شمارهٔ ۱۷ - این قصیدهٔ را منطق الطیر گویند مطلع اول در وصف صبح و مدح کعبه و مطلع ثانی در وصف بهار و مدح پیامبر بزرگوار
زد نفس سر به مهر صبح ملمع نقاب
خیمهٔ روحانیان کرد معنبر طناب
شد گهر اندر گهر صفحهٔ تیغ سحر
شد گره اندر گره حلقهٔ درع سحاب
صبح فنک پوش را ابر زره در قبا
برده کلاه زرش قندز شب را ز تاب
بال فرو کوفت مرغ، مرغ طرب گشت دل
بانگ برآورد کوس، کوس سفر کوفت خواب
صبح برآمد ز کوه چون مه نخشب ز چاه
ماه برآمد به صبح چون دم ماهی ز آب
نیزه کشید آفتاب حلقهٔ مه در ربود
نیزهٔ این زر سرخ حلقهٔ آن سیم ناب
شب عربیوار بود بسته نقابی بنفش
از چه سبب چون عرب نیزه کشید آفتاب
بر کتف آفتاب باز ردای زر است
کرده چو اعرابیان بر در کعبه مآب
حق تو خاقانیا کعبه تواند شناخت
ز آخور سنگین طلب توشهٔ یومالحساب
مرد بود کعبه جوی طفل بود کعب باز
چون تو شدی مرد دین روی ز کعبه متاب
کعبه که قطب هدی است معتکف است از سکون
خود نبود هیچ قطب منقلب از انقلاب
هست به پیرامنش طوف کنان آسمان
آری بر گرد قطب چرخ زند آسیاب
خانه خدایش خداست لاجرمش نام هست
شاه مربع نشین تازی رومی خطاب



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعری دربارهٔ صبح و مدح کعبه و پیامبر اسلام است. در آغاز، صبح به زیبایی وصف میشود و به کعبه به عنوان مرکزی معنوی اشاره میشود. سپس پیامبر بزرگوار ستایش میشود و بهاری نویدبخش به تصویر میآید. شاعر با استعارههای جالبی از آفتاب و شب و دگرگونیهای طبیعت، به عظمت کعبه و مقام معنوی آن اشاره میکند. این شعر به نوعی تجلیگاه ایمان و مذهب است و اهمیت کعبه و پیامبر را در راستای هدایت بشریت بیان میکند.
هوش مصنوعی: نفس صبح با لحن دلنشین خود، پردهٔ الوان و زیبا را بهصورت خیمهای روحانی کنار زد و معنای شگفتی را به نمایش گذاشت.
هوش مصنوعی: در صبح زود، نور خورشید بهگونهای میتابد که مانند مروارید در مروارید به نظر میرسد و باران نیز بهصورت قطرههای ریز در هم میپیوندد، مانند حلقهای که به زرهباران یا ابرهای تیره افزوده میشود.
هوش مصنوعی: صبح به مانند جنگجویی که زرهای از ابر به تن کرده و کلاهی از زر بر سر دارد، شب را با روشنی خود از تابش نور خود فراری میدهد.
هوش مصنوعی: مرغی که بالهایش را به زمین میکوبد، با شادی به وجد میآید و صدای نوایی برمیآورد که اعلام سفر و حرکت است و از خواب و خوابآلودگی بیدار میشود.
هوش مصنوعی: صبح از کوه بالا آمد و مثل مه نرمی که به راحتی در حال پخش شدن است، از چاه ماه هم ماه به صبح بیرون آمد، مانند اینکه ماهی از آب بیرون میآید.
هوش مصنوعی: آفتاب به مانند یک جنگجو، شعاعهای خود را بهسوی زمین میتاباند و با قدرت حلقهٔ نور ماه را بهدست میآورد. همچنین این نور طلایی و سرخرنگ مانند نیزهای است که از جنس طلا، حلقهٔ نقرهای ماه را تسخیر میکند.
هوش مصنوعی: شب به شکلی شبیه به زندگی و آداب عربها بود و مانند یک نقاب بنفش بر آسمان بسته شد، اما از چه رو، هنگامی که آفتاب مانند عربها نیزهاش را کشید، این حالت شب تغییر نکرد.
هوش مصنوعی: آفتاب در حال طلوع است و مانند اعراب که بر دوش خود ردای زرین میانداختند، اینجا هم نور طلا مانند بر دوش آفتاب قرار دارد و جلوهای زیبا به آن بخشیده است.
هوش مصنوعی: حق تو ای خاقانی، بهراستی که کعبه میتواند تو را بشناسد، چون تو بهخوبی در جستجوی توشه و کارهای نیک برای روز قیامت هستی.
هوش مصنوعی: مردی که کعبه انسانی کامل و با فضیلت است، مانند کودکی است که همچنان در حال رشد و یادگیری است. چون تو به کمال و دیانت رسیدی، از مسیر کعبه باز نگرد، بلکه به آن پایبند باش.
هوش مصنوعی: کعبه، که مرکز هدایت و راهنمایی است، در آرامش و سکون زندگی میکند و هیچ تغییری از خود نشان نمیدهد، در حالی که برخی از نقاط دیگر به خاطر تغییرات و حرکات دچار تغییر و تحول میشوند.
هوش مصنوعی: آسمان دور کعبه در حال چرخیدن و طواف است و مثل یک آسیاب، به دور قطب (کعبه) میچرخد.
هوش مصنوعی: خانهٔ خدا، بهراستی خانهٔ خودش است و بهطور حتم نامش هست. آنجا جایی است که شاهی نشسته که به شکل مربع قرار دارد و هم از نژاد تازی و هم رومی به شمار میرود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بر کف من نه نبید، پیشتر از آفتاب
نیز مسوزم بخور، نیز مریزم گلاب
میزدگان را گلاب باشد قطرهٔ شراب
باشد بوی بخور، بوی بخار کباب
تا که ز حُوت آمدست سوی حَمَل آفتاب
گوهر سفته است خاک صندل سوده است آب
بر سر گل بلبل است بر لب طوطی شراب
در گلوی فاخته است ساخته چنگ و رباب
یا سید المکرمات بابک خیرالمآب
کفی مغیث الوری کفک فی کل باب
ای به صفا برده گوی سایه تو ز آفتاب
زهره زهره شد ز آتش تیغ تو آب
جودک یوم العطا بأسک یوم العذاب
[...]
رخش به هرا بتاخت بر سر صبح آفتاب
رفت به چرب آخوری گنج روان در رکاب
کحلی چرخ از سحاب گشت مسلسل به شکل
عودی خاک از نبات گشت مهلهل به تاب
روز چو شمعی به شب نور ده و سر فراز
[...]
در تتق ابر شد، باز رخ آفتاب
همچو بناگوش یار در خم زلف بتاب
مهر سیه پیرهن ابر سپید پریش
هندوی کافور موی ترک معنبر نقاب
خانقه صوفیان بر گه ز بس اقحوان
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.