مولانا
»
مثنوی معنوی
»
دفتر اول
»
بخش ۳۷ - آتش کردن پادشاه جهود و بت نهادن پهلوی آتش کی هر که این بت را سجود کند از آتش برست
آن جهودِ سَگ ببین چه راٰی کرد
پهلوی آتش بُتی بَر پای کرد
کانکه این بُت را سجود آرد برست
ور نیارد در دلِ آتش نشست
چون سزای این بتِ نفسْ او نداد
از بتِ نفسش بتی دیگر بِزاد
مادرِ بتها بتِ نفس شماست
زانک آن بت مار و این بت اژدهاست
آهن و سنگست نفس و بت شرار
آن شرار از آب میگیرد قرار
سنگ و آهن زآب کی ساکن شود
آدمی با این دو کی ایمن بود
بت سیاهابهست در کوزه نهان
نفسْ مر آبِ سیه را چشمه دان
آن بت مَنحوت چون سیل سیاه
نفسِ بُتگر چشمهای بر آبراه
صد سبو را بشکند یکپاره سنگ
و آبِ چشمه میزهاند بیدرنگ
بتشکستن سَهل باشد نیک سهل
سهل دیدن نفس را جَهلست جهل
صورتِ نفس ار بجویی ای پسر
قصّهٔ دوزخ بخوان با هفت دَر
هر نفَس مکری و در هر مکر زان
غرقه صد فرعون با فرعونیان
در خدای موسی و موسی گریز
آب ایمان را ز فرعونی مریز
دست را اندر اَحد و احمد بزن
ای برادر وا ره از بوجهل تَن


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این بخش از مثنوی، مولانا به نقد بتپرستی و نفسی پرداخته است که انسان را به سوی گمراهی میکشاند. پادشاه جهود بت را در برابر آتش قرار میدهد و هر کس به آن سجده کند از آتش نجات مییابد. او به این نتیجه میرسد که بت نفس انسان، همچون یک بت دیگر، میتواند انسان را به هلاکت برساند. مولانا به اهمیت شناخت نفس و پرهیز از گناهان اشاره میکند و میگوید که شکستن این بت آسان است، اما درک و غلبه بر نفس دشوار است. در نهایت، مولانا با اشاره به قصه موسی و فرعون، بر لزوم تمسک به ایمان و دوری از گمراهی تأکید میکند.
هوش مصنوعی: آن جهود (یهودی) را ببین که چه کار عجیبی کرد؛ او در کنار آتش، بتی (تصویری) برپا کرد.
هوش مصنوعی: هر که این بت را سجده کند، از آتش نجات مییابد، و اگر سجده نکند، در دل آتش باقی میماند.
هوش مصنوعی: وقتی انسانی به نفس خود که همان بت اوست، پاداش ندهد، از دل نفسش بت دیگری به وجود میآید.
هوش مصنوعی: بت اصلی شما، نفس شماست، چون این بت مانند ماری خطرناک است و بتهای دیگر (مانند بتهای مصنوعی) همچون اژدهایی بزرگ و هراسانگیز میباشند.
هوش مصنوعی: نفس آدمی و بتهایی که در درون او وجود دارند همچون سنگ و آهن هستند و آتش احساسات و تمایلات منفی را در او شعلهور میکند. این آتش، آرامش و ثبات خود را از آب میگیرد، که استعارهای برای منشأ آرامش و صفا در وجود انسان است.
هوش مصنوعی: انسان با سنگ و آهن نمیتواند آسوده و آرام باشد. او چگونه میتواند با این دو مادهی بیحرکت و سرد احساس امنیت کند؟
هوش مصنوعی: بت سیاه درون کوزه پنهان است و نفس انسان مانند آبی سیاه، به چشمهای شبیه است که این بت را نشان میدهد. یعنی حقیقت درون انسان، همواره در حال آمیختن با خواستهها و نفسانیاتش است.
هوش مصنوعی: این بت آسیبزننده مانند سیلی سیاه است و نفس متکبر بتساز، چشمهای بر آبراه است.
هوش مصنوعی: یک تکه سنگ به راحتی میتواند صد سبو را بشکند، اما آب چشمه به سرعت و بدون تأخیر در جریان است.
هوش مصنوعی: شکستن بت کار آسانی است، اما آسان دیدن نفس انسان نادانی است، زیرا نادانی باعث میشود که آدمی خود را نشناسد.
هوش مصنوعی: اگر به ظاهرسازی نفس دقت کنی، باید داستان دوزخ را با درهای هفتگانهاش بشنوی و درک کنی که نفس چگونه ما را به هلاکت میکشاند.
هوش مصنوعی: هر نفسی که میکشی، حیلهای در آن نهفته است و در هر حیله، فرعونهایی وجود دارند که تو را به همراه خود غرق میکنند.
هوش مصنوعی: در خدا و رسالت موسی پناه ببر و از ایمان خود محافظت کن تا مانند فرعونیان که غرق شدند، دچار هلاکت نشوی.
هوش مصنوعی: ای برادر، دستت را در فضیلتهای برترینها (مقصود، حضرت محمد و پیامبر دیگر) قرار بده و از صفات دشمنان (بوجهل، یعنی جاهلیت و کفر) دوری کن.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.