گنجور

رباعی شمارهٔ ۱۶

 
خیام نیشابوری
خیام » رباعیات
 

این کوزه که آبخوارهٔ مزدوریست

از دیدهٔ شاهیست و دل دستوریست

هر کاسهٔ می که بر کف مخموریست

از عارض مستی و لب مستوریست

 

🖰 با دو بار کلیک روی واژه‌ها یا انتخاب متن و کلیک روی آنها می‌توانید آنها را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

🖐 حذف شماره‌ها | وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی) | 🔍 شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

🎜 معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است ...

تصاویر مرتبط در گنجینهٔ گنجور

نسخهٔ چاپی و مصور رباعیات خیام - تصحیح فروغی، تصاویر محمد تجویدی، خط جواد شریفی - امیرکبیر - ۱۳۵۴ » تصویر 23

📷 پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی، 📖 راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

حاشیه‌ها

تا به حال ۱۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 شما حاشیه بگذارید ...

داوود در ‫۱۱ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۶ آذر ۱۳۸۸، ساعت ۱۲:۳۲ نوشته:

باز هم اشاره به ناپایداری هستی

 

آرش در ‫۱۱ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۶ شهریور ۱۳۸۹، ساعت ۲۱:۱۶ نوشته:

همانطور که "دُستور" با "ی" نکره همراه است، شاه نیز باید با "ی" نکره بیاید.
"شاهست" باید به "شاهی" تبدیل شود
---
پاسخ: با تشکر، با تصحیح فروغی مقابله شد و متأسفانه ;) وضعیت بدتر شد. با استناد به این تصحیح، «شاهست» را با «شاهیست» جایگزین کردم، «شاهیست» در این حالت «شاهیس» باید خوانده شود، این کار در عروض قدیم جایز بوده.

 

آ در ‫۱۰ سال و ۱۲ ماه قبل، پنج شنبه ۸ مهر ۱۳۸۹، ساعت ۲۲:۱۴ نوشته:

نباید شاهست تبدیل به شاهیست بشود بلکه باید است حذف شده و ی نکره به آخر شاه افزوده شود. با تشکر
---
پاسخ: متوجه فرمایش شما هستم، استناد من در تصحیح قبلی به تصحیح مرحوم فروغی است. قید «متأسفانه» را هم در پاسخ پیشین به این دلیل آوردم که به نظرم «شاهیست» زیبا نیست و همان «شاهی» بهتر است. اما در تصحیحات تلاش می‌کنیم بیش از آن که به زیبایی یا حتی درستی تصحیح توجه کنیم به مستند بودن آن اتکا کنیم و به همین دلیل در تصحیح این رباعی حداقل تا زمانی که سند معتبری پیدا نکنیم «شاهی» را جایگزین «شاهیست» نمی‌کنیم.

 

فریبرز مالکی در ‫۸ سال و ۷ ماه قبل، شنبه ۲۱ بهمن ۱۳۹۱، ساعت ۱۸:۳۷ نوشته:

از دیده شاهی و دل دستوریست

 

دکتر ترابی در ‫۷ سال و ۱ ماه قبل، دو شنبه ۳ شهریور ۱۳۹۳، ساعت ۲۳:۲۴ نوشته:

دوستان ، به ترکیب رباعی توجه فرمایید:
در هر چهار مصرع تنها یک فعل به کار رفته است
مزدوریست ، دستوریست ، مخموریست و مستوریست
بی گمان شاهیست نادرست و نابجاست صورت درست مانند مصراع پایانی چهار پاره
از دیده شاهی و دل دستوریست بوده است

 

هادی رسولی فر در ‫۴ سال و ۷ ماه قبل، چهار شنبه ۶ بهمن ۱۳۹۵، ساعت ۰۲:۲۱ نوشته:

متن این رباعی بدین وزن صحیح است:
این کوزه که آبخوارهٔ مزدوریست
از دیدهٔ شاهی و دل دستوریست
هر کاسهٔ می که بر کف مخموریست
از عارض مستی و لب مستوریست
از گنجور عزیز خواهشمندم تصحیح کنه
آهنگ شعر در یک مصرع با تکرار دوفعل هم وزن به هم خورده
واین منطقی نیست

 

آژنگ در ‫۲ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۵ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۳:۳۱ نوشته:

دوستان ممنون میشم اگر معنی (تفسیر) این رباعی رو یاد داشت کنید ، و واقعا ممنون بابت این سایت من به تازگی با خیام آشنا شدم به لطف شما .

 

مجتبی کلانی در ‫۲ سال و ۷ ماه قبل، چهار شنبه ۱۰ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۰۴:۰۴ نوشته:

در پاسخ آژنگ گرامی
خیلی ساده خیام می‌گوید
ظرف آب مزدور از خاک شاه و وزیر است
کاسه‌ی می مخمور
از خاک مست و انسان عیب پوش است یا انسان باگذشت
البته شما به نیکی آگاه هستید که در شعر خیام مرگ و تبدیل به خاک و رستن گیاه از خاک و یا ساخت خشت و کوزه و کاسه از گل ماحصل جنازه آدمی، کلید واژه است
خیام باهوش‌ترین شاعر ایران زمین است

 

ساکت در ‫۲ سال قبل، سه شنبه ۱۲ شهریور ۱۳۹۸، ساعت ۱۱:۴۳ نوشته:

در این رباعی موضوع ناپایداری جهان و نابودی همه انسانها از شاه و وزیر گرفته تا مست و مستوره به تصویر کشیده شده است. این موضوع در اغلب رباعیات خیام مورد توجه بوده و میتوان آن را یکی از ویژگیهای رباعیات اصیل او به شمار آورد. در این رباعی نیز از طریق یک تصویر تکان دهنده که در آن کوزه یک کارگر ساده مزدبگیر از چشم شاه و قلب وزیر سرشته شده است، موضوع ناپایداری جهان و حیات فانی انسانها مورد توجه قرار گرفته است. همین مضمون در بیت دوم تکرار شده و جای کوزه را کاسه و جای شاه و وزیر را مست و مستوره (دختر پاکدامن و پرده‌نشین) گرفته است. دل نبستن به سلطنت و وزارت و جمال و کمال پیام دیگر این رباعی است که به طور غیرمستقیم با خواننده در میان گذاشته شده است.

 

ساکت در ‫۱ سال و ۸ ماه قبل، جمعه ۱۵ آذر ۱۳۹۸، ساعت ۲۲:۳۹ نوشته:

لطفا از کانال تلگرامی من با عنوان همراه با خیام دیدن فرمایید به آدرس:
https://t.me/hamrah_ba_khayyam

 

سعید در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، چهار شنبه ۹ بهمن ۱۳۹۸، ساعت ۰۶:۴۰ نوشته:

گنجور عزیز لطفا شعر را تصحیح فرمایید :
این کوزه که آبخوارهٔ مزدوریست
از دیدهٔ شاهی و دل دستوریست
هر کاسهٔ می که بر کف مخموریست
از عارض مستی و لب مستوریست
ممنون

 

الهه رهرونیا در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، جمعه ۲ خرداد ۱۳۹۹، ساعت ۱۵:۵۱ نوشته:

دوستان گرامی در بیت دوم واژه « شاهیست» به نظر نادرست است و وزن شعر را به هم می‌ریزد. بجای آن باید « شاهی» ( یک شاه(ی) نکره) قرار داد تا درست باشد. مصرع‌های پسین نیز تابع همین وزن ادامه پیدا کرده‌اند.

 

احمد نیکو در ‫۱ سال قبل، یک شنبه ۱۲ مرداد ۱۳۹۹، ساعت ۱۱:۱۸ نوشته:

عبارت درست مصرع دوم چنین است
از دیده ی شاهی و دل دستوری است

 

احمد نیکو در ‫۱ سال قبل، شنبه ۸ شهریور ۱۳۹۹، ساعت ۱۱:۵۵ نوشته:

متن رباعی بدین وزن صحیح است
هر کاسه ی می که بر کف مخموریست
رخساره مستی و لب مستوریست
هر کوزه که آبخواره ی مزدوریست
از دیده ی شاهی و دل دستوریست

 

احمد نیکو در ‫۱ سال قبل، چهار شنبه ۱۲ شهریور ۱۳۹۹، ساعت ۱۷:۰۸ نوشته:

مصراع دوم بدینصورت اصلاح می گردد:
رخسارهٔ مستی و لب مستوریست

 

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور ثبت نام کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.