزار ببیند، عذابی برایش کافی است؛ هر کسی که دشمن ماه شده، به تاریکی میافتد و زندگیاش زیر سایهٔ آن باقی میماند.
هوش مصنوعی: یعنی دشمنان آفتاب را میشناسم، زیرا آنها همچون خفاش هستند که فقط در تاریکی میزیند. تمام پرندگان نیز از وجود آنها خجالتزدهاند و در شب، به خاطرشان در حبس و در تنگنا هستند.
هوش مصنوعی: عقابِ عظیم و قوی چنین است که اگر نابود شود، هیچ نشانی از آن باقی نمیماند. آیا ممکن است که وقتی موقعیتش از دست برود، دوباره در نظر مردم باقی بماند؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
ای خورده کوب سقفت ایوان چرخ اطلس
خم گشته زیر طاقت نه طارم مقرنس
ای درجوار قدرت این چنبر مدور
وی در حریم جاهت این عالم مسدس
حیرت زده زحسنت این قبه مزخرف
[...]
از بار دین و دنیا باشد مراد هر کس
میگوی هر چه خواهی من بار خواهم و بس
جان دید آن رخ آنگه دانست کز چه سوزد
این نکته جز در آتش روشن نگشت برخس
گر می کشد کسائرا نزدیک خود چو بیند
[...]
امروز روز یاری است از بانوان بیکس
از کودکان نورس
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.