ای بخت میرساند از اشفاق بیقیاس
ادبار با هزار تواضع سلام تو
پیک صبا ز روضهٔ نومیدی آمده
با یک جهان شمامه به طوف مشام تو
دارد خبر که عامل دارالعیار یاس
صد سکه زد تمام مزین به نام تو
جغدی که در خرابهٔ ادبار خانه داشت
دارد سر تو طن دیوار بام تو
دل میزند به زمزمه بر گوش محتشم
حرف شکست طنطنه احتشام تو
آن ساقی که شهد لقا میدهد به خلق
سر داده است زهر فنا را به جام تو
صد شیشه پر ز زهر هلاهل نمیکند
آن تلخی که کرده طبر زد به کام تو
مشکل اگر بهم رسد اسباب صحتش
زخم کهن جراحت در التیام تو
ای دل غریب صورتی آخر شد آشکار
از نظم پر غرابت سحر انتظام تو
بود این صدا بلند که خسرو طبیعتان
هستند از انقیاد طبیعت غلام تو
و ایام پر سخن زده بر بام هفت چرخ
صد بار بیش نوبت شاهی به نام تو
وز فوق عالم ملکوتند فوج فوج
مرغان معنوی متوجه به دام تو
دارد فلک هوس که نهد پردههای چشم
در زیر پای خامه رعنا خرام تو
وز اخذ نقدکان طبیعت نهان و فاش
در گردن ملوک کلام است وام تو
خویت طبیعت است که دارد رواج بیش
بلغور نیم پخته ز اشعار خام تو
بخشندهای که خرمن زر میدهد به باد
گاهی نمیدهد به بهای کلام تو
وز بهر خیر و شر خبر یک غراب نیز
ننشست ازین دیار به دیوار بام تو
پیغام مور را ز سلیمان جواب هست
یارب چرا جواب ندارد پیام تو
آن کامکار را نظری هست غالبا
در انتظار گفتهٔ سحر التزام تو
بر لوح خاک نام تو ناموس شعر بود
ای خاک بر سر تو و ناموس و نام تو
بر یک تن از ملوک گمان بد که چون شود
گنجینه سنج نظم بلاغت نظام تو
از طبع خسروانه کند امتیاز آن
وز لطف حاتمانه کند احترام تو
بندد به دست به اذل بخشنده تا ابد
وز شغل مدح خود کمر اهتمام تو
از خود گشود دست و به زنجیر یاس بست
پای تحرک قلم تیز گام تو
وز بهر حبس شخص تمنا زد از جفا
قفل سکوت بر در درج کلام تو
فکر فسان کن ای دل اگر شاعری که سخت
شمشیر شعر کند شد اندر نیام تو
بگشا زبان و جایزه مدح خود به خواه
گو ثبت در کتاب طمع باش نام تو
صد نقص هست در طمع اما نمیرسد
نقصی ازین طمع به عیار تمام تو
این جان شاه مشرب جمجایم سخاست
جمشید خان وسیلهٔ عیش مدام تو
پوشیده دار آن چه کشیدی که عنقریب
کوشیده در حصول مراد و مرام تو
بندی چو در ثبات حیات وی از دعا
زه در کمان مباد و خطا در سهام تو
خورشید طالع ظفرش باد بیغروب
تا صبح حشر زادعیهٔ صبح و شام تو



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، محتشم کاشانی به ستایش و ناموس شعر میپردازد و به بخت و سرنوشت خود اشاره میکند. او از پیامهای محبتآمیز صبا و یاسهایی که به عنوان نماد ناکامی برای او فرستاده میشود، سخن میگوید. شعر پر از تمثیلها و تصاویری از طبیعت است که همگی به جمال و شعر مرتبطاند و به قدرت کلام و خلاقیت شاعر اشاره دارد. همچنین، نویسنده به نام و یاد شاعرانه خود و تأثیر آن بر دیگران اشاره میکند و از عشق و امید به زندگی و شعر سخن میگوید. در نهایت، او از ارتباط عمیق خود با شعر و زیباییهای آن یاد میکند و به قدرت اشعارش در غلبه بر دردها و مشکلات اشاره دارد.
هوش مصنوعی: ای بخت، تو از روی رحمت و بزرگواری بدون هیچ کم و کاستی، خبر از بدبیاری و ناکامی میرسانی و با نهایت فروتنی، سلام تو را تقدیم میکنم.
هوش مصنوعی: پیک صبا (فرشته یا باد) از باغ ناامیدی خبر آورده و با خود جهانی از گلهای خوشبو (شمامه) را به مشام تو (مقصود، محبوب یا معشوق) میآورد.
هوش مصنوعی: خبر رسیده که کسی در دارالعَیار (جایی که جواهر و یاس وجود دارد) صد سکه طلا زده و همهٔ آنها به نام تو مزین شدهاند.
هوش مصنوعی: جغدی که در ویرانههای بیسرنوشت زندگی میکند، بر روی دیوار بام تو سر دارد.
هوش مصنوعی: دل محتشم به گوش خود زمزمه میکند که حرفهای دردناک و تاسفآور در مورد افتادگی یا زوال مقام و بزرگی تو به گوش میرسد.
هوش مصنوعی: ساقی که نوشیدن لذت دیدار را به مردم میدهد، زهر فنا را در جام تو ریخته است. یعنی خوشیها و لذتها تحت تأثیر مرگ و فنا قرار دارند و نمیتوان از آنها دائماً بهرهمند شد.
هوش مصنوعی: هرچند صد شیشه پر از زهر هلاهل (زهر کُشنده) وجود دارد، اما هیچکدام نمیتواند به تلخیای که طبر (تبر) به کام تو زده، برسد. تلخی ناشی از شکستی که به تو وارد شده، از هر زهر دیگری شدیدتر است.
هوش مصنوعی: اگر مشکلی برای من پیش بیاید، درمان آن به سختی و زحمت خواهد بود، مانند زخم کهنهای که به سختی بهبود مییابد و به خاطر تو همواره دردناک است.
هوش مصنوعی: ای دل غریب، آخر یک صورت زیبا و دلنشین آشکار شد که به دلیل زیبایی و نظم خاص خود، ظرافت دلپذیر سحر را به نمایش میگذارد و این همه به خاطر ترتیب و زیبایی توست.
هوش مصنوعی: این صدا که به گوش میرسد، بلند و فراگیر است و نشان میدهد که تمام مخلوقات، مانند غلامانی در برابر تو، در تسلط و خدمت به طبیعت هستند. خسرو طبیعت به معنای سرور و پادشاه طبیعت است که تحت تاثیر وجود تو قرار دارد.
هوش مصنوعی: روزها و شبها که بسیار در مورد تو صحبت میشود، بارها بیشتر از آنچه که شایستهٔ یک پادشاه است، نوبت به نام تو رسیده است.
هوش مصنوعی: از عالم بالاتر از زمین، گروهگروه پرندگان روحانی به سمت دام تو که نماد جذابیت و کشش توست، توجه دارند.
هوش مصنوعی: آسمان آرزو دارد که پردههای چشم را زیر پای نوشتاری که تو با ناز و زیبایی به راه میروی، قرار دهد.
هوش مصنوعی: از دریافت و برداشتهای مستقیم و غیرمستقیم از طبیعت، این کلام توست که به دور از پنهانکاری و بهطور آشکار، گردن ملوک (پادشاهان) را زینت میبخشد.
هوش مصنوعی: خوی طبیعی تو باعث شده است که سخنان نارس و ناپختهات در میان مردم بهطور گستردهای رایج شود.
هوش مصنوعی: گاهی بخشندهای که مقدار زیادی طلا را به هدر میدهد، چیزی به ارزش سخنان تو نمیبخشد.
هوش مصنوعی: برای خیر و شر، حتی یک کلاغ هم از این شهر به دیوار بام تو نرسید.
هوش مصنوعی: پیغام مور به سلیمان، پیام مهمی است و او به آن پاسخ میدهد، اما چرا هیچ پاسخی از تو، ای خدا، به پیام من نمیرسد؟
هوش مصنوعی: آن کسی که در عشق و کار خود موفق است، اغلب بر این باور است که باید منتظر بماند تا در صبح روشن، سخن زیبای تو را بشنود.
هوش مصنوعی: نام تو بر لوح خاک، مانند حرمت و مرز شعر است، ای خاک که بر سر تو قرار دارد و حرمت و نام تو نیز در آن ثبت شده است.
هوش مصنوعی: اگر کسی دربارهٔ یکی از پادشاهان سوءظن داشته باشد، باید بداند که این سوءظن مانند گنجینهای است که نظم و بلاغت نظام تو را تحت تأثیر قرار میدهد.
هوش مصنوعی: این بیت میگوید که طبع و ذوق هنری خسرو (پادشاهان) باعث متمایز شدن او میشود و همچنین لطف و مهربانی حاتمان (پادشاهان یا شخصیتهای بزرگ) شخصیت او را محترم میدارد.
هوش مصنوعی: به دست بخشندهای که به اوّلین نیکیها وابسته است، تا همیشه چیزی جز مدح و ستایش تو را نخواهم کرد.
هوش مصنوعی: او (گفتگوکننده یا شاعر) از خود دست برداشت و به زنجیر یاس (ناامیدی) پای تحرک قلم (نوشتن و خلق آثار) و پیشرفت تو (شخص یا شخصیت مورد خطاب) را بست.
هوش مصنوعی: به خاطر حبس و محدودیتهای روحی و جسمی که به وجود آمده، شخص مدام از ناملایمات شکایت دارد و سکوت و خاموشی بر گفتار تو، که بیانکنندهٔ احساساتت است، سایه افکنده است.
هوش مصنوعی: ای دل، اگر شاعری با بیانی قوی و تأثیرگذار به سراغ تو بیاید و تو را از کلام خود به هیجان آورد، باید خود را برای آن آماده کنی و به فکر پیداکردن راهحلی برای این وضعیت باشی.
هوش مصنوعی: زبانت را بگشای و از توصیف خود بگو، تا نامت در کتابی ثبت شود و این آرزو (طمع) به دست آید.
هوش مصنوعی: در طمعِ تو نقصهای زیادی وجود دارد، اما هیچکدام از این نقصها به ارزش کامل و بینظیر تو آسیب نمیزند.
هوش مصنوعی: این جان، در واقع به آن روح یا زندگی اشاره دارد که به جمجمهها و مردگان تعلق دارد، و سخاست به معنی تجلی و نمایندگی است. جمشید خان که نمادی از شکوه و عظمت است، به عنوان وسیلهای برای لذت و خوشی دائمی تو معرفی شده است. در کل، این بیت نشان میدهد که با در اختیار داشتن جمشید خان، تو میتوانی از لذت و خوشی بیپایانی برخوردار شوی.
هوش مصنوعی: آنچه را که برای رسیدن به آرزو و هدفهایت به زحمت و تلاش اندوختهای، مخفی نگهدار.
هوش مصنوعی: در زندگی او، ناپایداری و تغییر وجود ندارد و تنها دعا، آن هم از دل و با نیت خالص، میتواند او را در مسیر درست هدایت کند و از اشتباه دور نگه دارد.
هوش مصنوعی: خورشید پیروزی او همیشه در حال طلوع است و هیچگاه غروب نمیکند، تا روز قیامت، صبح و شام تو را زینت میبخشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
از جود در جهان بپراکند نام تو
گردد همی سپهر سعادت به کام تو
خورشید زد علامت دولت به بام تو
تا گشت دولت از بن دندان غلام تو
اکنون دهند خصمان ای شاه کام تو
واکنون کنند جان جهان را بنام تو
گر تو یکی پیام فرستی بشاه روم
آید بسر بخدمت دارالسلام تو
هستند نامدار تو شاهان این جهان
[...]
چون در کف تو کشت کشیده حسام تو
آمد به گوش دولت عالی پیام تو
هنگام حمله خواست که ناگه به ذات خویش
بی دست تو برآید تیغ از نیام تو
از خون سرکشان ویلان شد عقیق رنگ
[...]
ای شرق و غرب عالم گشته به کام تو
ای کدخدای عالم و عالم غلام تو
دایم چو نام خویش در اقبال شرع باش
کاراسته است شرع محمد به نام تو
عقدی است عقل و واسطه او کلام تو
[...]
ای مقتدای اهل طریقت کلام تو
ای تو جهان صدق و جهانی غلام تو
تاثیر کرد صدق تو در سینهها چنانک
شد بینیاز مستمع از شرح نام تو
نام تو چون ورای زمانست و عقل و جان
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.