گر به قدر سوزش دل چشم من بگریستی
بر دل من مرغ و ماهی تن به تن بگریستی
صد هزاران دیده بایستی دل ریش مرا
تا به هر یک خویشتن بر خویشتن بگریستی
دیدههای بخت من بیدار بایستی کنون
تا بدیدی حال من، بر حال من بگریستی
آنچه از من شد گر از دست سلیمان گم شدی
بر سلیمان هم پری هم اهرمن بگریستی
یاسمن خندان و خوش زان است کز من غافل است
یاس من گردیده بودی یاسمن، بگریستی
تنگدل مرغم گرم بر بابزن کردی فلک
بر من آتش رحم کردی، باب زن بگریستی
ای دریغا طبع خاقانی که وا ماند از سخن
کو سخندان مهین تا بر سخن بگریستی
مقتدای حکمت و صدر ز من کز بعد او
گر زمین را چشم بودی بر زمن بگریستی
گوهری بود او که گردونش به نادانی شکست
جوهری کو تا بر این گوهر شکن بگریستی
زاد سروی، راد مردی بر چمن پژمرده شد
ابر طوفان بار کو تا بر چمن بگریستی
شعریان از اوج رفعت در حضیض خاک شد
چرخ بایستی که بر شام و یمن بگریستی
کو پیمبر تا همی سوک بحیرا داشتی
کو سکندر تا به مرگ برهمن بگریستی
کو شکر نطقی که از رشک زبانش هر زمان
نحل از آب چشم بر آب دهن بگریستی
کو صبا خلقی که از تشویر جاه و جود او
هم بهشت عدن و هم بحر عدن بگریستی
کو فلک دستی که چون کلکش بهم کردی سخن
دختران نعش یک یک بر پرن بگریستی
هر زمان از بیم نار الله ز نرگس دان چشم
کوثری بر روی و موی چون سمن بگریستی
پیش چشمش مرغ را کشتن که یارستی که او
گر بدیدی شمع در گردن زدن بگریستی
آنت مومین دل که گر پیشش بکشتندی چراغ
طبع مومینش چو موم اندر لکن بگریستی
کاشکی گردون طریق نوحه کردن داندی
تا بر اهل حکمت و ارباب فن بگریستی
کاشکی خورشید را زین غم نبودی چشم درد
تا بر این چشم و چراغ انجمن بگریستی
کاشکی خضر از سر خاکش دمی برخاستی
تا به خون دیده بر فضل و فطن بگریستی
کاشکی آدم به رجعت در جهان باز آمدی
تا به مرگ این خلف بر مرد و زن بگریستی
آتش و آب ار بدانندی که از گیتی که رفت
آتش از غم خون شدی، آب از حزن بگریستی
او همائی بود، بیاو قصر حکمت شد دمن
کو غراب البین کو؟ تا بر دمن بگریستی
اهل شروان چون نگریند از دریغ او که مرغ
گر شنیدی بر فراز نارون بگریستی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: خاقانی در این قصیده در سوگ عمویش کافیالدین، که حکیم و استاد او بود، میگوید که اندوهش چنان بزرگ است که اگر چشمش به اندازهٔ دلش میگریست، همهٔ موجودات با او میگریستند. سپس عمو را گوهر شکسته، سرو پژمرده و ستارهٔ فروافتاده میخواند و سخنوری، بخشندگی، خداترسی و نرمدلی او را میستاید. در پایان با آرزوهای پیاپی میخواهد که آسمان، خورشید، خضر، آدم و آب و آتش بر او بگریند و میگوید مردم شروان چگونه بر او نگریند.
علیاصغر فتحی اگر به اندازهٔ اندوهی که در دل من دارم، بر دل من اشک میریختی، جانداران و زیباییها نیز یکییکی بر دل من میگریستند.
هوش مصنوعی: دل زخمی من به صدها هزار چشم نیاز داشت تا با هر یک از آنها بر حال خود گریه کند.
هوش مصنوعی: کاش چشم بخت من اکنون بیدار بود تا حال مرا میدید و بر آن میگریست.
هوش مصنوعی: آنچه من از دست دادم اگر از دست سلیمان گم شده بود (مانند انگشتریاش)، هم پریان و هم دیوان بر سلیمان میگریستند.
هوش مصنوعی: گل یاسمن از آن رو خندان و شاد است که از حال من بیخبر است؛ اگر به نومیدی من گرفتار میشد، میگریست. «یاس من» و «یاسمن» جناس است.
هوش مصنوعی: من پرندهای دلتنگم که اگر آسمان مرا بر سیخ کباب میکشید، آتش بر من رحم میکرد و خود سیخ نیز میگریست.
هوش مصنوعی: افسوس که طبع خاقانی از سخنگفتن بازمانده است؛ کجاست آن سخنشناس بزرگ که بر سخن گریه کند؟
هوش مصنوعی: او پیشوای حکمت و بزرگ روزگار بود؛ پس از او اگر زمین چشم داشت، بر روزگار میگریست.
هوش مصنوعی: او گوهری بود که آسمان از نادانی آن را شکست؛ کجاست گوهرشناسی که بر این گوهرشکن (یا این گوهر شکسته) بگرید؟
هوش مصنوعی: سروی آزاده و جوانمردی بخشنده در چمن پژمرده شد؛ کجاست ابر طوفانبار تا بر این چمن ببارد و بگرید؟
هوش مصنوعی: او همچون دو ستارهٔ شِعرای شامی و یمانی از اوج بلندی به پستی خاک افتاد؛ آسمان باید بر شام و یمن میگریست.
هوش مصنوعی: کجاست پیامبر که در سوگ بحیرای راهب عزا بگیرد، و کجاست اسکندر که بر مرگ برهمن دانا بگرید؟ یعنی سوگواری درخور چنین دانایی نیست.
هوش مصنوعی: کجاست آن شیرینسخنی که زنبور عسل از رشک زبان او هر دم با اشک چشم بر عسل خود میگریست.
هوش مصنوعی: کجاست آن نرمخوی همچون باد صبا که از شرمِ جاه و بخشش او هم بهشت عدن و هم دریای عدن میگریستند.
هوش مصنوعی: کجاست آن بلنددستی که چون قلمش سخن را گرد میآورد، ستارگان بناتالنعش یکایک بر پروین (از رشک) میگریستند.
هوش مصنوعی: او هر لحظه از ترس آتش خدا، از چشم نرگسمانندش چشمهای چون کوثر بر چهره و موی سپیدش اشک میریخت.
هوش مصنوعی: چه کسی جرئت داشت پیش چشم او پرندهای را بکشد، در حالی که اگر میدید سر شمعی را میزنند (خاموشش میکنند) گریه میکرد.
هوش مصنوعی: چنان نرمدل بود که اگر پیش او چراغی را خاموش میکردند، دل نرمش مانند موم در لگن (شمعدان) آب میشد و میگریست.
هوش مصنوعی: کاش آسمان رسم نوحهگری را میدانست تا بر اهل حکمت و هنرمندان میگریست.
هوش مصنوعی: کاش خورشید از این غم چشمدرد نداشت تا بر این چشم و چراغ مجلسها گریه میکرد.
هوش مصنوعی: کاش خضر لحظهای بر سر خاک او میایستاد تا با خون دل بر فضل و هوش او بگرید.
هوش مصنوعی: کاش آدم دوباره به جهان بازمیگشت تا بر مرگ این فرزند شایسته همراه مردان و زنان گریه کند.
هوش مصنوعی: اگر آتش و آب میدانستند چه کسی از جهان رفته، آتش از غم به خون بدل میشد و آب از اندوه میگریست.
هوش مصنوعی: او همای فرخنده بود و بی او کاخ حکمت ویرانه شد؛ کجاست کلاغ جدایی تا بر این ویرانه بگرید؟
هوش مصنوعی: مردم شروان چگونه از افسوس او نگریند، در حالی که اگر پرندهای خبر مرگ او را میشنید بر بالای درخت نارون میگریست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
صد هزاران دیده بایستی دلِ ریش مرا
تا بهریک خویشتن بر خویشتن بگریستی
تنگ دل مرغم ، گرم بربا بزن کردی فلک
بر من آتش رحم کردی، بابزن بگریستی
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.