بخش ۱۲۲ - در بیان آنک شه‌زاده آدمی بچه است خلیفهٔ خداست پدرش آدم صفی خلیفهٔ حق مسجود ملایک و آن کمپیر کابلی دنیاست کی آدمی‌بچه را از پدر ببرید به سحر و انبیا و اولیا آن طبیب تدارک کننده
ای برادر دانک شه‌زاده توی
در جهان کهنه زاده از نوی
کابلی جادو این دنیاست کو
کرد مردان را اسیر رنگ و بو
چون در افکندت دریغ آلوده روذ
دم به دم می‌خوان و می‌دم قل اعوذ
تا رهی زین جادوی و زین قلق
استعاذت خواه از رب الفلق
زان نبی دنیات را سحاره خواند
کو به افسون خلق را در چه نشاند
هین فسون گرم دارد گنده پیر
کرده شاهان را دم گرمش اسیر
در درون سینه نفاثات اوست
عقده‌های سحر را اثبات اوست
ساحرهٔ دنیا قوی دانا زنیست
حل سحر او به پای عامه نیست
ور گشادی عقد او را عقلها
انبیا را کی فرستادی خدا
هین طلب کن خوش‌دمی عقده‌گشا
رازدان یفعل الله ما یشا
همچو ماهی بسته استت او به شست
شاه زاده ماند سالی و تو شصت
شصت سال از شست او در محنتی
نه خوشی نه بر طریق سنتی
فاسقی بدبخت نه دنیات خوب
نه رهیده از وبال و از ذنوب
نفخ او این عقده‌ها را سخت کرد
پس طلب کن نفخهٔ خلاق فرد
تا نفخت فیه من روحی ترا
وا رهاند زین و گوید برتر آ
جز به نفخ حق نسوزد نفخ سحر
نفخ قهرست این و آن دم نفح مهر
رحمت او سابقست از قهر او
سابقی خواهی برو سابق بجو
تا رسی اندر نفوس زوجت
کای شه مسحور اینک مخرجت
با وجود زال ناید انحلال
در شبیکه و در بر آن پر دلال
نه بگفتست آن سراج امتان
این جهان و آن جهان را ضرتان
پس وصال این فراق آن بود
صحت این تن سقام جان بود
سخت می‌آید فراق این ممر
پس فراق آن مقر دان سخت‌تر
چون فراق نقش سخت آید ترا
تا چه سخت آید ز نقاشش جدا
ای که صبرت نیست از دنیای دون
چونت صبرست از خدا ای دوست چون
چونک صبرت نیست زین آب سیاه
چون صبوری داری از چشمهٔ اله
چونک بی این شرب کم داری سکون
چون ز ابراری جدا وز یشربون
گر ببینی یک نفس حسن ودود
اندر آتش افکنی جان و وجود
جیفه بینی بعد از آن این شرب را
چون ببینی کر و فر قرب را
همچو شه‌زاده رسی در یار خویش
پس برون آری ز پا تو خار خویش
جهد کن در بیخودی خود را بیاب
زودتر والله اعلم بالصواب
هر زمانی هین مشو با خویش جفت
هر زمان چون خر در آب و گل میفت
از قصور چشم باشد آن عثار
که نبیند شیب و بالا کور وار
بوی پیراهان یوسف کن سند
زانک بویش چشم روشن می‌کند
صورت پنهان و آن نور جبین
کرده چشم انبیا را دوربین
نور آن رخسار برهاند ز نار
هین مشو قانع به نور مستعار
چشم را این نور حالی‌بین کند
جسم و عقل و روح را گرگین کند
صورتش نورست و در تحقیق نار
گر ضیا خواهی دو دست از وی بدار
دم به دم در رو فتد هر جا رود
دیده و جانی که حالی‌بین بود
دور بیند دوربین بی‌هنر
هم‌چنانک دور دیدن خواب در
خفته باشی بر لب جو خشک‌لب
می‌دوی سوی سراب اندر طلب
دور می‌بینی سراب و می‌دوی
عاشق آن بینش خود می‌شوی
می‌زنی در خواب با یاران تو لاف
که منم بینادل و پرده‌شکاف
نک بدان سو آب دیدم هین شتاب
تا رویم آنجا و آن باشد سراب
هر قدم زین آب تازی دورتر
دو دوان سوی سراب با غرر
عین آن عزمت حجاب این شده
که به تو پیوسته است و آمده
بس کسا عزمی به جایی می‌کند
از مقامی کان غرض در وی بود
دید و لاف خفته می‌ناید به کار
جز خیالی نیست دست از وی بدار
خوابناکی لیک هم بر راه خسپ
الله الله بر ره الله خسپ
تا بود که سالکی بر تو زند
از خیالات نعاست بر کند
خفته را گر فکر گردد همچو موی
او از آن دقت نیابد راه کوی
فکر خفته گر دوتا و گر سه‌تاست
هم خطا اندر خطا اندر خطاست
موج بر وی می‌زند بی‌احتراز
خفته پویان در بیابان دراز
خفته می‌بیند عطشهای شدید
آب اقرب منه من حبل الورید
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: مولانا در این شعر به بیان مقام انسان و جایگاه او به عنوان خلیفه خدا می‌پردازد و به تذکر می‌دهد که انسان در این دنیای فانی و پر از جادو و غفلت، باید از فریب‌های آن دوری کند. او اشاره می‌کند که دنیا همچون جادوگر، انسان‌ها را در بند رنگ و بو نگاه می‌دارد و تنها راه رهایی، پناه بردن به خدا و نفخه روح او است. مولانا به قدرت و تاثیر دعا و انبیا در گشودن قفل‌های وجود انسان اشاره می‌کند و می‌گوید که در زمان فراق و دشواری، انسان باید به یاد خدا باشد و نسبت به دنیای مادی قانع نشود. او تأکید می‌کند که در این طریق، صبر و پایداری لازم است تا انسان به حقیقت و وصال یار واقعی برسد. در نهایت، مولانا از خواب غفلت و خیالات پرده‌برداری می‌کند و انسان را به بیداری و توجه به هدف واقعی زندگی دعوت می‌نماید.
هوش مصنوعی: ای برادر، بدان که پسر پادشاه دنیا، از نسل آدم، در این جهان کهنه متولد شده است، نه از جدید.
هوش مصنوعی: دنیا مانند جادوگری است که انسان‌ها را به زیبایی‌ها و زرق و برق‌های ظاهری مبتلا کرده و آنها را اسیر خود کرده است.
هوش مصنوعی: اگر در دام وسوسه‌ها و خطاها افتادی، هر لحظه دعا کن و به خدا پناه ببر و بگو که از شر این وسوسه‌ها به تو پناه می‌آورم.
هوش مصنوعی: برای رهایی از این جادو و این آشفتگی، از خدای سپیده‌دم (رب الفلق) کمک بخواه و به او پناه ببر.
هوش مصنوعی: این نبی، دنیا را با جادو و فریب معرفی می‌کند و به‌وسیلهٔ واقف بودن به این افسون، انسان‌ها را در مواردی خاص به دام می‌اندازد.
هوش مصنوعی: بدان که پیر (کلفت یا دانا) با جادوی خود، شاهان و افراد بزرگ را تحت تأثیر قرار می‌دهد و به خاطر قدرت سحرش، آنها را به تسخیر خود درآورده است.
هوش مصنوعی: در قلب او انرژی و قدرت وجود دارد که می‌تواند سحر و جادو را معرفی و ثابت کند.
هوش مصنوعی: ساحرهٔ دنیا زنی بسیار توانمند و دانا است و مهارت او در باطل کردن سحر، برای مردم عادی قابل درک و فهم نیست.
هوش مصنوعی: اگر عقلها نتوانند گشایش عقد او (مشکلات آدمی) را پیدا کنند، پس خدا چگونه انبیا را به سوی بشر فرستاده است؟
هوش مصنوعی: باید در جستجوی فردی بگردی که گشایندهٔ عقده‌ها و بدان رازها آگاه است، زیرا خداوند هر کاری را که بخواهد انجام می‌دهد.
هوش مصنوعی: انسان برای مدت طولانی محدود و گرفتار است، مانند ماهی که در دستان کسی (شستی) محبوس است؛ او مانند فرزند شاه، مدت‌ها ذاتی پربار و با ارزش دارد، اما تو (شخصی که مورد خطاب است) شصت سال در رنج و سختی گذرانده‌ای.
هوش مصنوعی: شصت سال از عمر او در زحمت و سختی گذشت و هیچ خوشحالی یا زندگی مطابق با سنت‌های نیکو نداشت.
هوش مصنوعی: فاسق بدبخت به حال نیکویی در دنیا برخوردار نیست و از گناهان و عذاب‌ها رهایی نیافته است.
هوش مصنوعی: نفخه‌ای که خداوند در آدم دمید، باعث شد که مسائل و مشکلات انسانی به شدت پیدا شود، بنابراین باید به دنبال روح خداوندی باشی که انسان را خلاق و جدید می‌کند.
هوش مصنوعی: زمانی که من از روح خود در تو دمیدم، تو را رهایی می‌بخشم و به تو می‌گویم که در مرتبه‌ای بالاتر قرار داری.
هوش مصنوعی: تنها نفخه‌ای که از جانب حق باشد، باعث می‌شود که انسان دچار عذاب نشود، در حالی که نفخه‌های سحر و قهر، موجب مصیبت و نابودی هستند. بنابراین، تنها دم و نفحه‌ای که بر مبنای مهر و محبت است، خیر و نیکی به همراه دارد.
هوش مصنوعی: رحمت الهی همواره بر قهر او مقدم است. اگر می‌خواهی از قهر او بگریزی، باید به رحمتش پناه ببری و به دنبال آن بروی.
هوش مصنوعی: تو به روح و جان همسرت می‌رسی، ای پادشاه مسحور، اکنون زمان ولادت توست.
هوش مصنوعی: اگرچه در شب و در فضایی که دلال (خنک و دلپذیر) است، زال (پیرمردی با موهای سفید) نمی‌تواند به راحتی از بین برود و محو شود. در اینجا به این نکته اشاره شده که در عین حال که زمان می‌گذرد، وجود و هویت فردی و مهمی مانند زال پایدار می‌ماند.
هوش مصنوعی: این سخن درست نیست که بگوید نور روشنی بخش این دنیا و آن دنیا دو چیز متفاوت است.
هوش مصنوعی: این جدا شدن و فراق از محبوب، به خاطر وصال و نزدیکی به اوست و در واقع سلامت و تندرستی این بدن نتیجه‌ی آن وصال است، در حالی که بیماری جان به خاطر جدایی است.
هوش مصنوعی: فراق و جدایی از آن مکانی که به آن تعلق داریم، به مراتب دردناک‌تر و سخت‌تر می‌آید. پس از آنکه از جایی که در آن سکونت داشته‌ایم دور می‌شویم، این جدایی به شدت بر ما تأثیر می‌گذارد.
هوش مصنوعی: وقتی که جدایی از نقش (وجود یا عشق) برای تو سخت است، پس بدان که جدایی از نقاش (خالق) آن نقش نیز به مراتب سخت‌تر خواهد بود.
هوش مصنوعی: ای کسی که در برابر دنیا و رنج‌های آن صبر نداری، پس چطور می‌توانی از خداوند صبر داشته باشی؟
هوش مصنوعی: اگر نسبت به این دنیای ناپایدار و مشکلات آن صبر و شکیبایی نداری، چگونه می‌توانی از چشمهٔ الهی که سرچشمهٔ آرامش و عشق است، صبر و آرامش داشته باشی؟
هوش مصنوعی: چون بدون نوشیدن این آب، آرامش و سکون نداری، مانند کسی هستی که از ابرها جدا شده و نمی‌تواند از آنها بنوشد.
هوش مصنوعی: اگر یک لحظه زیبایی و محبت را ببینی، جان و وجودت را برای آن قربانی خواهی کرد و حتی خود را در آتش می‌اندازی.
هوش مصنوعی: اگر پس از نوشیدن این شراب، زشتی و پلیدی ببینی، به مانند آن است که از نزدیک بودن به مقام قرب الهی، کر (کور) شده‌ای و دیگر نمی‌توانی زیبایی‌ها را ببینی.
هوش مصنوعی: همچون یک پسر شاه، وقتی به محبوب و یار خود می‌رسی، باید خارها و مشکلاتی را که در دلت هست، از خود دور کنی و کنار بگذاری.
هوش مصنوعی: تلاش کن تا در حالت بیخودی خود حقیقی‌ات را پیدا کنی، زیرا خداوند به حقیقت‌ها آگاه‌تر است.
هوش مصنوعی: هر لحظه مواظب باش که با خودت همراه نشوی و اجازه ندهی که به مشکلات و سختی‌ها گرفتار شوی، چرا که در این حالت همچون خر در آب و گل به دردسر خواهی افتاد.
هوش مصنوعی: این بیت می‌گوید که اگر انسان نتواند بعضی حقایق را ببیند، مشکل از نقص دید اوست و به مانند کسی است که به خاطر کوری نمی‌تواند ارتفاعات و شیب‌ها را تشخیص دهد.
هوش مصنوعی: بوی پیراهن یوسف، موجب روشنی چشم می‌شود و انسان را به شادابی و سرزندگی می‌آورد، بنابراین پدرش را از غم و اندوه می‌رهاند.
هوش مصنوعی: این بیت می‌گوید که حقیقتی پنهان و نور درخشان از پیشانی آدمی (که همان خلیفهٔ خداست) وجود دارد که باعث می‌شود انبیا به خوبی و به دقت او را مشاهده کنند و راه هدایت را پیدا کنند.
هوش مصنوعی: نور آن چهره (رخسار) انسان کامل، انسان را از عذاب و آتش نجات می‌دهد. پس نباید به نورهای تقلیدی و غیرواقعی (نور مستعار) قانع باشی.
هوش مصنوعی: چشم، با این نور، حالت و حالتی را می‌بیند که می‌تواند جسم و عقل و روح را غمگین و نگران کند.
هوش مصنوعی: ظاهرش نورانی است، اما در عمق وجودش آتش و ناپاکی نهفته است. اگر خواهان روشنی و نور هستی، باید از او فاصله بگیری و دست از او برداری.
هوش مصنوعی: هر لحظه‌ای که افراد آگاه و بینا به جایی می‌روند، در آنجا زندگی و روحی جدید به چشم می‌خورد.
هوش مصنوعی: کسی که هنر ندارد، فقط دور را می‌بیند و نه حقیقت آن را، مانند کسی که در خواب چیزی دور را می‌بیند و نمی‌تواند آن را به درستی درک کند.
هوش مصنوعی: اگر در کنارهٔ آب بی‌حرکت و در خواب باشی و به سمت سراب، که در واقع آبی نیست، بشتابی، در حقیقت در پی چیزی دلالت‌کننده‌ای هستی که وجود خارجی ندارد.
هوش مصنوعی: دور از تو، تصویر سراب را می‌بینی و به سمت آن می‌دوی، در حالی که عاشق آن تصور و خیالی که در ذهنت داری، می‌شوی.
هوش مصنوعی: در خواب با دوستانت می‌گویی که من شخصی خردمند و حقیقت‌جو هستم، در حالی که در واقعیت اینگونه نیست و خود را فریب می‌دهی.
هوش مصنوعی: باید بدانید که در آن سمت، آبی دیدم، پس عجله کن تا به آنجا بروم و متوجه می‌شوم که آن آب، سراب است.
هوش مصنوعی: هر قدم که از این آب دورتر می‌شوی، به‌سمت سراب، با شتاب می‌روید و در آن فریبندگی جلوه‌هایی دارد.
هوش مصنوعی: اراده و عزم تو آنقدر باعث شده که حجاب و مانع بر سر راه تو قرار گرفته و در نتیجه به تو نزدیک شده است.
هوش مصنوعی: بسیاری از افراد بر اساس اراده و خواسته‌های خود به مقاصدی می‌رسند که در حقیقت فقط به خاطر هدفی خاص در وجود آنان بوده است.
هوش مصنوعی: تنها خیال و توهمات در خواب، انسان را به کار یا فعالیت نمی‌آورند و در واقع جز یک خواب و وهم چیزی نیستند. بنابراین بهتر است از این توهمات دست بکشی و به واقعیت‌ها توجه کنی.
هوش مصنوعی: خواب سنگین است، اما در این حال هم بر راه ایستاده است و در دلش نام خدا را زمزمه می‌کند.
هوش مصنوعی: اگر سالکی در مسیر عرفانی به تو زنگ بزند و از خیالات بی‌اساس و ناپایدار رها شود، تو باید به او کمک کنی تا به حقیقت و واقعیت نزدیک‌تر شود.
هوش مصنوعی: اگر کسی که خواب است، فکرش بیدار شود، مانند موی او نمی‌تواند به دقتی دست یابد که راهی به حقیقت یا کمال پیدا کند.
هوش مصنوعی: اگر فکر خواب‌آلود فردی دو یا سه بار هم تکرار شود، باز هم خطاست و در اشتباه است. منظور این است که فکر ناهشیار، هر چند چند بار تکرار شود، به نتیجه درست نمی‌رسد.
هوش مصنوعی: خواب‌آلودگانی که در بیابان دراز در حال حرکت هستند، بی‌احتیاط در برابر خطراتی که ممکن است برایشان پیش بیاید، غافل‌اند و مانند موجی که به آنها میرسد، این خطرات نیز به زندگی‌شان حمله می‌کنند.
هوش مصنوعی: خواب‌زده‌ای را می‌بیند که عطش شدیدی دارد و در چنین حالتی، در جست‌وجوی آب است ولی خود را به آن نزدیک نمی‌کند و در شرایط دشواری گرفتار شده است. حبل الورید به معنای رگ نزدیک به قلب است که نیاز به آب را نشان می‌دهد.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
همین شعر » بیت ۳۰
جهد کن در بیخودی خود را بیاب
زودتر والله اعلم بالصواب
جهد کن در بیخودی خود را بیاب
زود تر والله اعلم بالصواب
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.