عارفی پرسید از آن پیر کشیش
که توی خواجه مسنتر یا که ریش
گفت نه من پیش ازو زاییدهام
بی ز ریشی بس جهان را دیدهام
گفت ریشت شد سپید از حال گشت
خوی زشت تو نگردیدهست وشت
او پس از تو زاد و از تو بگذرید
تو چنین خشکی ز سودای ثرید
تو بر آن رنگی که اول زادهای
یک قدم زان پیشتر ننهادهای
همچنان دوغی ترش در معدنی
خود نگردی زو مخلص روغنی
هم خمیری خمر طینه دری
گرچه عمری در تنور آذری
چون حشیشی پا به گل بر پشتهای
گرچه از باد هوس سرگشتهای
همچو قوم موسی اندر حر تیه
ماندهای بر جای چل سال ای سفیه
میروی هر روز تا شب هروله
خویش میبینی در اول مرحله
نگذری زین بعد سیصد ساله تو
تا که داری عشق آن گوساله تو
تا خیال عجل از جانشان نرفت
بد بریشان تیه چون گرداب زفت
غیر این عجلی کزو یابیدهای
بینهایت لطف و نعمت دیدهای
گاو طبعی زان نکوییهای زفت
از دلت در عشق این گوساله رفت
باری اکنون تو ز هر جزوت بپرس
صد زبان دارند این اجزای خرس
ذکر نعمتهای رزاق جهان
که نهان شد آن در اوراق زمان
روز و شب افسانهجویانی تو چست
جزو جزو تو فسانهگوی تست
جزو جزوت تا برستست از عدم
چند شادی دیدهاند و چند غم
زانک بیلذت نروید هیچ جزو
بلک لاغر گردد از هی پیچ جزو
جزو ماند و آن خوشی از یاد رفت
بل نرفت آن خفیه شد از پنج و هفت
همچو تابستان که از وی پنبهزاد
ماند پنبه رفت تابستان ز یاد
یا مثال یخ که زاید از شتا
شد شتا پنهان و آن یخ پیش ما
هست آن یخ زان صعوبت یادگار
یادگار صیف در دی این ثمار
همچنان هر جزو جزوت ای فتی
در تنت افسانه گوی نعمتی
چون زنی که بیست فرزندش بود
هر یکی حاکی حال خوش بود
حمل نبود بی ز مستی و ز لاغ
بی بهاری کی شود زاینده باغ
حاملان و بچگانشان بر کنار
شد دلیل عشقبازی با بهار
هر درختی در رضاع کودکان
همچو مریم حامل از شاهی نهان
گرچه در آب آتشی پوشیده شد
صد هزاران کف برو جوشیده شد
گرچه آتش سخت پنهان میتند
کف به ده انگشت اشارت میکند
همچنین اجزای مستان وصال
حامل از تمثالهای حال و قال
در جمال حال وا مانده دهان
چشم غایب گشته از نقش جهان
آن موالید از زه این چار نیست
لاجرم منظور این ابصار نیست
آن موالید از تجلی زادهاند
لاجرم مستور پردهٔ سادهاند
زاده گفتیم و حقیقت زاد نیست
وین عبارت جز پی ارشاد نیست
هین خمش کن تا بگوید شاه قل
بلبلی مفروش با این جنس گل
این گل گویاست پر جوش و خروش
بلبلا ترک زبان کن باش گوش
هر دو گون تمثال پاکیزهمثال
شاهد عدلاند بر سر وصال
هر دو گون حسن لطیف مرتضی
شاهد احبال و حشر ما مضی
همچو یخ کاندر تموز مستجد
هر دم افسانهٔ زمستان میکند
ذکر آن اریاح سرد و زمهریر
اندر آن ازمان و ایام عسیر
همچو آن میوه که در وقت شتا
میکند افسانهٔ لطف خدا
قصهٔ دور تبسمهای شمس
وآن عروسان چمن را لمس و طمس
حال رفت و ماند جزوت یادگار
یا ازو واپرس یا خود یاد آر
چون فرو گیرد غمت گر چستیی
زان دم نومید کن وا جستیی
گفتییش ای غصهٔ منکر به حال
راتبهٔ انعامها را زان کمال
گر بهر دم نت بهار و خرمیست
همچو چاش گل تنت انبار چیست
چاش گل تن فکر تو همچون گلاب
منکر گل شد گلاب اینت عجاب
از کپیخویان کفران که دریغ
بر نبیخویان نثار مهر و میغ
آن لجاج کفر قانون کپیست
وآن سپاس و شکر منهاج نبیست
با کپیخویان تهتکها چه کرد
با نبیرویان تنسکها چه کرد
در عمارتها سگانند و عقور
در خرابیهاست گنج عز و نور
گر نبودی این بزوغ اندر خسوف
گم نکردی راه چندین فیلسوف
زیرکان و عاقلان از گمرهی
دیده بر خرطوم داغ ابلهی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به گفتوگوی عارفی با یک کشیش میپردازد که در آن، کشیش به عالمان و اهل معرفت اشاره میکند. عارف انتقاد میکند که درسته که کشیش پیش از او به دنیا آمده، اما او به نادانی خود ادامه داده و هیچ پیشرفتی نکرده است. او با استفاده از مثالهایی از طبیعت و زندگی روزمره، به کشیش یادآور میشود که انسان باید به جستجوی معنا و حقیقت بپردازد و از حال و هوای گذشته بیرون بیاید. در نهایت، عارف نسبت به زوال و فراموشی در زندگی هشدار میدهد و به اهمیت ارتباط با نعمتهای الهی اشاره میکند.
هوش مصنوعی: عارفی از آن روحانی مسن پرسید که آیا تو از خواجه (شخص ثروتمند و با نفوذ) بزرگتر هستی یا موهای سپیدت (ریشت) سن تو را نشان میدهد؟
هوش مصنوعی: کشیش گفت: من قبل از او به دنیا آمدهام و بدون ریش، تجربیات زیادی از جهان را داشتهام.
هوش مصنوعی: او گفت که موهای سپیدت نشاندهندهٔ پیری و تغییر حال توست، اما شخصیت و ذات تو هنوز زشت و ناپسند باقی مانده است و هیچ تغییری نکرده است.
هوش مصنوعی: او (شخصی که مورد خطاب است) بعد از تو به دنیا آمده و از تو عبور کرده، اما تو همچنان در این حالت خشک و بیروح باقی ماندهای و از عشق و آرزوهای خود دور هستی.
هوش مصنوعی: تو هیچ تغییر و تحولی در خود ندادهای و همچنان به همان حالتی که ابتدا به دنیا آمدهای، باقی ماندهای.
هوش مصنوعی: تو مانند دوغی ترش در معدنی هستی که هیچگاه از آن دور نمیشوی و همچنان در آن به سر میبری و به روغن خالص نمیرسی.
هوش مصنوعی: هرچند خمیری که در تنور آتش میپزد مدت زیادی در آنجا باشد، اما در اصل همان مادهای است که از خاک و گل به وجود آمده است.
هوش مصنوعی: اگرچه مانند حشیشی که روی زمین در حال جوانه زدن است، به خاطر بادی که به تو حس هوس داده، در مسیر زندگی گم شدهای و به جلو نمیروی.
هوش مصنوعی: تو مانند قوم موسی در بیابان تیۀ (که بیابانی خشک و خالی بوده) ماندهای و در این وضعیت، مدت چهل سال به سر میبری، ای نادان.
هوش مصنوعی: هر روز از صبح تا شب در حال تلاش و کوشش هستی، اما فقط خودت را در مرحله ابتدایی میبینی و پیشرفتی حاصل نکردهای.
هوش مصنوعی: تو تا زمانی که عشق به آن گوساله را داری، نمیتوانی از این حالت گذر کنی، حتی اگر سیصد سال بگذرد.
هوش مصنوعی: تا وقتی که خیالِ عجله از دلهای آنها نرود، زندگیشان مانند گرداب عمیق و ترسناک است.
هوش مصنوعی: غیر از این شتابزدهای که تو از او به نعمتها و لطفهای بیپایان رسیدهای، کسی دیگری نیست.
هوش مصنوعی: گاو طبع یا طبیعت تو به خاطر زیباییها و ویژگیهای خوب عشق، مانند گوسالهای از دل تو خارج شده است.
هوش مصنوعی: اکنون تو از هر یک از اجزای خود بپرس که هر کدام به چند زبان سخن میگویند و احساسات و اوضاع را نشان میدهند.
هوش مصنوعی: اگر ذکر نعمتهای خداوند، که روزیدهندهٔ جهان است، از یاد برود و در صفحات زمان ناپیدا شود، چه سودی دارد؟
هوش مصنوعی: هر روز و شب، کسانی که در جستجوی حقیقت و داستانها هستند، تو را در خود دارند و هر قسمت از وجود تو داستانی را برای گفتن به همراه دارد.
هوش مصنوعی: پیش از اینکه به وجود بیایی و به بخشهای مختلف وجودت بپیوندی، چند شادی و چند غم دیدهایم.
هوش مصنوعی: هیچ جزو (جزئی) بدون لذت نمیتواند رشد کند و برعکس، اگر لذت نباشد، آن جزو ضعیف و لاغر میشود.
هوش مصنوعی: تنها بخشهایی از وجود باقی مانده و آن خوشیها فراموش شده است، اما در واقع آن لذتها نرفتهاند، بلکه در پس پردهٔ زندگی پنهان شدهاند.
هوش مصنوعی: شبیه به تابستان که تنها پنبه زنده میماند و خود تابستان از یاد میرود، در واقعیت هم، بعضی چیزها مثل خوشیها ممکن است فراموش شوند در حالی که اثرات آنها باقی میماند.
هوش مصنوعی: شاید مانند یخی باشد که از سرما به وجود میآید، ولی بعد از آن سرما (زمستان) دیگر یخ پنهان میشود و در بین ما باقی نمیماند.
هوش مصنوعی: این یخ، نشانهای است از سختیها و مشکلاتی که در گذشته بوده و اکنون بهعنوان یادگاری از تابستان در زمستان باقی مانده است.
هوش مصنوعی: ای جوان، هر بخشی از وجود تو مانند افسانهای است که نشاندهنده نعمتی در وجودت است.
هوش مصنوعی: زنی را تصور کن که بیست فرزند دارد و هر یک از آنها نشاندهندهی خوشحالی و خوشبختی او هستند.
هوش مصنوعی: حمل (بارداری) بدون مستی و لاغری (ضعف) نیست و بیبهاری (فصل بهار) نمیتوان باغی زنده و سرسبز داشت.
هوش مصنوعی: حاملان (زنان باردار) و کودکانشان از عشق و محبت بهار کنار و دور شدند. این اشاره به آن دارد که عشق و زیبایی بهار همواره حضور دارد و در دل افراد زنده است.
هوش مصنوعی: هر درختی مانند مریم، که مریم در ادبیات مذهبی به عنوان مادر عیسی(ع) شناخته میشود و حامل او بوده، در کنار کودکان، نهان از شاهی (نفس خداوند) برکت و محبت را به فرزندان میدهد.
هوش مصنوعی: هرچند آتش در آب پنهان شده است، اما از زیر آن هزاران دست (بروز) بیرون میآید و جوشش میکند.
هوش مصنوعی: هرچند آتش به شدت پنهان و درخفا میسوزد، اما با شعلههایش به نشانه نشان میدهد و اشاره میکند که وجود دارد.
هوش مصنوعی: اجزای مستان عشق و دوستی، مانند حاملانی هستند که صفات و جلوههای حالات و سخنان عاشقانه را نشان میدهند و به تصویر میکشند.
هوش مصنوعی: در زیبایی حال، دهان از حیرت بسته مانده و چشم به خاطر غیبت، از تصاویر این دنیا غایب شده است.
هوش مصنوعی: آفریدهها و موجودات از این جهان مادی به وجود نمیآیند، بنابراین نمیتوانند مورد نظر این چشمان (بینش) باشند.
هوش مصنوعی: آن زادگان (آفریدهها) از تجلی (ظاهر شدن) جهان به وجود آمدهاند، بنابراین در پس پردهای ساده پنهان شدهاند و در واقع نمیتوان آنها را بهطور کامل مشاهده کرد.
هوش مصنوعی: به ما گفتند که زاده از تجلی است، اما این موضوع حقیقت ندارد و این سخن فقط برای راهنمایی و ارشاد مردم است.
هوش مصنوعی: سکوت کن تا شاه به اندازه کافی از این گل زیبا بگوید، بلبلی هم که در اینجا است، با چنین گل خوشبو و زیبا چیزی نمیفروشد.
هوش مصنوعی: این گل، با شور و هیجان زیاد، سخن میگوید؛ ای بلبل، زبانت را خاموش کن و گوش کن.
هوش مصنوعی: هر دو نوع زیبایی باکیفیت و ظرافت همانند شاهدی از عدالت هستند که در لحظه وصال جلوهگر میشوند.
هوش مصنوعی: حسن لطیف مرتضی به معنای زیبایی نیکو و خالص اوست و او شاهد وضع و جمع ما در روز قیامت و در مراحل مختلف زندگیمان است. این بیت به اهمیت و زیبایی وجود او در لحظات مختلف زندگی اشاره دارد.
هوش مصنوعی: در گرمای تابستان، یخ مانند چیزی که از گذشته خبر میدهد، هر لحظه داستان زمستان را روایت میکند.
هوش مصنوعی: یادآوری آن سرما و زمستان سخت، در این زمان و روزهای دشوار، مانند داستانی است که همواره بازگو میشود.
هوش مصنوعی: مانند میوهای که در فصل زمستان به محبت و لطف خدا میبالد و قصههای شیرین زندگی را به تصویر میکشد.
هوش مصنوعی: قصهٔ دور تبسمهای شمس (شمس تبریزی، دوست نزدیک مولانا) و آن عروسهای چمن، به شادی و زیبایی زندگی اشاره دارد که در گذشته وجود داشته و حالا در یادها باقی مانده است. این بیان نشاندهنده ارتباط عمیق روحی و معنوی است که مولانا با شمس و صحنههای زیبای طبیعی و عشق دارد.
هوش مصنوعی: حالت رفت و ماند و تنها یاد تو باقی مانده است. یا از او سؤال کن (یعنی از یاد او) یا خودت به یاد او بیفت.
هوش مصنوعی: اگر غم تو را در چنگ بگیرد و تو در آن لحظه قوی نباشی، در همان لحظه امید خود را از دست بده و برای یافتن راهی به جستجو بپرداز.
هوش مصنوعی: ای غصهٔ ناخوشایند، به من بگو که چه اتفاقاتی برای مقام و جایگاه کسی که انعام و پاداش را تجربه کرده، میافتد؟
هوش مصنوعی: اگر در هر لحظه بهاری و خوشحالی وجود نداشته باشد، پس ارزش وجود جسم تو چیست؟
هوش مصنوعی: فکر تو مانند گلاب است که از گل بهدست میآید، ولی بهدلیل انکار تو، گلاب این حقیقت به شکل عجیبی تغییر کرده و ارزشش نادیده گرفته شده است.
هوش مصنوعی: افرادی که در تقلید و پیروی از کفر هستند، نسبت به کسانی که از روی محبت و ارادت به رسول (نبی) عمل میکنند، احساس تأسف و ناراحتی دارند.
هوش مصنوعی: لجاجت و پافشاری بر کفر، همانند قانون کپی کردن است، در حالی که سپاسگزاری و شکرگزاری، راه و روش پیامبران (نبیها) است.
هوش مصنوعی: با انسانهایی که به تقلید و کپیکاری عادت دارند، چه باید کرد و با کسانی که ویژگیهای پیامبران را دارند و به زهد و عبادت مشغولاند، چه باید کرد؟
هوش مصنوعی: در ساختمانها، سگان و گرگهای وحشی وجود دارند، اما در ویرانیها، گنجی از عظمت و روشنی نهفته است.
هوش مصنوعی: اگر این روشنی در تاریکی (خسوف) وجود نداشت، فیلسوفان به این اندازه راه را گم نمیکردند.
هوش مصنوعی: زیرکان و عاقلان از جهالت و نادانی، نشانههای احمقانه را میبینند و عبرت نمیگیرند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.