در سر از دود دلم شمع صفت سودایی است
آری این گریه و سوز من و شمع از جایی است
همچو شمع همه تن آنش سودای مهی است
همچو صبحم همه جان مهر جهانآرایی است
گر به مأوا نرسد این دل من مجموعم
که سر زلف پریشان تو خوش مأوایی است
ابرویت گوشه نشین گشت ولی فایده چیست
که به هر جانبی از فقه او غوغایی است
چشم ما را بگذاری به لب دجله روی
دجله رودی است ولی دیده ما دریایی است
راز هم با لب خود گوی که خوش همنفسی ست
عشق با قامت خود باز که خوش بالایی است
در غم روی تو چون موی تو آشفته کمال
عمر بر باد دهی دل سیهی کج رایی است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: عاشق در این غزل سوز درونش را به شمع و مهرش را به صبح مانند میکند. او زلف پریشان یار را پناهگاه دل، ابروی او را مایهٔ فتنه و چشم گریان خود را دریایی برتر از دجله میداند. سپس معشوق را چنان بیهمتا میخواند که تنها همدم شایستهٔ او لب و قامت خود اوست. در پایان، کمال خود را در غم یار مانند زلف او آشفته و عمر بر باد داده توصیف میکند.
هوش مصنوعی: از دود و سوز دلم، مانند شمع، شور و سودایی در سرم افتاده است. آری، این گریه و سوختن من و شمع بیسبب نیست و از جایی سرچشمه میگیرد.
هوش مصنوعی: مانند شمع، سراپای وجودم در آتش عشق ماهرویی میسوزد و مانند صبح، همهٔ جانم سرشار از مهر یاری است که جهان را میآراید. «مهر» هم به معنای محبت است و هم به معنای خورشید، که با صبح تناسب دارد.
هوش مصنوعی: اگر دلم به پناهگاهی نرسد، باز هم آسودهخاطرم، زیرا سر زلف پریشان تو برای دل پناهگاه خوبی است. شاعر میان «پریشان» و «مجموع» تقابل ساخته است: دل در زلف پریشان، جمع و آرام است.
هوش مصنوعی: ابروی تو گوشهنشین شده است، اما چه سود که از فتنهٔ آن در هر سو غوغایی برپاست. ابرو در کنار چهره، گوشهگیر به نظر میرسد اما دلها را آشوب میکند.
هوش مصنوعی: اگر چشم گریان ما را رها کنی و به کنار دجله بروی، بدان که دجله رودی بیش نیست، اما چشم ما از فراوانی اشک دریایی است.
هوش مصنوعی: رازت را با لب خودت بگو که همدم خوبی است و با قامت خودت عشق بباز که قد و بالای زیبایی دارد. یعنی جز خودت کسی شایستهٔ همنشینی و عشقورزی با تو نیست.
هوش مصنوعی: کمال در غم روی تو مانند موی تو آشفته و پریشان است. آن زلف، یا خود کمال، عمر را بر باد میدهد و سیاهدل و کجاندیش است؛ «بر باد دادن»، «سیاهی» و «کجی» صفتهای زلف هم هستند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
حلقه زلف تو، سرمایه هر سودایی است
غمزه مست تو، سر فتنه هر غوغایی است
راز سر بسته زلفت، مگشا، پیش صبا
که صبا هم نفسش هرکس و هر دم جایی است
صورت خط تو در خاطر من میگذرد
[...]
سرو را سرکشی از بار ز بی پروایی است
حاصل دست فشاندن به ثمر رعنایی است
فرد شو فرد ز مردم که فتوحات جهان
یک قلم جمع به زیر علم تنهایی است
لازم تیر هوایی است جدایی ز هدف
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.