شاعر ساحر منم اندر جهان
در سخن از معجزه صاحب قران
از شجر من شعرا میوهچین
وز صحف من فضلا عشرخوان
وز حسد لفظ گهر پاش من
در خوی خونین شده دریا و کان
نعش و پرن بافته در نظم و نثر
ساخته دیباچهٔ کون و مکان
وز بنهٔ طبع در این خشکسال
نزل بیفکنده و بنهاده خوان
حور شود دست بریده چو من
یوسف خاطر بنمایم عیان
اهل زمان را به زبان خرد
از ملکوت و ملکم ترجمان
وحدت من داده ز دولت خبر
عزلت من کرده به عزت ضمان
برده از آن سوی عدم رخت و پخت
مانده ازین سوی جهان خان و مان
گر کلهم بخشی و گر سر بری
زین نشوم غمگن و ز آن شادمان
من به سخن مبدع و منکر مرا
جوقی ازین سر سبک جان گران
دیدهٔ بینا نه و لاف بصر
گوهر دریا نه و لاف بیان
این چو مگس خون خور و دستاردار
و آن چو خره سرزن و باطیلسان
عقل گریزان ز همه کز خروش
نیک گریزد دل شیر ژیان
شبه شتر مرغ نه اشتر نه مرغ
آتش خواران هوا و هوان
بیت فرومایهٔ این منزحف
قافیهٔ هرزهٔ آن شایگان
خشک عبارت چو سموم تموز
سرد معانی چو دم مهرگان
خنده زنم چون به دو منحول سست
سخت مباهات کنند این و آن
هست عیان تا چه سواری کند
طفل به یک چوب و دو تا ریسمان
خاطر خاقانی و مریم یکی است
وین جهلا جمله یهودی گمان
حجت معصومی مریم بس است
عیسی یکروزه گه امتحان
نشرهٔ من مدح امام است و بس
تا نرسد ز اهرمنانم زیان
پیر دبستان علوم، احمشاد
کز شرفش دهر خرف شد جوان
حشمت او مالک رق رقاب
عصمت او سالک خط جنان
بینش او دید کمین گاه کن
دانش او یافت گذر گاه کان
هست به تایید و خصال اورمزد
قاضی از آن گشت بر اهل جهان
هست جنیبت کش او نفس کل
عالم از آن میرودش در عنان
ای کف تو عالم جودآفرین
جاه تو در عالم جان داستان
معتکفان حرم غیب را
نیست به از خاطر تو میزبان
کنگرهٔ قلعهٔ اسلام را
نیست به از خامهٔ تو دیده بان
از پی کین توختن از خصم تو
آبی زره دارد و آتش سنان
چرخ مرا وقت ثنای تو گفت
تیر ملک نطق ستاره فشان
مادحیام گاه سخن بینظیر
در طلب نام نه در بند نان
طمع نبینی به بر طبع من
پیل که بیند به سر نردبان؟
منذ قضی الله و جف القلم
اصبح فی وصفک رطب اللسان
زین متنحل سخنانم مبین
زین متشاعر لقبانم مدان
دانم و داند خرد پاک تو
موج محیط از تری ناودان
خسته دلم شاید اگر بخشدم
کلک و بنان تو شفای جنان
نیست عجب گر شود از کلک تو
شوره ستان دل من بوستان
بس که بزرگان جهان دادهاند
خرد سران را شرف جاودان
مورچه را جای شود دست جم
سوی مگس وحی کند غیبدان
حق به شبان تاج نبوت دهد
ورنه نبوت چه شناسد شبان
سوی زنی نامه فرستد به لطف
پادشه دام و دد و انس و جان
از در سید سوی گبران رسید
نامهٔ پران و برید روان
نور مه از خار کند سرخ گل
قرص خور از سنگ کند بهرمان
ابر گهر پاشد بر تیره خاک
باد گلستان کند از گلستان
سنت فضل و کرم است این همه
وین همه در وصف تو گفتن توان
ای به وفای تو میان بسته چرخ
وز تو هدی را مدد بیکران
صدر تو میدان کرامات باد
و اسب سعادات تو را زیر ران
محتمل مرقد تو فرقدین
متصل مسند تو شعریان
کلک تو چون نام تو اقلیم گیر
عمر تو چون عقل تو جاوید مان
فتنه ز تو خفته به خواب عروس
دولت بیدار تو را پاسبان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر با زبان پرشور و فاخر به توصیف خود و ویژگیهای سخنوریاش میپردازد. او خود را ساحری معرفی میکند که معجزات کلامش از دل درختان شعر میوه میچیند و علم و فضیلت را منتشر میسازد. شاعر به تفاوت بین علمای واقعی و کسانی که فاقد بینشاند اشاره میکند و در عین حال بر ارادتش به خدا و اهل بیت تأکید میکند. او از قدرت کلام و آثار شریفش میگوید و بر این نکته پافشاری میکند که سخنانش نه برای جلب توجه یا منفعت، بلکه از روی عشق و ایمان است. نگارنده نیز به فضایل و مقاماتی که باید مدیون بزرگانی باشد اشاره کرده و در نهایت با ستایش از ولایتی خاص، در جستجوی حقیقت و نیکی است.
هوش مصنوعی: در جهان شاعرِ جادوسخن منم و در سخنوری، با معجزهٔ کلامم، سرور و صاحبقرانِ روزگارم.
هوش مصنوعی: شاعران از درختِ سخن من میوه میچینند و دانشمندان از نوشتههای من، مانند بخشهایی از قرآن، میخوانند و بهره میبرند.
هوش مصنوعی: دریا و معدن از رشکِ سخن گوهرافشان من در عرقی خونین فرو رفتهاند، چون گوهرشان به پای سخن من نمیرسد.
هوش مصنوعی: در نظم و نثر، ستارگانی چون بناتالنعش و پروین را به هم بافتهام و سخنم را دیباچه و سرآغاز هستی ساختهام.
هوش مصنوعی: در این خشکسالِ سخن، از اندوختهٔ طبع خود خوراک فراهم کرده و سفره گستردهام تا دیگران بهره ببرند.
هوش مصنوعی: هنگامی که یوسفِ اندیشهام را آشکار کنم، حوریان نیز مانند زنان مصر از شیفتگی دست خود را میبرند.
هوش مصنوعی: من با زبان خرد برای مردم روزگار، معانی جهان غیب و جهان آشکار را ترجمه و بیان میکنم.
هوش مصنوعی: تنهایی من نشانهٔ بخت و سعادت است و گوشهنشینیام ضامن عزت و سربلندی من شده است.
هوش مصنوعی: بار و بنهٔ خود را به آن سوی نیستی بردهام و خانه و زندگی را در این سوی جهان رها کردهام؛ یعنی از دنیا دل کندهام.
هوش مصنوعی: اگر به من کلاه و منصب ببخشی یا سرم را ببری، نه از سربریدن غمگین میشوم و نه از بخشش شاد.
هوش مصنوعی: من در سخن نوآور و پدیدآورندهام، اما گروهی سبکسر و گرانجان و کودن مرا انکار میکنند.
هوش مصنوعی: این مدعیان چشم بینا ندارند و لاف بینایی میزنند؛ گوهری از دریای معنا ندارند و لاف سخنوری میزنند.
هوش مصنوعی: یکی مانند مگس خونخوار است و دستار عالمان بر سر دارد، و دیگری مانند جانوری سرزن و آزارنده است و طیلسان دانشمندان بر دوش؛ یعنی ظاهر عالمان دارند و باطن آزارگر.
هوش مصنوعی: خرد از همهٔ آنان میگریزد، چنانکه دل شیر خشمگین هم از هیاهو و خروش میرمد.
هوش مصنوعی: مانند شترمرغاند که نه شتر است و نه مرغ؛ نه شاعرند نه عالم، و چون شترمرغ که آتش میخورد، آتش هوس و خواری را میبلعند.
هوش مصنوعی: بیتِ این یکی پست و دچار عیب وزن است و قافیهٔ آن دیگری بیهوده و دارای عیب شایگان.
هوش مصنوعی: عبارتشان مانند باد سوزان تابستان خشک و بیلطف است و معانیشان مانند نفس پاییز سرد و بیروح.
هوش مصنوعی: وقتی این و آن به دو بیت سست و دزدیده سخت فخر میفروشند، به آنان میخندم.
هوش مصنوعی: روشن است کودکی که با یک چوب و دو رشته ریسمان اسبسواری میکند چه سواریای دارد؛ هنرنمایی آنان نیز همینقدر بیارزش است.
هوش مصنوعی: اندیشهٔ خاقانی مانند مریم پاک است و این نادانان همگی مانند یهودیان به او بدگماناند و تهمت میزنند.
هوش مصنوعی: برای اثبات پاکی مریم، سخن گفتن عیسای یکروزه در هنگام آزمایش بس بود؛ سخن نوزاد و تازهٔ من نیز گواه پاکی طبع من است.
هوش مصنوعی: تعویذ و دعای دفع بلای من تنها ستایش امام است تا از این اهریمنان به من آسیبی نرسد.
هوش مصنوعی: آن امام، استاد و پیرِ دبستان دانشها، احمشاد است که از شرف او روزگارِ فرتوت دوباره جوان شد.
هوش مصنوعی: شکوه او گردن همهٔ مردم را در بندگی خود دارد و پاکدامنیاش او را در راه بهشت روان کرده است.
هوش مصنوعی: بینش او راز فرمان آفرینش «کُن» را دریافت و دانش او به گذرگاه هستی و آنچه بوده است راه یافت؛ یعنی به اسرار آفرینش آگاه است.
هوش مصنوعی: او از تأیید الهی و خوی نیک مانند هرمز (ستارهٔ مشتری، داور آسمان) است و از همین رو داور و قاضی مردم جهان شده است.
هوش مصنوعی: «نفس کل» (روح جهانی) مانند خدمتکاری است که اسب یدک او را میکشد؛ از این رو جهان در اختیار و فرمان او حرکت میکند.
هوش مصنوعی: ای کسی که دستت جهانی از بخشش میآفریند، بزرگی و مقام تو در عالم ارواح زبانزد است.
هوش مصنوعی: برای معانی پنهان که در حریم غیب گوشهنشیناند، میزبانی بهتر از ذهن و اندیشهٔ تو نیست؛ یعنی اسرار غیب در ذهن تو جای میگیرند.
هوش مصنوعی: برای نگهبانی از برج و بارویِ قلعهٔ اسلام، دیدهبانی بهتر از قلم تو وجود ندارد.
هوش مصنوعی: برای انتقام گرفتن از دشمن تو، آب زره (موجهای زرهمانند) پوشیده و آتش نیزه (زبانههای نیزهمانند) برداشته است.
هوش مصنوعی: هنگامی که تو را میستودم، آسمان مرا «عطارد ملک با سخنی ستارهافشان» خواند؛ یعنی سخنم در ستایش تو درخشان است.
هوش مصنوعی: من مدیحهسرایی بیهمتا در سخنم که در پی نام و آوازهام، نه گرفتار نان و روزی.
هوش مصنوعی: در طبع من طمع نخواهی دید؛ همانگونه که هیچکس فیل را بر سر نردبان نمیبیند، یعنی چنین چیزی محال است.
هوش مصنوعی: از آن هنگام که خدا تقدیر را رقم زد و قلم قضا خشکید، زبان من در وصف تو تر و گویا بوده است.
هوش مصنوعی: سخنان مرا از جنس سخنان کسی که شعر دیگران را به خود میبندد مپندار و مرا شاعرنمای مدعی مشمار.
هوش مصنوعی: من میدانم و خرد پاک تو نیز میداند که موج دریای بزرگ را از رطوبت ناودان باز میشناسد؛ یعنی شاعر راستین را از مدعی تشخیص میدهی.
هوش مصنوعی: دلم خسته و رنجور است؛ سزاوار است که قلم و انگشتان تو به دل من شفا ببخشند.
هوش مصنوعی: عجیب نیست اگر دل شورهزار من به برکت قلم تو به بوستان تبدیل شود.
هوش مصنوعی: بسیار پیش آمده که بزرگان جهان به کوچکان و فرودستان شرف و افتخار جاودان بخشیدهاند.
هوش مصنوعی: مورچه بر دست سلیمان جای میگیرد و خدای دانای غیب به زنبور عسل وحی میفرستد.
هوش مصنوعی: خداوند تاج پیامبری را به شبانی میبخشد، وگرنه شبان از پیامبری چه میداند؛ یعنی بزرگی از لطف بزرگان به کوچکان میرسد.
هوش مصنوعی: سلیمان، پادشاه جانوران و آدمیان و پریان، با لطف نامهای به زنی (بلقیس) میفرستد.
هوش مصنوعی: از درگاه پیامبر اسلام نامهای شتابان با پیکی تیزرو به سوی پادشاهان زرتشتی رسید.
هوش مصنوعی: نور ماه از بوتهٔ خار گل سرخ پدید میآورد و قرص خورشید از سنگ یاقوت سرخ میسازد.
هوش مصنوعی: ابر بر خاک تیره مروارید باران میافشاند و باد زمین گِلآلود را گلستان میکند.
هوش مصنوعی: همهٔ اینها رسم فضل و بزرگواری است و همهٔ این صفات را میتوان در وصف تو گفت.
هوش مصنوعی: ای کسی که آسمان برای وفاداری به تو کمر خدمت بسته و دین و هدایت از تو یاری بیپایان میگیرد.
هوش مصنوعی: دعا میکند که جایگاه تو میدان بزرگواریها باشد و اسب نیکبختیها همیشه زیر ران تو رام باشد.
هوش مصنوعی: آرزو میکند که ستارگان فرقدان جایگاه آرامش تو را بر دوش کشند و مسند تو به ستارگان شعری بپیوندد؛ یعنی مقامت به آسمان برسد.
هوش مصنوعی: قلم تو مانند نامت سرزمینها را بگشاید و عمرت مانند خردت جاودان بماند.
هوش مصنوعی: فتنه از هیبت تو چون عروس به خوابی سنگین فرو رفته باشد و بخت بیدار نگهبان تو باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
خلخیان خواهی و جماش چشم
گرد سرین خواهی و بارک میان
کشکین نانت نکند آرزوی
نان سمن خواهی گرد و کلان
ای شده مشغول به کار جهان
غره چرائی به جهان جهان؟
پیگ جهانی تو بیندیش نیک
سخره گرفته است تو را این جهان
از پس خویشت بدواند همی
[...]
ای بت شکر لب شیرین دهان
خوبتر از عمری و خوشتر ز جان
روزه همی داری مردم کشی
راست نیایند به هم این و آن
هر چه تو را دارد از روزه سود
[...]
قم فاسقنی فی زمن المهر جان
واصرف بصر الخمر عن صرف الزمان
موسم گل رفت و درآمد خزان
باده گلرنگ در آرید هان
یا حبذا الراح و یا حبذا
[...]
تا رقم حسن تو زد آسمان
نامزد عشق تو آمد جهان
حلقه به گوش غم تو گشت عقل
غاشیهدار لب تو گشت جان
زلف تو شیطان ملایک فریب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.