زین کلک من که سحر طرازی است راستین
دست زمانه راست طرازی بر آستین
سردار اهل فضلم و بُندار نظم و نثر
آرد سجودِ من سر، بُندار ری نشین
بُندار چون ز ری سوی تبریز میرسد
نان جوین خورد از آن و اکمه زین
من کامدم ز خطهٔ تبریز سوی ری
از خوشهٔ سپهر خورم نان گندمین
چونان که جو ز گندم دور است از قیاس
شعرش به شعر من به قیاس است همچنین
با بان آهوان که گزیند پلنگمشک؟
بر شان انگبین که گزیند ترنجبین؟
با این بیان ز وصف تو امروز عاجزم
کو جنتی است آمده ز افلاک بر زمین
پشت عراق و روی خراسان ری است ری
پشتی چه راست دارد و روئی چه نازنین
از سین سحر نکتهٔ بکر آفرین منم
چون حق تعالی از ری بر رحمت آفرین
بر صانعی که روی بهشت آفرید و ری
خاقانی آفرین خوان، خاقانی آفرین



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
خاقانی در این شعر، ضمن تاکید بر تواناییاش در نظم و نثر، به مقایسه خود با بُندار رازی میپردازد، چندان که میگوید «بُندار رازی در برابرم سجده میکند». او سخن و شعر خود را در این مقایسه، چون گندم در برابر جو، مُشک در برابر بیدمشک و کندی عسل در برابر ترنجبین میشناساند.
هوش مصنوعی: قلم من بهراستی جادو میآفریند و زیبا مینگارد. از این قلم، دست روزگار بر آستین خود نقش و طراز افتخار دارد.
سرآمد اهل دانشم و خدای نظم و نثر، [چندان که] بُندار رازی در برابرم سجده میکند.
هوش مصنوعی: وقتی بُندار از ری به تبریز میآید، از آنجا بهرهای جز نان جو نمیبرد؛ یعنی روزیاش اندک و پست است. معنای دقیق «اکمه زین» روشن نیست.
هوش مصنوعی: اما من که از تبریز به ری آمدهام، از خوشهٔ آسمان (برج سنبله) نان گندم میخورم؛ یعنی روزیام آسمانی و برتر است.
هوش مصنوعی: همانگونه که جو با گندم قابل مقایسه نیست، شعر بُندار هم با شعر من چنین فاصلهای دارد.
تا مُشک آهوان هست و شان انگبین، چه کسی پلنگمشک (بید مشک) و ترنجبین را برمیگزیند؟
هوش مصنوعی: با همهٔ این سخنوری، امروز از وصف تو ای ری ناتوانم، زیرا تو بهشتی هستی که از آسمان به زمین آمده است.
هوش مصنوعی: ری پشت و پناه عراق و روی و چهرهٔ خراسان است؛ چه پشت استواری دارد و چه روی زیبایی!
هوش مصنوعی: من از حرف «سین» سحر، نکتههای تازه و بکر میآفرینم، همانگونه که خداوند ری را بر پایهٔ رحمت آفرید. در این بیت با حروف «ر» و «ی» و نام ری بازی شده است.
هوش مصنوعی: ای خاقانی، بر آفریدگاری که روی بهشت و شهر ری را آفرید آفرین بخوان؛ و آفرین بر تو ای خاقانی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
با عاشقان نشین و همه عاشقی گزین
با هر که نیست عاشق کم گوی و کم نشین
باشد که در وصال تو بینند روی دوست
تو نیز در میانهٔ ایشان نه ای، ببین
با عاشقان نشین و همه عاشقی گزین
با هر که نیست عاشق کم گوی و کم نشین
باشد که در وصال تو بینند روی دوست
تو نیز در میانهٔ ایشان نهای ببین
ای خانه مبارک و باغ بآفرین
فرخنده باد و فرخ بر خسرو زمین
شاهنشه زمانه ملک زاده بو سعید
مسعود با سعادت و سلطان راستین
تابود بود و از پس این تابود بود
[...]
ای چرخ ملک و دولت و سلطان داد و دین
مسعود شهریار زمان خسرو زمین
در بزم و رزم نوری و ناری نه ای نه ای
سوزان تری از آن و فروزنده تری ازین
بادی به وقت حمله و کوهی به گاه حلم
[...]
آن بت که هست چهرهٔ خور پیش او رهین
صد حلقه دارد از سه طرف هر طرف یمین
پیوسته در میانهٔ هر حلقهای دلی
چون خاتمی شده که کبودش بود نگین
گاهی ز تاب زلف به گل بر نهد کمند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.