مرا بگاه ده ای ساقی کریم عقار
که دوش هیچ نخفتم ز تشنگی و خمار
لبم که نام تو گوید به بادهاش خوش کن
سرم خمار تو دارد به مستیش تو بخار
بریز باده بر اجسامم و بر اعراضم
چنانک هیچ نماند ز من رگی هشیار
وگر خراب شوم من بود رگی باقی
چو جغد هل که بگردد در این خراب دیار
چو لاله زار کن این دشت را به باده لعل
روا مدار که موقوف داریم به بهار
ز توست این شجره و خرقهاش تو دادستی
که از شراب تو اشکوفه کردهاند اشجار
مرا چو مست کنی زین شجر برآرم سر
به خنده دل بنمایم به خلق همچو انار
مرا چو وقف خرابات خویش کردستی
توام خراب کنی هم تو باشیم معمار
بیار رطل گران تا خمش کنم پی آن
نه لایقست که باشد غلام تو مکثار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: مولانا در این غزل از خماری شبانه مینالد و از ساقی بخشنده بادهٔ صبحگاهی میخواهد تا همهٔ وجودش، از تن تا صفات، غرق مستی شود و هیچ رگ هشیاری در او نماند. او با تصویرهای لالهزار، درخت شکوفهدار و انارِ خندان میگوید که هستی و شکفتنش از شراب معشوق است و همان که ویرانش میکند، آبادکنندهٔ اوست. غزل با درخواست جامی سنگین برای خاموشی پایان مییابد، چون پرگویی را شایستهٔ بندهٔ معشوق نمیداند.
هوش مصنوعی: ای ساقی بخشنده، صبح زود به من شراب بده؛ زیرا دیشب از تشنگی و خماری هیچ نخوابیدم. مقصود، اشتیاق عاشق به بادهٔ معنوی معشوق است.
هوش مصنوعی: لبم را که نام تو را بر زبان میآورد با باده شیرین و خوش کن. سرم از خماری تو درد میکند؛ تو با مستی آن را بخاران و آرامش کن، یعنی خمار را با بادهٔ تازه درمان کن.
هوش مصنوعی: باده را بر همهٔ وجودم، هم بر تن و هم بر صفات و حالاتم، بریز؛ چنانکه حتی یک رگ هشیار هم در من باقی نماند.
هوش مصنوعی: اگر ویران و مست شدم و باز رگی از من باقی ماند، بگذار آن رگ مانند جغد در این دیار ویران بگردد. یعنی آنچه از من میماند نیز به ویرانی و بیخودی خو بگیرد.
هوش مصنوعی: این دشتِ وجودم را با بادهٔ سرخ مانند لالهزار کن و روا مدار که شکفتنم را به آمدن بهار موکول کنی و مرا منتظر نگه داری.
هوش مصنوعی: این درخت از توست و جامهٔ شکوفهاش را هم تو دادهای، زیرا درختان از شراب تو شکوفه کردهاند. «شجره و خرقه» به نسبنامه و خرقهٔ صوفیانه نیز اشاره دارد: هرچه دارم از تو دارم.
هوش مصنوعی: وقتی مرا مست کنی، از این درخت سر برمیآورم و مانند انار که میشکفد و دانههایش پیدا میشود، با خنده دلم را به مردم نشان میدهم و راز درونم آشکار میشود.
هوش مصنوعی: چون مرا وقف میکدهٔ خود کردهای، هم تو مرا ویران میکنی و هم تو سازنده و آبادکنندهٔ منی.
هوش مصنوعی: جام بزرگ و سنگین بیاور تا پس از نوشیدنش خاموش شوم، زیرا شایسته نیست که بندهٔ تو پرگو باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
اگر گل آرد بار آن رخان او، نه شگفت
هر آینه چو همه مِیْ خورَد گل آرد بار
به زلفْ کژ ولیکن به قد و قامت راست
به تن درست ولیکن به چشمکان بیمار
مدیح تا به بر من رسید عریان بود
ز فرّ و زینت من یافت طیلسان و ازار
چنین نماید شمشیر خسروان آثار
چنین کنند بزرگان چو کرد باید کار
به تیغ شاه نگر، نامهٔ گذشته مخوان
که راستگویتر از نامه تیغ او بسیار
چو مرد بر هنر خویش ایمنی دارد
[...]
قوی کننده دین محمد مختار
یمین دولت محمود قاهر کفار
چو بازگشت به پیروزی از در قنوج
مظفر وظفر و فتح بر یمین و یسار
هنوز رایتش از گرد راه چون نسرین
[...]
فغان ز دست ستمهای گنبد دوار
فغان ز سفلی و علوی و ثابت و سیار
چه اعتبار بر این اختران نامعلوم
چه اعتماد بر این روزگار ناهموار
جفای چرخ بسی دیده اند اهل هنر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.