ای ز چشمت چشم نرگس نسخهای امّا سقیم
وز لطافت میوهٔ جان و لبت سیب دو نیم
ما به نیکی در تو میبینم و میبیند بصیر
تو کرمها میکنی با ما و میداند کریم
میزنی ای دُر به لعلش لاف و میگردی خجل
تابه کی بیآبرویی میکنی ای نایتیم
نعمت و ناز ای بهشتی رو مدار از ما دریغ
کاَهل جنّت را گزیری نیست از ناز و نعیم
از خیالی پرس وصف سرو قدّش کاین حدیث
راستی را در نیابد غیر طبع مستقیم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: غزلی عاشقانه در ستایش زیبایی یار است: چشم نرگس نسخهٔ ناقصی از چشم او دانسته شده، لبش با میوهٔ جان برابر نهاده شده و مروارید در برابر لب لعل او شرمنده است. شاعر از یار بهشتیروی میخواهد ناز و نعمتش را از عاشق دریغ نکند. در پایان، خیالی خود را تنها کسی میداند که با طبع راستش میتواند قامت سروگونهٔ یار را وصف کند.
هوش مصنوعی: ای کسی که چشم نرگس رونوشتی از چشم توست، اما رونوشتی ناقص و بیمار؛ چشم نرگس به خماری چشم تو میماند ولی به پای آن نمیرسد. از لطافت، لب تو و میوهٔ جان مانند دو نیمهٔ یک سیباند و با هم یکساناند.
هوش مصنوعی: ما با نیت پاک و از سر نیکی به تو نگاه میکنیم و خدای بینا این را میبیند. تو نیز با ما بزرگواریها میکنی و خدای کریم از آن آگاه است.
هوش مصنوعی: ای مروارید، در برابر لب لعلگون یار لاف برتری میزنی و سرانجام شرمنده میشوی. تا کی آبروی خود را میبری، ای مرواریدی که یگانه و بیهمتا نیستی؟ «آب» در «بیآبرویی» به درخشش مروارید هم اشاره دارد.
هوش مصنوعی: ای که رویی چون بهشت داری، نعمت و ناز خود را از ما دریغ مکن. اهل بهشت از ناز و نعمت بینیاز نیستند و ما که در کنار روی بهشتی تو هستیم، سزاوار آنیم.
هوش مصنوعی: وصف قامت سروگونهٔ یار را از خیالی بپرس. حقیقت این سخن را جز طبع راست و درست درنمییابد؛ «راستی» به راستقامتی سرو هم اشاره دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
فر او گاه وزیدن گر به سنگ آرد نسیم
یک سخندان را ز یک معطی نه زر باید نه سیم
خیر ازو زینت همی سازد چو اجسام از لباس
فضل از او قوت همی گیرد چو ارواح از نسیم
روی او در چشم ما همچون به دور اندر صدور
[...]
چون تمام عمر نیکی کرد با تو آن کریم
از بدی خود چرا ترسی تو آخر ای لئیم
تو یتیمی با تو او هرگز نخواهد کرد قهر
زانکه او خود کرد نهی قهر کردن با یتیم
هرچه میخواهی تو ازوی میدهد بیشک تورا
[...]
مهتر آن بهتر که باشد فاضل و راد و کریم
تا هم از وی مدح او را مایه بردارد حکیم
حکمت آرا اینقدر داند که مهتر به بود
فاضل و راد و کریم از جاهل و زفت و لئیم
هر لئیم و زفت و جاهل را نگوید مدح از آنک
[...]
علم آصف گنج قارون صبر ایوب رسول
یاد کرد اندر کتاب این هر سه لقمان حکیم
هرکه بازد عاشقی با این سه چیز ای نیکنام
لام او هرگز نبیند روی ضاد و روی میم
خواجه را دیدی تو تا بنشست بر دیوان ملک
خود خبر داری که من از غصهاش چو نمیزِیَم؟
او میان دست و آنگه بر سر او من به پای
او ز من غافل ولیکن من از او غافل نِیَم
آرزو میآیدم روزی که او در منصبش
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.