بخش ۱۱۵ - مطالبه کردن موسی علیه‌السلام حضرت را کی خَلَقتَ خَلقاً اَهلَکتَهُم و جواب آمدن
گفت موسی ای خداوند حساب
نقش کردی باز چون کردی خراب
نر و ماده نقش کردی جان‌فزا
وانگهان ویران کنی این را چرا
گفت حق دانم که این پرسش ترا
نیست از انکار و غفلت وز هوا
ورنه تادیب و عتابت کردمی
بهر این پرسش ترا آزردمی
لیک می‌خواهی که در افعال ما
باز جویی حکمت و سر بقا
تا از آن واقف کنی مر عام را
پخته گردانی بدین هر خام را
قاصدا سایل شدی در کاشفی
بر عوام ار چه که تو زان واقفی
زآنک نیم علم آمد این سؤال
هر برونی را نباشد آن مجال
هم سؤال از علم خیزد هم جواب
هم‌چنانک خار و گل از خاک و آب
هم ضلال از علم خیزد هم هدی
هم‌چنانک تلخ و شیرین از ندا
ز آشنایی خیزد این بغض و ولا
وز غذای خویش بود سقم و قوی
مستفید اعجمی شد آن کلیم
تا عجمیان را کند زین سر علیم
ما هم از وی اعجمی سازیم خویش
پاسخش آریم چون بیگانه پیش
خرفروشان خصم یکدیگر شدند
تا کلید قفل آن عقد آمدند
پس بفرمودش خدا ای ذولباب
چون بپرسیدی بیا بشنو جواب
موسیا تخمی بکار اندر زمین
تا تو خود هم وا دهی انصاف این
چونک موسی کشت و شد کشتش تمام
خوشه‌هااش یافت خوبی و نظام
داس بگرفت و مر آن را می‌برید
پس ندا از غیب در گوشش رسید
که چرا کشتی کنی و پروری
چون کمالی یافت آن را می‌بری
گفت یا رب زان کنم ویران و پست
که درینجا دانه هست و کاه هست
دانه لایق نیست درانبار کاه
کاه در انبار گندم هم تباه
نیست حکمت این دو را آمیختن
فرق واجب می‌کند در بیختن
گفت این دانش تو از کی یافتی
که به دانش بیدری بر ساختی
گفت تمییزم تو دادی ای خدا
گفت پس تمییز چون نبود مرا
در خلایق روحهای پاک هست
روحهای تیرهٔ گلناک هست
این صدفها نیست در یک مرتبه
در یکی درست و در دیگر شبه
واجبست اظهار این نیک و تباه
هم‌چنانک اظهار گندمها ز کاه
بهر اظهارست این خلق جهان
تا نماند گنج حکمتها نهان
کنت کنزا کنت مخفیا شنو
جوهر خود گم مکن اظهار شو
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این بخش از مثنوی، موسی علیه‌السلام از خداوند می‌پرسد که چرا آفریدگاری را که خلق کرده، سپس نابود می‌کند. خداوند به موسی توضیح می‌دهد که هدف این پرسش فهم حکمت و علت وجودی خلق است و می‌خواهد که عوام نیز از این علم بهره‌مند شوند. سپس خداوند به او می‌گوید که در زمین تخمی بکارد تا از طریق آن به درک معنای بازیافتن و به نمایش گذاشتن نیک و بد بپردازد. موسی با کشتن دانه و برداشت آن، به درک می‌رسد که هر چیز در جای خود باید باشد و نباید نیک و بد را با هم مخلوط کند، زیرا هر یک حکمت خاص خود را دارد. در پایان، خداوند بر لزوم شناخت و تمییز بین خوب و بد و نمایان ساختن آنها تأکید می‌کند.
هوش مصنوعی: موسی علیه‌السلام از خدا می‌پرسد که ای پروردگار، تو که نقش آفرینی انسان‌ها را به عهده داری، چرا آنچه را که ساخته‌ای خراب می‌کنی؟
هوش مصنوعی: خداوند نر و ماده را به گونه‌ای آفرینش کرده است که جان‌افزاست، اما چگونه این آفرینش زیبا را ناگهان ویران می‌کنی؟
هوش مصنوعی: خداوند می‌گوید: من می‌دانم که این سوال تو ناشی از انکار و بی‌توجهی یا پیروی از هوس‌ها نیست.
هوش مصنوعی: اگر غیر از این بود، من به خاطر این پرسش، تو را تنبیه و سرزنش می‌کردم و موجب آزار تو می‌شدم.
هوش مصنوعی: اما تو می‌خواهی که در کارهای ما علت و راز ماندگاری را جویا شوی.
هوش مصنوعی: برای آگاه کردن عموم مردم، تو باید آنها را از علم و آگاهی بهره‌مند کنی و به این ترتیب افراد نادان را نیز آماده و آماده‌تر کنی.
هوش مصنوعی: ای کسی که به‌عنوان پرسش‌کننده به دنبال حقیقت هستی، به مردم، هرچند تو خود از آن حقیقت آگاه هستی، نشان بده.
هوش مصنوعی: این سؤال از علم به وجود نیامده، زیرا ادراکات سطحی و ظاهری اجازه مطرح شدن چنین سؤالی را نمی‌دهند.
هوش مصنوعی: سؤال و جواب هر دو از دانش و علم ناشی می‌شوند، همان‌طور که خار و گل هر دو از یک منبع، یعنی خاک و آب، رشد می‌کنند.
هوش مصنوعی: گمراهی و هدایت هر دو از علم ناشی می‌شود، درست مانند اینکه تلخی و شیرینی از یک صدا یا ندا به وجود می‌آید.
هوش مصنوعی: این کینه و دشمنی از آشنایی و نزدیکی ناشی می‌شود، و در حقیقت، وابستگی و تعلقات انسانی مانند خوراکی است که هم می‌تواند مفید و قوی باشد و هم مضر و ناخوشایند.
هوش مصنوعی: موسی علیه‌السلام که خود دارای دانش و درک عمیق است، به زبان دیگران سخن می‌گوید تا بتواند همگان را از علم و عظمت خود بهره‌مند کند و آنها را راهنمایی کند.
هوش مصنوعی: ما هم از خداوند (که ایستاده است) ما را به حال بیگانه‌ها درآوریم و پاسخی برای او خواهیم داشت.
هوش مصنوعی: خرفروشان (فروختگان خرف یا پیرمردان) به یکدیگر دشمن شدند تا اینکه کلید قفل آن توافق یا رابطه (عقد) را یافتند.
هوش مصنوعی: خدا به حضرت موسی می‌گوید: ای ذو اللباس (موسی)، حالا که سوال کردی، بیا و پاسخ را بشنو.
هوش مصنوعی: موسی، بذر خوبی را در راستای عدالت بکار، تا خودت نیز حق را به جای بیاوری و انصاف را برقرار کنی.
هوش مصنوعی: موقعی که موسی، بذر را کاشت و کشتش کامل شد، خوشه‌ها را پیدا کرد که همگی خوب و منظم بودند.
هوش مصنوعی: موسی، داس را گرفت و مشغول برداشت محصول شد، که ناگهان صدایی از عالم غیب در گوشش شنید.
هوش مصنوعی: موسی (علیه‌السلام) می‌پرسد که چرا باید کار را به کشتن و ویران کردن برسانی وقتی که آن چیز (موجودی) به کمال رسیده و به رشد و باروری خود نائل آمده است.
هوش مصنوعی: موسی از خدا می‌پرسد، ای پروردگار، چرا اینجا دانه‌های باارزش را از بین می‌بری و برای من چنین ویرانی و ذلت می‌آفرینی، در حالی که در اینجا دانه وجود دارد و باید حفظ شود؟
هوش مصنوعی: دانه (یعنی غله یا محصول با ارزش) نباید در انباری که مخصوص کاه (یعنی ضایعات و چیزهای بی‌ارزش) است ذخیره شود، و حتی کاه هم در انبار گندم (یعنی غله) به آن آسیب می‌زند.
هوش مصنوعی: آمیختن این دو (دانه و کاه) حکمت ندارد و این کار، تفاوت‌هایی را در سرنوشت آنها ایجاد می‌کند.
هوش مصنوعی: موسی علیه‌السلام می‌پرسد که این دانش (فهم و دانایی) را از کجا به دست آورده‌ای که از دانش نادانان به دور است.
هوش مصنوعی: موسی علیه‌السلام از خداوند می‌پرسد که چرا تمییز و فرق گذاشتن میان حق و باطل را به او نداده است، در حالی که او را به این نعمت آشنا کرده است.
هوش مصنوعی: در میان مردم، ارواح پاکی وجود دارند و در عین حال، ارواحی هم هستند که تیره و غمگینند.
هوش مصنوعی: این موجودات، مانند صدف‌هایی هستند که در درجات و حالت‌های متفاوتی وجود دارند؛ برخی از آنها به‌طور کامل درست و سالم‌اند و برخی دیگر مانند شبهه یا نقص دارند.
هوش مصنوعی: اینکه ظهور و بروز نیکی‌ها و بدی‌ها ضروری است، مانند آنکه گندمها باید از کاه جدا شوند تا مشخص شوند.
هوش مصنوعی: این جهان برای ابراز و نشان دادن خلق شده است تا گنجینه‌ی حکمتها پنهان نماند.
هوش مصنوعی: من از همیشه گنجینه‌ای پنهان بودم و به عنوان یک راز مخفی شناخته می‌شدم، حالا باید جوهر خود را پیدا کنی و پنهان نمانی، بلکه خود را نمایان کن.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.