خوان خسرو فلک مثال و در او
افتابی است ده هلال بر او
آفتابی که آفتابش پخت
که نهد بر سپهر خوان مگر او
آفتابی چو غنچه سر بسته
که نماید چو غنچه لعل و زر او
غنچه دارد زر تر اندر لعل
لعل دارد میان زر تر او
افتابی که خاورش دهن است
دارد از باغ شاه باختر او
گزلک شاه سعد ذابح دان
که به مریخ ماند از گهر او
سر مریخ گوهرش زیبد
آورد ده هلال در نظر او
هر هلالی کز او کنند جدا
خوش بخندد ناظرانش بر او
سر مریخ کآفتاب شکافت
نگذارد ز ده هلال اثر او
ابرهٔ آفتاب اگر زرد است
چون شفق سرخ دارد آستر او
مجمر زر نگر که میدارد
از برون عطر و از درون شرر او
بهر خوان سکندر دوران
داشت از آب خضر آبخور او
چون به حضرت رسید خاقانی
بر سر خوان رسید ما حضر او
خاقانی از نشیمن آزادی آمده است
بندش کجا کند فلک و زرق و بند او
نندیشد از فلک نخرد سنبلش به جو
بر کهکشان و خوشه بود ریشخند او
زین مرغزار سبز نجوید حیات از آنک
قصاب حلق خلق بود گوسفند او
خضر است و خان و خانه به عزلت کند بهدل
هم خضر خان ومشغلهٔ اوز کند او
خاقانی از حریف گزیدن کران گزید
کان را که برگزید گزیدش گزند او
هرچند کان سقط به دمش زنده گشته بود
چون دست یافت سوخت و را سقط زند او
خورشید دیدهای که کند آب را بلند
سردی آب بین که شود چشمبند او
حاسد که بیند این سخن همچو شیر و می
سرکه نماید آن، سخن لوزه کند او
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف خوان خسرو، که نماد زیبایی و شکوه است، میپردازد. شاعر با استعارههایی زیبا او را به خورشید و گل تشبیه میکند و آن را محلی برای شادی و خوشبختی میداند. در ادامه، به زیباییهای آن خوان و نعمتهایی که در آن وجود دارد اشاره میکند. همچنین، شاعر به تمایز میان زیباییهای ظاهری و باطنی اشاره دارد و ارتباط انسان با این زیباییها را بررسی میکند. در نهایت، به نقد حسادت و بدخواهی اشاره میشود و تأکید میشود که زیبایی و خوبیهای واقعی نباید تحت تأثیر حسادتهای دیگران قرار گیرد. این سروده به نوعی انعکاسدهندهی جستجوی آزادی و رهایی از قید و بندهای دنیوی است.
هوش مصنوعی: خسرو در این بیت به معنای انسان بزرگ و والا است و فلک به آسمان و دنیا اشاره دارد. در اینجا گفته میشود که در آسمان، نور و روشنی مانند خورشید وجود دارد و ماه گرداگرد آن میچرخد. به عبارت دیگر، فردی بزرگ و درخشان در میان مردم است که دیگران به او نگاه میکنند و از نور و وجود او بهرهمند میشوند.
هوش مصنوعی: این شعر دربارهی خورشیدی است که نور و گرمایش به اندازهای قوی و اثرگذار است که میتواند عرش (آسمان) را تحت تأثیر قرار دهد و آن را بسوزاند. گویا شاعر میگوید که چنین خورشیدی فقط از دل یک انسان خاص و منحصر به فرد میتواند به وجود آید.
هوش مصنوعی: مثل گل برآمدهای که هنوز باز نشده و در خود زیبایی و ارزش زیادی دارد، همانطور که غنچه لاله نمایان میکند زیبایی و ارزش خود را.
هوش مصنوعی: در میان گلهای زیبا، غنچهای هست که به رنگ زرد درخشان میدرخشد و با وجود رنگی خاص، جلوهای بینظیر دارد.
هوش مصنوعی: خورشیدی که در شرق، دهان گشوده و در حال طلوع است، از باغ پادشاه در غرب میآید.
هوش مصنوعی: گزلک شاه سعد ذابح را بشناس که نسل او تا به امروز در مریخ باقی مانده است.
هوش مصنوعی: زیبایی و ارزش گوهر سرخ مریخ در نظر او، به اندازه ده ماه درخشان است.
هوش مصنوعی: هر هلالی که از آن جدا شود، ناظران بر آن میخندند و به آن خوشحال هستند.
هوش مصنوعی: در این بیت، به زیبایی و درخشندگی مریخ اشاره شده است که مانند آفتاب، نور و شکوه خاصی دارد و وجودش به قدری پرقدرت است که اجازه نمیدهد اثر هلال (ماه) در آسمان دیده شود. این تصویر نشاندهنده قدرت و تاثیرگذاری مریخ در مقایسه با هلال است.
هوش مصنوعی: ابر زردی که سایهافکن بر آفتاب است، مانند سپیدهدم رنگی سرخ دارد که آن را میپوشاند.
هوش مصنوعی: نگاه کن به آتشدان طلا که از بیرون بوی خوشی دارد و از درون شعلههایش در حال زبانه زدن است.
هوش مصنوعی: برای مهمانی سکندر، از آبی که خضر به او داده بود، بهره میبرد.
هوش مصنوعی: زمانی که خاقانی به حضور حضرت رسید، بر سر سفرهای نشسته شد که ما نیز در آن حضور داشتیم.
هوش مصنوعی: خاقانی از فضایی آزاد و بیقید و شرط آمده و در اینجا به بند و زنجیر و محدودیتهایی که دنیا و سرنوشت برایش تعیین کردهاند، اشاره میکند. او میپرسد که چه جایی برای محدود کردن او وجود دارد، وقتی که او از یک زندگی آزاد بهرهمند است.
هوش مصنوعی: به ذهن نیاور که فلک (آسمان) فکر کند سنبل (گل) او به خشک و بیبرگی معادل است، زیرا در جو و کهکشان، خوشه (دانه) او را مسخره میکند.
هوش مصنوعی: در این دشت سرسبز، زندگی نمیروید زیرا قصاب، گوسفند را قربانی میکند.
هوش مصنوعی: خضر در گوشهنشینی و آرامش خود، خانهای را برای سکونت انتخاب کرده و دلش مشغول مراقبت از آن است.
هوش مصنوعی: خاقانی به دقت دوستانش را انتخاب میکند، زیرا اگر کسی را بهعنوان دوست برگزیند، ممکن است مشکلاتی را از آن فرد تجربه کند.
هوش مصنوعی: هرچند که آن سقط (آبستن) به خاطر دمش زنده مانده بود، وقتی که به دست او رسید، او را سوزاند و سقط کرد.
هوش مصنوعی: به این معنی است که خورشید همچون چشمی است که آب را به بالا میکشاند و با سردیاش، میتواند موجب خواب آلودگی و مسحور شدن دیگران شود.
هوش مصنوعی: حسود وقتی این حرفها را میبیند، مانند شیر از خشم به جوش میآید و سرکه میشود، به همین دلیل برایش سخت است که این سخنان را قبول کند و فقط به زبان طعنه و کنایه سخن میگوید.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
گنجشک از آنکه فزون دارد تاو(؟)
در کشیده بپشت ماهی و گاو
در هم افتاده اند چون خر و گاو
همه با یکدیگر بکاوا کاو
از برای دو سیر روغن گاو
معده چون آسیا گلو چون ناو
دو لب زنگیان چو گرده گاو
هر دو سوراخ انفشان چو دو ناو
برگ و شاخی که خورد کرده او
دیدم افتاده نمی خورد او
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.