خودپرستی مکن ار زان که خدا میطلبی
در فنا محو شو ار ملک بقا میطلبی
خبر از درد نداری و دوا میجویی
اثر از رنج ندیدی و شفا میطلبی
ساکن دیری و از کعبه نشان میپرسی
در خرابات مغانی و خدا میطلبی
کارت از چین سر زلف بتان در گره است
وین عجبتر که از آن مشک ختا میطلبی
اگر از سرو قدان مهر طمع میداری
از بن زهر گیا مهر گیا میطلبی
خبر از انده یعقوب نداری و مقیم
بوی پیراهن یوسف ز صبا میطلبی
کی دل مردهات از باد صبا زنده شود
نفس عیسوی از باد هوا میطلبی
دُردیِ دَردکش ار زان که دوا میخواهی
بادهٔ صاف خور ار زانک صفا میطلبی
خیز خواجو که در این گوشه نوا نتوان یافت
به سپاهان رو اگر زانک نوا میطلبی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عارفانه و اندرزی است. شاعر کسی را سرزنش میکند که بیآنکه رنج و فنا را تجربه کند، خدا، شفا و وصال میخواهد. نمونهها یکی پس از دیگری آورده میشوند: کعبه جستن در دیر، مهرگیاه خواستن از ریشهٔ زهرگیاه، بوی پیراهن یوسف خواستن بیاندوه یعقوب و دم عیسی جستن از باد هوس. در پایان، خواجو به خودش میگوید که در این گوشه نوایی نیست و با ایهامی موسیقایی به سپاهان روی میآورد.
هوش مصنوعی: اگر خدا را میجویی، خودپرستی را کنار بگذار. اگر جهان جاودانگی را میخواهی، در فنا و نیستیِ خود محو شو.
هوش مصنوعی: هنوز دردی نچشیدهای و به دنبال دارو هستی. رنجی ندیدهای و شفا میخواهی.
هوش مصنوعی: در دیر ساکنی و نشانِ کعبه را میپرسی. در میکدهٔ مغان نشستهای و خدا را میجویی؛ یعنی جایگاه و خواستهات با هم نمیخوانَد.
هوش مصنوعی: کارت در پیچوتاب زلف زیبارویان گره خورده است. عجیبتر اینکه از همان زلف، مشکِ ختا هم میخواهی. «چین» و «ختا» ایهام دارند: هم نام سرزمیناند و هم به معنای پیچ زلف و خطا.
هوش مصنوعی: اگر از زیبارویانِ سروقامت چشم محبت داری، مانند کسی هستی که از ریشهٔ گیاه زهرآگین، مهرگیاه (گیاه عشقآور) میخواهد.
هوش مصنوعی: از اندوه یعقوب خبری نداری، ولی پیوسته از باد صبا بوی پیراهن یوسف را میخواهی؛ یعنی بیآنکه رنج هجران کشیده باشی، مژدهٔ وصال میطلبی.
هوش مصنوعی: دل مردهات کی با باد صبا زنده میشود؟ تو دمِ جانبخش عیسی را از بادِ هوا، یعنی از هوس، میخواهی.
هوش مصنوعی: اگر دارو میخواهی، دُردِ تهماندهٔ درد را بنوش. اگر صفا میجویی، بادهٔ صاف بنوش.
هوش مصنوعی: ای خواجو، برخیز که در این گوشه نوا یافت نمیشود. اگر نوا میخواهی، به سپاهان (اصفهان) برو. «نوا» هم به معنای آواز است و هم به معنای روزی و سامان، و «نوا» و «سپاهان» هر دو نام مقام موسیقیاند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
همین شعر » بیت ۳
ساکن دیری و از کعبه نشان می پرسی
در خرابات مغانی و خدا می طلبی
در خراباتِ مُغان نورِ خدا میبینم
این عجب بین که چه نوری ز کجا میبینم
ای که حاجت ز در اهل ریا میطلبی
نقد مقصود کجا و تو کجا میطلبی
جای آن است که خون تو بریزند ای دل!
سستهمت! نظر از غیر چرا میطلبی؟
تا تو در بند خودی راه به جایی نبری
[...]
ای که از بیبصران راه خدا میطلبی
چشم بگشای که از کور عصا میطلبی
ای که داری طمع وقت خوش از عالم خاک
نور از ظلمت و از درد صفا میطلبی
ای که داری طمع مهر و وفا از خوبان
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.