صبحدم آب خضر نوش از لب جام گوهری
کز ظلمات بحر جست آینهٔ سکندری
شاهد طارم فلک رست ز دیو هفت سر
ریخت به هر دریچهای آقچه زر شش سری
غالیهسای آسمان سود بر آتشین صدف
از پی مغز خاکیان لخلخههای عنبری
یوسف روز جلوه کرد از دم گرگ و میکند
یوسف گرگ مست ما دعوی روز پیکری
گرچه صبوح فوت شد کوش که پیش از آفتاب
زان می آفتابوش یاد صبوحیان خوری
درده کیمیای جان، ز آتش جام زیبقی
طلق حلال پروران، طلق روان گوهری
طفل مشیمهٔ رزان، بکر مشاطهٔ خزان
حاملهٔ بهار از آن باد عقیم آذری
چون ز دهان بلبله در گلوی قدح چکد
عطسهٔ عنبرین دهد مغز چمانه از تری
رفت قنینه در فواق، از چه ز امتلای خون
راست چو پشت نیشتر خون چکدش معصفری
چنگی آفتاب روی از پی ارتفاع می
چنگ نهاده ربعوش بر بر و چهره برتری
چون نگهش کنی کند در پس چنگ رخ نهان
تا شوی از بلای او شیفتهٔ بلا دری
کرتهٔ فستقی فلک چاک زند چو فندقش
هر سر ده قواره را زهره کند به ساحری
زهره ز رشک خون دل در بن ناخن آورد
چون سر ناخنش کند با رگ چنگ نشتری
چشم سهیل و ناخنه، ناخن آفتاب و نی
کاتش و قند او دهد با نی و باد یاوری
چرخ سدابی از لبش دوش فقع گشاد و گفت
اینت نسیم مشک پاش، اینت فقاع شکری
سال نوست ساقیا، نوبر سال ماتوئی
می که دهی سه ساله ده، کو کهن و تو نوبری
گاو سفالی اندر آر آتش موسی اندر او
تا چه کنند خاکیان گاو زرین سامری
می به سفال خام نوش، اینت چمانهٔ طرب
لب به کلوخ خشک مال، اینت شمامهٔ طری
تیغ فراسیاب چه؟ خون سیاوشان کدام؟
در قدح گلین نگر، عکس گلاب عبهری
گنبد آبگینهگون نیست فرشته خوی و رو
سنگ بر آبگینه زن، دیو دلی کن ای پری
در قصب سه دامنی آستئی دو برفشان
پای طرب سبک بر آر ارچه ز می گران سری
هفت طواف کعبه را هفت تنان بسندهاند
ما و سه پنج کعبتین، داو به هفده آوری
ما که و اختیار چه، کاین شجره است آن ما
بد پسران خانه کن، باد سران سرسری
از پس کنیت سگی چیست به شهر نام ما
درد کش ملامتی، سیم کش قلندری
لیک به دولت ملک بر ملکوت میرود
بهر عروس طبع ما نامزد سخنوری
خسرو کعبه آستان، ملک طراز راستین
کرده طراز آستین از ردی پیمبری
حیدر آسمان حسام، احمد مشتری نگین
رایض رای اسمان، صیقل جاه مشتری
در نفس مبارکش سفتهٔ راز احمدی
در سفن بلارکش معجز تیغ حیدری



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخشِ آغازینِ قصیده با وصفِ سپیدهدم و برآمدنِ خورشید شروع میشود و شاعر را به بادهٔ صبحگاهی فرامیخواند. سپس شراب و جام و صراحی، چنگنوازِ زیبارو و ساقی را با تصویرهای کیمیایی و نجومی و داستانی وصف میکند. آنگاه خود را رندی ملامتی و قلندر و بینامونشان میخواند. در پایان گریز میزند و میگوید آوازهٔ سخنش به برکتِ دولتِ شروانشاه منوچهر به آسمان رسیده است، و ستایشِ او را با نسبت دادنش به پیامبر و علی آغاز میکند.
هوش مصنوعی: سپیدهدم، شراب را که مانند آب حیات خضر است از لبِ جامِ گوهرنشان بنوش؛ زیرا خورشید، که چون آینهٔ اسکندر است، از تاریکیِ دریا بیرون جهیده و برآمده است.
هوش مصنوعی: خورشید، که زیبارویِ بارگاهِ آسمان است، از چنگِ دیوِ شب رهایی یافت و از هر روزنهای پرتوهایی چون سکههای زرِ ششگوش فروریخت.
هوش مصنوعی: عطرسایِ آسمان بر صدفِ آتشینِ خورشید، عطرهای عنبرین سایید تا مشامِ خاکیان را خوشبو کند. مقصود نسیمِ خوشبوی بامداد است.
هوش مصنوعی: روز، که چون یوسف است، از دلِ صبحِ کاذب («دمِ گرگ») جلوه کرد؛ و ساقیِ یوسفرویِ ما که مستِ گرگوار است، ادعا میکند که پیکری روشن چون روز دارد.
هوش مصنوعی: اگرچه وقتِ بادهٔ صبحگاهی گذشته است، بکوش تا پیش از برآمدنِ کاملِ آفتاب، از آن شرابِ خورشیدگون به یادِ صبوحینوشان بنوشی.
هوش مصنوعی: شرابی را که کیمیای جان است از جامِ سیمگون و درخشان بده؛ شرابی که چون طلقِ گداخته و گوهرِ روان است و همان چیزی است که کیمیاگران در پیِ آناند.
هوش مصنوعی: شراب فرزندِ زهدانِ تاک است و دوشیزهای که پاییز آراستهاش؛ گویی بهار از بادِ سترونِ پاییزی به آن آبستن شده است.
هوش مصنوعی: هنگامی که شراب از دهانِ صراحی به گلوی جام میچکد، جام از تری و بویِ خوشِ آن عطسهای عنبرین میزند.
هوش مصنوعی: شیشهٔ شراب به سکسکه افتاده است، زیرا از خون (شرابِ سرخ) لبریز است؛ و چون پشتِ نیشترِ رگزن، خونی سرخ و زعفرانی از آن میچکد. مقصود صدای قلقلِ صراحی است.
هوش مصنوعی: نوازندهٔ چنگِ خورشیدروی، برای اندازه گرفتنِ بلندیِ شراب، چنگ را مانندِ ابزارِ ربعِ ستارهشناسان بر سینه نهاده و چهرهاش را بالاتر گرفته است.
هوش مصنوعی: چون به او نگاه کنی، رویش را پشتِ چنگ پنهان میکند تا از بلای عشقش مانندِ کسی شوی که داروی بلادُر خورده و شیدا و دیوانه شده است.
هوش مصنوعی: آسمان از شوقِ سرانگشتانِ حناییِ او جامهٔ سبزِ خود را چاک میزند، و زهره با جادوگری هر پاره از آن را به کاری دیگر درمیآورد.
هوش مصنوعی: هنگامی که ناخنِ نوازنده چون نیشتر بر تارهای چنگ میزند، زهره، که خود نوازندهٔ آسمان است، از حسادت خونِ دل در بنِ ناخن جمع میکند.
هوش مصنوعی: ناخنِ او برای چشمِ سهیل چون بیماریِ ناخنه است و چون ناخنِ آفتاب میدرخشد؛ و نی نیز، که با نَفَس و باد سوز و شیرینی میآفریند، او را یاری میکند.
هوش مصنوعی: دیشب آسمانِ سبزگون از لبِ او فقاع گشود و گفت: این است نسیمی که مشک میپراکند و این است فقاعِ شکرین.
هوش مصنوعی: ای ساقی، سالِ نو است و تو نوبر و میوهٔ تازهٔ سالِ مایی؛ شرابِ سهساله بده، زیرا شراب کهنه باشد و تو نوبر.
هوش مصنوعی: سبوی سفالینِ گاوشکل را که شرابی چون آتشِ موسی در خود دارد بیاور؛ با وجودِ آن، خاکیان گوسالهی زرینِ سامری را به چه کار آورند؟
هوش مصنوعی: شراب را در جامِ سفالِ خام بنوش که همین جامِ شادی است، و لب بر کلوخِ خشکِ آن بمال که همین گوی خوشبوی تازه است.
هوش مصنوعی: از تیغِ افراسیاب و خونِ سیاوش سخن مگو؛ در جامِ گلین بنگر که رنگِ سرخِ شراب، بازتابِ گلاب و گلِ نرگس در آن پیداست.
هوش مصنوعی: آسمانِ شیشهگون، خوی و رویِ فرشته ندارد؛ ای پریرو، دلیر و بیباک باش و سنگ بر این شیشه بزن.
هوش مصنوعی: در جامهٔ نازکِ سهدامن، دو آستین را بیفشان و برقص، و پای شادی را سبک بردار، هرچند از شراب سرت سنگین شده باشد.
هوش مصنوعی: هفت بار طوافِ کعبه کارِ مردانِ پارسا و اولیاست؛ کارِ ما بازی با نرد است که سه و پنج بیاوریم و گرو را به هفده برسانیم.
هوش مصنوعی: ما کیستیم و چه اختیاری داریم؟ تبار و سرشتِ ما همین است: فرزندانِ ناخلفِ خانهبرانداز و سبکسرانِ بیپروا.
هوش مصنوعی: در شهر جز لقبِ سگ، نامِ ما چیست؟ دُردنوشِ ملامتی و زرباختهٔ قلندری.
هوش مصنوعی: اما به برکتِ اقبالِ پادشاه، آوازهٔ سخنوریِ طبعِ ما، که چون عروس است، تا عالمِ ملکوت بالا میرود.
هوش مصنوعی: پادشاهی که آستانش چون کعبه است، آراینهٔ راستینِ پادشاهی است و نقشِ آستینش را از ردای پیامبر گرفته است.
هوش مصنوعی: در شمشیرزنی چون علی است و شمشیرش چون آسمان بلند است؛ در بزرگی چون پیامبر است و نگینش چون مشتری. رأیش آسمان را رام میکند و به جاه و مقامِ مشتری جلا میدهد.
هوش مصنوعی: در نَفَسِ مبارکِ او رازهای پیامبر چون گوهرِ سفته نهفته است، و در تیغِ پولادینِ آبدیدهاش معجزهٔ شمشیرِ علی پیداست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
خاک شدم در تو را آب رخم چرا بری
داشتمت به خون دل خون دلم چرا خوری
از سر غیرت هوا چشم ز خلق دوختم
پردهٔ روی تو شدم پردهٔ من چرا دری
وصل تو را به جان و دل میخرم و نمیدهی
[...]
هر طربی که در جهان گشت ندیم کهتری
میبرمد از او دلم چون دل تو ز مقذری
هر هنری و هر رهی کان برسد به ابلهی
نیست به پیش همتم زو طربی و مفخری
گر شکر است عسکری چون برسد به هر دهن
[...]
دانمت آستین چرا پیش جمال میبری
رسم بود کز آدمی روی نهان کند پری
معتقدان و دوستان از چپ و راست منتظر
کبر رها نمیکند کز پس و پیش بنگری
آمدمت که بنگرم باز نظر به خود کنم
[...]
ای نفس سپیده دم جان دهمت بخدمتی
گر بجناب حضرت آصف عهد بگذری
بحر سحائب کرم کان مواهب نعم
مهر سپر مهتری اختر برج سروری
خواجه عماد ملک و دین آنکه بکلک درفشان
[...]
پیش که شاه اختران، تیغ کشد به لشکری؛
خیز مگر به برق می، برقع صبح بردری
پیش که صبح از طرب، خنده کند به زیر لب؛
خیز که در وداع شب، جام به گریه آوری
پیش که پرتو افگند، مهر به دشت خاوران؛
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.