پیش در شد آن دقوقی در نماز
قوم همچون اطلس آمد او طراز
اقتدا کردند آن شاهان قطار
در پی آن مقتدای نامدار
چونک با تکبیرها مقرون شدند
همچو قربان از جهان بیرون شدند
معنی تکبیر اینست ای اِمیم
کای خدا پیش تو ما قربان شدیم
وقت ذبح، اللهاکبر میکنی
همچنین در ذبح نفس کشتنی
تن چو اسمعیل و جان همچون خلیل
کرد جان تکبیر بر جسم نبیل
گشت کشته تن ز شهوتها و آز
شد به بسم الله بسمل در نماز
چون قیامت پیش حق صفها زده
در حساب و در مناجات آمده
ایستاده پیش یزدان اشکریز
بر مثال راستخیز رستخیز
حق همیگوید چه آوردی مرا
اندرین مهلت که دادم من تورا
عمر خود را در چه پایان بردهای
قوت و قُوّت در چه فانی کردهای
گوهر دیده کجا فرسودهای
پنج حس را در کجا پالودهای
چشم و هوش و گوش و گوهرهای عرش
خرج کردی چه خریدی تو ز فرش
دست و پا دادمت چون بیل و کلند
من ببخشیدم ز خود آن کی شدند
همچنین پیغامهای دردگین
صد هزاران آید از حضرت چنین
در قیام این گفتها دارد رجوع
وز خجالت شد دوتا او در رکوع
قوت استادن از خجلت نماند
در رکوع از شرم تسبیحی بخواند
باز فرمان میرسد بردار سر
از رکوع و پاسخ حق بر شمر
سر بر آرد از رکوع آن شرمسار
باز اندر رو فتد آن خامکار
باز فرمان آیدش بردار سر
از سجود و وا ده از کرده خبر
سر بر آرد او دگر ره شرمسار
اندر افتد باز در رو همچو مار
باز گوید سر بَرآر و باز گو
که بخواهم جست از تو مو به مو
قوت پا ایستادن نبودش
که خطاب هیبتی بر جان زدش
پس نشیند قعده زان بار گران
حضرتش گوید سخن گو با بیان
نعمتت دادم بگو شُکرت چه بود
دادمت سرمایه هین بنمای سود
رو به دست راست آرد در سلام
سوی جان انبیا و آن کرام
یعنی ای شاهان شفاعت کین لئیم
سخت در گل ماندش پای و گلیم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، مولانا به قیامت و حسابرسی انسانها در پیشگاه خداوند میپردازد. او داستان دقوقی را روایت میکند که امام جماعتی برای قومش است و آنها با اقتدا به او در نماز حاضر میشوند. مولانا به ارتباط تکبیر و قربانی کردن نفس اشاره دارد و یادآوری میکند که چگونه باید انسانها از شهوات و آزها بگذرند. در صحنه قیامت، انسانها باید پاسخگوی اعمال خود باشند و احساس شرم و خجالت، آنها را در رکوع و سجود قرار میدهد. خداوند از آنها میپرسد که عمرشان را چگونه گذرانده و از نعمتهایش چگونه استفاده کردهاند، و در نهایت تاکید میشود که انسانها باید از گناهان خود توبه کنند و شکر نعمتها را به جا آورند.
هوش مصنوعی: دقوقی، که فردی برجسته و محبوب است، پیشاپیش صف نمازگزاران قرار میگیرد و مانند پارچهای لطیف و خوشرنگ (اطلس) درخشنده و متمایز به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: آن شاهان بزرگ، با نظم و ترتیب، به دقوقی که پیشوای معروفی است، اقتدا کردند و به او پیوستند.
هوش مصنوعی: چون با گفتن «تکبیر»، یعنی اعلام بزرگمردی خدا، همراه شدند، مانند قربانیها از دنیای مادی جدا شدند.
هوش مصنوعی: معنی تکبیر این است که ما به تو، ای خدا، ادای احترام میکنیم و به نشانه تسلیم و قربانی شدن برای تو، به حضور تو آمدهایم.
هوش مصنوعی: در زمان ذبح، با گفتن «اللهاکبر» اشاره به قربانی کردن در راه خدا داری، همانطور که باید بر نفس خود نیز غلبه کنی و آن را بکشی.
هوش مصنوعی: بدن مانند اسماعیل (که به خاطر فرمان خدا آماده قربانی شدن بود) و جان مانند خلیل (ابراهیم، که با جان خود تسلیم خدا شد) است، به همین دلیل بر جان شریف و باارزش این تکبیر (خدای بزرگ را بزرگ دانستن) را باید گفت.
هوش مصنوعی: تن انسان به خاطر شهوات و آزهایی که داشت، به نوعی کشته و نابود شده است و اکنون با گفتن «بسم الله» در آغاز نماز، همچون قربانی که در مراسم قربانی کردن ذبح میشود، به دست خداوند سپرده میشود.
هوش مصنوعی: در روز قیامت، صفهای زیادی در برابر خداوند تشکیل خواهد شد و مردم برای حسابرسی و دعا و نیایش به حضور او خواهند آمد.
هوش مصنوعی: در برابر خداوند ایستاده، با اشکهای ریخته، بهگونهای که مانند روز قیامت (رستخیز) است.
هوش مصنوعی: خداوند میگوید در این فرصتی که به تو دادهام، چه کاری برای من انجام دادی و چه چیزی به من آوردی؟
هوش مصنوعی: تو عمرت را در چه چیزی گذراندهای و نیروی خود را در چه چیزهایی به هدر دادهای؟
هوش مصنوعی: از کجا دیده و بیناییات را از دست دادهای و در کجا توانستهای حواس پنجگانهات را پاک و خالص کردهای؟
هوش مصنوعی: تو نیروها و امکاناتی که از قبیل چشم، هوش، گوش و جوهرهای باارزش آسمانی داری را چه طور هزینه کردی و در عوض چه چیزی از زندگی زمینی به دست آوردی؟
هوش مصنوعی: من به تو دست و پا دادهام، چون بیل و کلنگ برای کار، اما آنچه از خود به تو بخشیدهام، دیگر به چه چیزی تبدیل شده است؟
هوش مصنوعی: پیامهای دردناکی از سوی خداوند میآید که به تعداد بسیار زیاد است و میتوان آنها را درک کرد.
هوش مصنوعی: در حال قیام، به نظر میرسد این سخنان به او برمیگردد و از شرم، او در حالت رکوع به دو نیم شده است.
هوش مصنوعی: اگر کسی به خاطر شرم و خجالت نتواند به راحتی بایستد و در حالت رکوع باقی بماند، باید به جای آن، در این حالت تسبیح بگوید و ذکر خداوند را زنده نگه دارد.
هوش مصنوعی: پس از اینکه سر خود را از رکوع برمیدارند، به آنها دستور میرسد که پاسخ حق را بدهند و در این جا به چیزی که از آنها خواسته شده، اهمیت داده میشود.
هوش مصنوعی: شرمسار (شرمنده) از رکوع (حالت خم شدن برای نماز) سر خود را بلند میکند، اما دوباره به حالت خامی و نادانی خود بازمیگردد.
هوش مصنوعی: به او امر میشود که سرش را از سجده بلند کند و از کارهایی که کرده است، آگاه شود.
هوش مصنوعی: او (مکَلّم) سرش را بلند میکند، اما دوباره با شرم به زمین میافتد و مانند مار در جا خود میخزد.
هوش مصنوعی: او (دقوقی) میگوید که دوباره سرش را بالا بیاور و بگو که من میخواهم جزئیات تو را دقیقاً بررسی کنم و از تو بیاموزم.
هوش مصنوعی: او قدرت ایستادن نداشت، زیرا سخن و حالتی از هیبت و عظمت بر جانش تاثیر گذاشته بود.
هوش مصنوعی: پس از آنکه آن شخص در اثر هیبت و سنگینی آن حال نتوانست ایستاده بماند و مجبور به نشستن شد، حضرتش (خدا) به او سخنی میگوید که با بیان روشن و شیوا است.
هوش مصنوعی: خداوند نعمتهای زیادی به تو داده است، حالا بگو برای شکرگزاری چه کردهای؟ من به تو سرمایهای بخشیدهام، حالا باید سود آن را نشان دهی.
هوش مصنوعی: به سمت راست خود میرود و سلام میدهد به روح انبیا و شخصیتهای بزرگ که دارای کرامت هستند.
هوش مصنوعی: ای پادشاهان شفاعت، حالا که انسانهای لئیم (پست) در این دنیا گرفتار سختیها و دشواریها شدهاند، نمیتوانند به راحتی از این وضعیت نجات یابند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.