خواهی شکفته نوش کنی جام اختلاط
خوشخُلق باش ور نه مبر نام اختلاط
زندان نمایدش به نظر گلشن فراغ
مرغی که گشته دانهخور دام اختلاط
با بد تو را مصاحب بدرام میکند
دلگیر از آن نهای تو ز دشنام اختلاط
خیزد ز اختلاط پریشان هزار عیب
دنیا از این جهت شده بدنام اختلاط
تا اختلاط ساخته را گرم کردهاند
از یخ فسردهتر شده انجام اختلاط
گویم علاج خبث و نفاق و دروغ چیست
دیوانه باش تا نشوی رام اختلاط
مشکلگشا اگر نشود همت جنون
عقلت خلاص کی شود از دام اختلاط
من خود ز اختلاط پریشان نیافتم
سودی به جز تأسف ایام اختلاط
یک عمر در نصیحت او سوختم دماغ
مجذوب ما هنوز بود خام اختلاط



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل دربارهٔ زیانهای آمیزش با مردم است. شاعر میگوید معاشرت جز با خوشخلقی روا نیست، آدمی را به بدی رام میکند، دوستیهای ساختگی سرانجامی سرد دارند و چارهٔ دورویی و دروغ، دیوانگی و شیدایی است که عقل را از این دام برهاند. در پایان اعتراف میکند که خود از معاشرت جز افسوس سودی نبرده و با وجود یک عمر پند دادن به خویش، هنوز در این کار خام مانده است.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی جام همنشینی با مردم را با شادی و گشادهرویی بنوشی، خوشاخلاق باش؛ وگرنه اصلاً نام معاشرت را بر زبان نیاور.
هوش مصنوعی: پرندهای که به دانهٔ دام معاشرت خو گرفته است، باغِ آسودگی و تنهایی را زندان میبیند. یعنی کسی که به آمیزش با مردم عادت کرده، از گوشهنشینی و فراغت بیزار است.
هوش مصنوعی: همنشینی با آدم بد تو را رام و تسلیم بدی میکند، و برای همین است که از ناسزا و آزارِ معاشرت دلگیر نمیشوی، چون به آن عادت کردهای.
هوش مصنوعی: از معاشرتهای نابسامان و بیحساب هزاران عیب پدید میآید؛ به همین سبب دنیا به خاطر آمیزش با مردم بدنام شده است.
هوش مصنوعی: از وقتی که معاشرتِ ساختگی و ظاهری را گرم نشان دادهاند، پایان این معاشرت از یخ هم سردتر و افسردهتر شده است. یعنی دوستیِ تصنعی سرانجامی سرد دارد.
هوش مصنوعی: به تو میگویم چارهٔ پلیدی و دورویی و دروغ چیست: دیوانه و شیدا باش تا رام و گرفتار معاشرت با مردم نشوی.
هوش مصنوعی: اگر همت و نیروی جنون و شیدایی گرهگشا نشود، عقل تو هرگز از دام معاشرت رهایی نمییابد. یعنی تنها عشق و جنون انسان را از بند مردم آزاد میکند.
هوش مصنوعی: من خودم از معاشرتهای پریشان هیچ سودی نبردم جز افسوس خوردن بر روزگاری که صرف آن کردم.
هوش مصنوعی: یک عمر در نصیحت کردنِ مجذوب مغزم را سوزاندم، اما مجذوبِ ما هنوز در کار معاشرت خام و ناپخته است و از آن دل نکنده است. شاعر با تخلص خود، خویشتن را سرزنش میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.