گنجور

 
جلال الدین محمد مولوی
 

پیش از آنک این قصه تا مخلص رسد

دود و گندی آمد از اهل حسد

من نمی‌رنجم ازین لیک این لگد

خاطر ساده‌دلی را پی کند

خوش بیان کرد آن حکیم غزنوی

بهر محجوبان مثال معنوی

که ز قرآن گر نبیند غیر قال

این عجب نبود ز اصحاب ضلال

کز شعاع آفتاب پر ز نور

غیر گرمی می‌نیابد چشم کور

خربطی ناگاه از خرخانه‌ای

سر برون آورد چون طعانه‌ای

کین سخن پستست یعنی مثنوی

قصه پیغامبرست و پی‌روی

نیست ذکر بحث و اسرار بلند

که دوانند اولیا آن سو سمند

از مقامات تبتل تا فنا

پایه پایه تا ملاقات خدا

شرح و حد هر مقام و منزلی

که بپر زو بر پرد صاحب‌دلی

چون کتاب الله بیامد هم بر آن

این چنین طعنه زدند آن کافران

که اساطیرست و افسانهٔ نژند

نیست تعمیقی و تحقیقی بلند

کودکان خرد فهمش می‌کنند

نیست جز امر پسند و ناپسند

ذکر یوسف ذکر زلف پر خمش

ذکر یعقوب و زلیخا و غمش

ظاهرست و هرکسی پی می‌برد

کو بیان که گم شود در وی خرد

گفت اگر آسان نماید این به تو

این چنین آسان یکی سوره بگو

جنتان و انستان و اهل کار

گو یکی آیت ازین آسان بیار

حاشیه‌ها

تا به حال ۱۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 شما حاشیه بگذارید ...

مسعود اقالیمی در ‫۱۲ سال و ۱۲ ماه قبل، یک شنبه ۳ آذر ۱۳۸۷، ساعت ۱۲:۴۸ نوشته:

در بیت نهم ، مصراع دوم اینگونه صحیح است :
از مقامات تبتل تا فنا
پله پله تا ملاقات خدا
---
پاسخ: بنا به پیشنهاد شما «پایه پایه» در بیت مذکور با «پله پله» جایگزین شد.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
رسته در ‫۱۲ سال و ۱۲ ماه قبل، سه شنبه ۵ آذر ۱۳۸۷، ساعت ۱۸:۰۱ نوشته:

موضوع: تصحیح به دون مدرک
مثنوی چاپ نیکلسون در پیش روی من است و بیت 4235 آن چنین است:
از مقامات تبتّل تا فنا
پایه پایه تا ملاقات خدا
ممکن است که نوشته ی آقای مسعود اقالیمی هم مطابق نسخه ی دیگری باشد ولی ایشان منبعی را ذکر نکرده اند و مطابق قاعده ای که خود شما گذاشته اید به دون ذکر منبع نمی بایستی این تصحیح را انجام می دادید.
---
پاسخ: ممنون! «پله پله» را از متن برداشتم و «پایه پایه» را بازگرداندم. جهت سهولت جستجو و یافته شدن بیت برای کسانی که عبارت معروف «پله پله تا ملاقات خدا» را جستجو می‏کنند «پله پله» را به صورت عبارت جایگزین باقی گذاشتم.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
پدرام در ‫۱۰ سال و ۱۰ ماه قبل، سه شنبه ۲۱ دی ۱۳۸۹، ساعت ۲۱:۵۵ نوشته:

سلام.
انقدر این نسخه و آن نسخه نکنید مشخص است که اینجا باید "پله پله تا ملاقات خدا" نوشته شود اصلا معنی و وزن بسیار آشکار این را میگوید در ضمن اگر بنا به نسخه باشد بزرگترین مولانا شناس تاریخ آقای دکتر زرین کوب کتابی با همین نام نوشته که خود بیان کننده ی درستی این مصرع است.
باتشکر

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
صدری در ‫۶ سال و ۱۱ ماه قبل، دو شنبه ۲۶ آبان ۱۳۹۳، ساعت ۰۱:۵۴ نوشته:

سلام
در نقد أمور علمی، مدرک و منبع موثق، نه عقیده و علاقه فرد به مؤلف ویژه ای شرط است. علاوه بر این واژه "پله پله" در برنام کتاب مرحوم زرینکوب بکار گرفته شده و هیچ ربطی باین بخش از مثنوی ندارد.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
علی اصغر در ‫۶ سال و ۷ ماه قبل، شنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۳، ساعت ۰۸:۴۳ نوشته:

با سلام و عرض احترام به نظرات دوستان
به قول خود مولوی :
ما زبان را ننگریم و قال را
ما روان را بنگریم و حال را
ان شاالله بتونیم با کمک مولوی پله ها رو (یا پایه ها) رو یکی یکی بریم بالا تا ... ای خدا فریاد رس

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
بی سواد در ‫۶ سال قبل، جمعه ۲۴ مهر ۱۳۹۴، ساعت ۱۶:۱۹ نوشته:

آنچه این کمترین در معنای پله و پایه یافته است این که نردبان ( نردبام) پله ها ( پلگان !) دارد و تنها یک پایه که بر زمینش استوار میدارد.
بر نردبان که بر میشوید پله پله بالا می روید و نه پایه پایه!! و زنده یاد زرین کوب، بی گمان تفاوت پله و پایه را نیک میدانسته است.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
رضا خرم آبادی در ‫۵ سال و ۴ ماه قبل، دو شنبه ۲۴ خرداد ۱۳۹۵، ساعت ۲۰:۲۶ نوشته:

مرحوم استاد زرین کوب در مقدمه کتاب پله پله تا ملاقات خدا در توضیح نام کتاب گفته است که کتاب شرح سیر و سلوک مولانا در طول زندگی از کودکی تا 68 سالگی است که وفات یافت و مولانا در یک مصرع در دفتر سوم خود آن را سروده و تنها در آنجا به آن اشاره دارد بنا بر این برای انتخاب سره از ناسره باید به سایر منابع در دسترس مراجعه و استناد کرد

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
رضا خرم آبادی در ‫۵ سال و ۴ ماه قبل، دو شنبه ۲۴ خرداد ۱۳۹۵، ساعت ۲۰:۵۹ نوشته:

در نسخه چاپ 1321 شمسی به خط سید حسن میرخانی که از روی نسخه های چاپی وقارمیرزا محمود خاور بصیرالملک علاءالدوله نوشته شده و بنا بر اظهار به نظر فضلا و دانشمندان بزرگ تصحیح و تنقیح گردیده و صحیح ترین نسخه ایست که تا آن زمان به چاپ رسیده در صفحه 308 سطر 11 پایه پایه تا ملاقات خدا را درست دانسته است

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
شاهرخی در ‫۴ سال و ۳ ماه قبل، سه شنبه ۲۰ تیر ۱۳۹۶، ساعت ۱۵:۳۷ نوشته:

بنده در بادی راه مولوی شناسی هستم و خیلی در این زمینه صاحب نظر نیستم. فقط می‌خواستم اضافه کنم که دکتر عبدالحسین زرین کوب در مقدمه‌ی کتاب پله پله تا ملاقات خدا بیان می‌دارند که عنوان کتاب را از همین مصرع مولوی اتخاذ کرده اند و این بیت را عیناً به این صورت - از مقامات تبتل تا فنا/پله پله تا ملاقات خدا- در مقدمه آورده اند اما در ادامه اضافه کرده‌اند که این عنوان عین کلام مولوی نیست و با اندکی تحریف بیان شده است.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
امینم در ‫۱ سال و ۲ ماه قبل، دو شنبه ۳۰ تیر ۱۳۹۹، ساعت ۱۳:۲۶ نوشته:

میشه حدس زد چرا دکتر زرین کوب،به جای پایه،از پله استفاده کردن و خودشون هم در مقدمه ذکر کردن که : عنوان این نوشته عین کلام مولانا نیست،
ابتدا باید میان پایه ها یکی را برگزید،
و سپس پله پله از آن پایه بالا رفت،
پس اگر هم پایه ی مایی بیا پله پله تا ملاقات خدا برویم،

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
امینم در ‫۱ سال و ۲ ماه قبل، دو شنبه ۳۰ تیر ۱۳۹۹، ساعت ۱۳:۲۸ نوشته:

مم

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
محمدرضا در ‫۱۰ ماه قبل، سه شنبه ۹ دی ۱۳۹۹، ساعت ۰۱:۲۹ نوشته:

دو بیت آخراین بخش در حال حاضربدین صورت نوشته شده اند:
گفت اگر آسان نماید این به تو این چنین آسان یکی سوره بگو
جنتان و انستان و اهل کار گو یکی آیت ازین آسان بیار
بر اساس نسخه نیکلسون به خط مرحوم استاد سید حسن میرخانی، بیت آخربدین گونه است:
جِنّیان و اِنسیان و اهل کار گو یکی آیت ازین آسان بیار
واین ازآیات شریف قران کریم گرفته شده است:
وَإِنْ کُنْتُمْ فِی رَیْبٍ مِمَّا نَزَّلْنَا عَلَی عَبْدِنَا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ (سوره 2, آیه 23)
قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَالْجِنُّ عَلَی أَنْ یَأْتُوا بِمِثْلِ هَذَا الْقُرْآنِ لَا یَأْتُونَ بِمِثْلِهِ (سوره 17, آیه 88)

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
هوشنگ گودرزی در ‫۸ ماه قبل، سه شنبه ۲۱ بهمن ۱۳۹۹، ساعت ۱۳:۲۳ نوشته:

1- متأسفانه بحث اختلاف نسخ در آثار خطی گدشتگان و غلط های املایی ناشی از بی دقتی در استنساخ یا بعضا ناخوانا بودن یا تحریف برخی واژگان و عبارات، در همۀ زبانها و زمانها وجود دارد. اما امروزه بصورت علمی، کار روی متون خطی به رشته های مختلف تخصصی تقسیم می شود و اثری که در نهایت ارائه می گردد، حاصل کاری جمعی و تخصصی است. نسخه شناس براساس نسخه هایی که در اختیار دارد بر مبنای آموزه های نسخه شناسی علمی، متنی را استخراج می نماید و پس از او پژوهشگرانی که به دانش هایی همچون سبک شناسی، علوم بلاغی، تاریخ و ادبیات و زبان شناسی و نقد ادبی (و در مورد مولانا قرآن و حدیث و عرفان نظری) تسلط کافی دارند، به تحلیل و تحشیه و تعلیقات و تفسیر متون می پردازند. مرحوم رینولد الین نیکلسون خدمات بزرگی به زبان و ادبیات فارسی انجام داده و حق عظیمی بر گردن ما فارسی زبانان و ایرانیان دارد اما حق این است که ایشان تنها امانتدار خوبی در تنظیم نسخۀ خود از مثنوی مولانا بوده و بر اساس نسخه هایی که در دسترس داشته متن خود را ارائه کرده است. خود او و نیز دیگر نسخه شناسان هم انتظار نداشته اند که نسخۀ تصحیحی آنها وحی منزل انگاشته شود؛ کما اینکه هم درنسخۀ نیکلسون و هم در نسخه های مورد وثوق دیگران (نظیر نسخۀ خلخالی دیوان حافظ که مبنای چاپ نسخۀ پر غلط علامه قزوینی است)، ایرادات بسیاری به چشم می خورد. چنانچه مبنای کار در تحقیق و تنقید اثری صرفا متابعت نعل به نعل از نسخۀ مرجع باشد که دیگر نیازی به تعلیق و تصحیح و پژوهش در صدر و ذیل آثار گذشتگان نیست! اما سیالیّت روح تحقیق و دقت موشکافانۀ محققان است که نو به نو در این عرصه به تحقیق و تتبع پرداخته و عمر خویش را گاه بر سر یافتن دریافتی درست از نکته ای موجز می گذارند و گاه از سر جسارت و بزرگی روح، پس از سالها تلاش و پژوهش در موردی، شجاعانه از رأی خود باز می گردند. نمونۀ این بزرگان حضرت استاذی دکتر عبدالحسین زرینکوب است که به زعم مرحوم مطهری «تنها نویسنده ای بود که از سر معده قلم نمی زد»!
2- همانطور که جناب «بی سواد»ِ فاضل و ارجمند، اما پرمایه، نوشته اند، پایۀ نردبان و پلۀ نردبان دو مفهوم متفاوتند. هرپایه خود پلکانی دارد که صعود تدریجی را میسر می کند. اینجا سخن از مقامات و مراتب صعود روحانی است که از تبتل تا فناء فی الله مدرّچ شده و پله به پله سالک را به مقصد می رساند. اینجا هم مسیر، مشخص و هم نوعیت نردبان (و سطح و پایۀ آن) که همان مقامات است ، بر سالک معلوم است. پس برای نیل به مقصود، باید از پایۀ همین نردبان، پله پله تا ملاقات خدا بالا رود.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
امید وکیل در ‫۱ ماه قبل، دو شنبه ۱۵ شهریور ۱۴۰۰، ساعت ۰۰:۰۱ نوشته:

چون بحث کتاب دکتر زرین‌کوب هست، این نکته باید بیان شود که خود ایشان در مقدمه تصریح دارند که عنوان کتاب، منطبق بر عین کلام مولانا نیست و با اندکی تحریف، انتخاب شده است.(مقدمه‌ی کتاب، ص۷)

 

اما از نظر معنایی، پله زیباتر به نظر می‌رسد

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور ثبت نام کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.