الامان ای دل که وحشت زحمت آورد الامان
بر کران شو زین مغیلانگاه غولان بر کران
برگذر زین سردسیر ظلمت اینک روشنی
درگذر زین خشکسال آفت اینک گلستان
جان یوسف زاد را کازاد کرد حضرت است
وارهان زین چار میخ هفت زندان وارهان
ابلقی را کاسمان کمتر چراگاه وی است
چند خواهی بست بر خشک آخور آخر زمان
تا نگارستان نخوانی طارم ایام را
کز برونسو زرنگار است از درونسو خاکدان
جای نزهت نیست گیتی را که اندر باغ او
نیشکر چون برگ سنبل زهر دارد در میان
روز و شب جانسوزی و آنگاه از ناپختگی
روز چون نیلوفری چالاک و شب چون زعفران
تا کی این روز و شب و چندین مغاک و تیرگی
آن درخت آبنوس این صورت هندوستان
از نسیم انس بیبهره است سروستان دل
وز ترنج عافیت خالی است نخلستان جان
اندر این خطه که دل خطبه به نام غم کند
سکهٔ گیتی نخواهد داشت نقش جاودان
دل منه بر عشوههای آسمان زیرا که هست
بیسر و بن کارهای آسمان چون آسمان
زود بینی چون بنات النعش گشتی سرنگون
تا روی بر باد این پیروزه پیکر بادبان
با امل همراه وحدت چون شاه عزلت ران گشاد
مرد چوبین اسب با بهرام چوبین همعنان
در ببند آمال را چون شاه عزلت ران گشاد
جان بهای نعل را در پای اسب او فشان
پر نیازی را که هم دل تفته بینی هم جگر
شرب عزلت هم تباشیرش دهد هم استخوان
جهد کن تا ریزهخوار خوان دل باشی از آنک
نسر طائر را مگس بینی چو دل بنهاد خوان
آن زمان کز در درآید آفتاب دل تو را
گر توانی سایهٔ خود را برون در نشان
چون تو مهر نیستی را بر گریبان بستهای
هیچ دامانت نگیرد هستی کون و مکان
چهرهٔ خورشید وانگه زحمت مشاطگی
مرکب جمشید وانگه حاجب برگستوان
در دبیرستان خرسندی نوآموزی هنوز
کودکی کن دم مزن چون مهر داری بر زبان
نیست اندر گوهر آدم خواص مردمی
بر ولیعهدان شیطان حرف کرمنا مخوان
خلوتی کز فقر سازی خیمهٔ مهدی شناس
زحمتی کز خلق بینی موکب دجال دان
شش جهت یاجوج بگرفت ای سکندر الغیاث
هفت کشور دیو بستد ای سلیمان الامان
تخت نرد پاک بازان در عدم گستردهاند
گر سرش داری برانداز این بساط باستان
مرد همدم آنگه اندوزد که آید در عدم
موم از آتش آنگه افروزد که دارد ریسمان
دل رمیده کی تواند ساخت با ساز وجود
سگ گزیده کی تواند دید در آب روان
تا به نااهلان نگوئی سر وحودت هین و هین
تا ز ناجنسان نجوئی برگ سلوت هان و هان
عیسی از گفتار نااهلی برآمد بر فلک
آدم از وسواس ناجنسی برون رفت از جنان
چند چون هدهد تهدد بینی از رنج و عذاب
تو برای رهنمای ملک پیک رایگان
این گره بادند از ایشان کار سازی کم طلب
کآتشی بالای سر دارند و آبی زیر ران
تا جدائی زین و آن بر سر نشینی چون الف
چون بپیوستی به پایان اوفتی هم در زمان
عقل چون گربه سری در تو همی مالد ز مهر
تا نبرد رشتهٔ جان تو چون موش این و آن
گر تو هستی خستهٔ زخم پلنگ حادثات
پس تو را از خاصیت هم گربه بهتر پاسبان
چار تکبیری بکن بر چار قصل روزگار
چار بالشهای چار ارکان را به دو نان بازمان
چند بر گوسالهٔ زرین شوی صورت پرست
چند بر بزغالهٔ پر زهر باشی میهمان
ناقهٔ همت به راه فاقه ران تا گرددت
توشه خوشهٔ چرخ و منزلگاه راه کهکشان
همچنین بازی درویشان همی زی زانکه هست
جبرئیل اجری کش این قوم و رضوان میزبان
جان مده در عشق زور و زر که ندهد هیچ طفل
لعبت چشم از برای لعبتی از استخوان
اولین برج از فلک صفر است چون تو بهر فقر
اولین پایه گرفتی صفر بهتر خان و مان
چون سرافیل قناعت تا ابد جاندار توست
گو مکن دیوان میکائیل روزی را ضمان
خیز خاقانی ز کُنج فقر خلوتخانه ساز
کز چنین توان اندوخت گنج شایگان
آتش اندر جاه زن گو باد در دست تکین
آب رخ در چاه کن گو خاک بر فرق طغان
تخت ساز از حرص تا فرمان دهی بر تاجبخش
پشت کن بر آز تا پهلو زنی با پهلوان
نی صفی الملک را بینی صفائی بر جبین
نی رضی الدوله را یابی رضائی در جنان
گر به رنگِ جامه عیبت کرد جاهل، باک نیست
تابش مه را ز بانگ سگ کجا خیزد زیان
چون تو یکرنگی بدل گر رنگرنگ آید لباس
کی عجب چون عیسی دل بر درت دارد دکان
گرچه رنگینکسوتی صاحبخبر هستی ز عقل
کلک رنگینجامه هم صاحب برید است از روان
چون کتاب الله به سرخ و زرد میشاید نگاشت
گر تو سرخ و زرد پوشی هم بشاید بیگمان
نی کم از مور است زنبور منقش در هنر
نی کم از زاغ است طاووس بهشتی ز امتحان
باش با عشاق چون گل در جوانی پیر دل
چند ازین زُهاد همچون سرو در پیری جوان
بر زمین زن صحبت این زاهدان جاهجوی
مشتریصورت ولی مریخسیرت در نهان
چون تنور از نار نخوت هرزهخوار و تیزدَم
چون فطیر از روی فطرت بدگوار و جانگزان
اربعینشان را ز خمسین نصاری دان مدد
طیلسانشان را ز زنار مجوسی دان نشان
نیست اندر جامهٔ ازرق حفاظ و مردمی
چرخ ازرقپوش اینک عمرکاه و جانستان
چند نالی چند ازین محنتسرای زاد و بود
کز برای رای تو شروان نگردد خیروان
بچهٔ بازی برو بر ساعد شاهان نشین
بر مگسخواران قولنجی رها کن آشیان
ای عزیز مادر و جان پدر تا کی تو را
این به زیر تیشه دارد و آن به سایهٔ دوکدان
ای درین گهوارهٔ وحشت چو طفلان پایبست
غم تو را گهواره جنبان و حوادث دایگان
شیر مردی خیز و خوی شیر خوردن کن رها
تا کی این پستان زهرآلود داری در دهان
گر حوادث پشت امیدت شکست اندیشه نیست
مومیائی هست مدح صاحب صاحبقران
حجة الاسلام نجم الدین که گردون بر درش
چون زمین بوسد نگارد عبده بر آستان
جاه او در یک دو ساعت بر سه بعد و چار طبع
پنج نوبت میزند در شش سوی این هفتخوان
تا بت بدعت شکست اقبال نجم سیمگر
سکه نقش بت به زر دادن نیارد در جهان
چارپای منبرش را هشت حمالان عرش
بر کتف دارند کاین مرکز ندارد قدر آن
ای وصی آدم و کارم ز گردون ناتمام
وی مسیح علام و جانم ز گیتی ناتوان
گر نداری هیچ فرزندی شرف داری که حق
هم شرف زین دارد اینک لمیلد خوان از قران
بیضه بشکن بچه بیرون آر چون طاووس نر
بیضه پروردن به گنجشکان گذار و ماکیان
کاین نتایجهای فکر تو تو را بس ذریت
وین معانیهای بکر تو تو را بس خاندان
چون خود و چون من نبینی هیچکس در شرع و شعر
قاف تا قاف ار بجویی قیروان تا قیروان
زادهٔ طبع منند اینان که خصمان منند
آری آری گربه هست از عطسهٔ شیر ژیان
دشمن جاه منند این قوم کی باشند دوست
جون من از بسطام باشم این گروه از دامغان
ز آن کرامتها که حق با این دروگر زاده کرد
میکشند از کینه چون نمرود بر گردون کمان
پا شکستم زین خران، گرچه درست از من شدند
خواندهای تا عیسی از مقعد چه دیدآخر زیان
جان کنند از ژاژخائی تا به گرد من رسند
کی رسد سیر السوافی در نجیب ساربان
صد هزاران پوست از شخص بهائم برکشند
تا یکی زانها کند گردون درفش کاویان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: خاقانی در این شعر به ابوالفضایل احمد سیمگر میگوید که از وحشت و دشواری زندگی به پرهیزد و راهی نور و خوشبختی بیابد. او با اشاره به مشکلات و زحمات زندگی میگوید که هیچ چیزی در این دنیا پایدار نیست و زیباییها ممکن است به زودی به زحمت و ناپایداری تبدیل شوند. به نوعی، او به طبیعت فانی انسان و بیفایده بودن جاه طلبی اشاره میکند و توصیه میکند که به قناعت پرداخته و در تلاش برای زندگی معنادار باشد. در نهایت، خاقانی بر این نکته تأکید دارد که کرامت انسانی در اعمال خوب و درک درست از زندگی نهفته است.
هوش مصنوعی: ای دل، ایمن باش! چرا که دیوانگی و ترس زحمت و رنج را به همراه دارد. به سرعت به دور شوید از این محل خطرناک که در آن غولهای وحشت lurk میکنند.
هوش مصنوعی: از این سرزمین سرد و تاریکی که پر از ظلم و ناامیدی است عبور کن، اکنون روشنایی میآید. از این سالهای سخت و خشک که فقط غم و آفت را به همراه داشت، حالا گلستانی پر از زندگی و زیبایی در حال شکلگیری است.
هوش مصنوعی: جان یوسف زاده، یعنی روح و شخصیت او، به خاطر مقام والای حضرت یوسف، باید از این چهار میخ و هفت زندان آزاد شود؛ اشاره به مشکلات و محدودیتهایی دارد که او در زندگیاش با آنها مواجه است.
هوش مصنوعی: چرا آسمان را کمتر از چراگاه ابلق (گاو رنگی) میدانی، زمانی که مدام بر آخور خشک (محل نگهداری) آن در آخر زمان میخواهی بست؟
هوش مصنوعی: اگر به زیباییهای دنیای بیرون توجه نکنی و نگارستان (محل زیباییها) را نخوانی، متوجه نخواهی شد که در عین زیباییهای ظاهری، در درون آن به خاک و ضعف و پستی اشاره شده است.
هوش مصنوعی: دنیا جایی برای خوشی و لذت نیست، زیرا در باغ این دنیا، نیشکر (که معمولاً شیرین است) مانند برگ سنبل (که خوشبو و زیباست) زهر دارد و مخاطرهآمیز است.
هوش مصنوعی: زندگی روز و شب برای من عذابآور است؛ در روز، بیتجربگی مرا مانند نیلوفر آبزی سرزنده و شاداب کرده، و در شب، مشابه زعفران، در حالت افول و خاموشی قرار گرفتهام.
هوش مصنوعی: مدام این روز و شب تلخ و تاریک و این همه چاله و ناهمواریها تا کی ادامه دارد؟ درخت آبنوس که نماد زیبایی است، بر این صورت زیبا و دلانگیز هندوستان سایه افکنده است.
هوش مصنوعی: سروستان دل از نسیم محبت و دوستی بینصیب است و نخلستان جان نیز از آرامش و آسایش خالی بوده و در تنگنا به سر میبرد.
هوش مصنوعی: در این منطقهای که دل برای غم خود سخنرانی میکند، هیچ چیز در این دنیا نخواهد داشت که نشانگر جاودانگی باشد.
هوش مصنوعی: دل خود را به فریفتگیهای آسمان وابسته نکن، زیرا کارهای آسمان مانند خود آسمان، بیتاریخ و بینهایت هستند و به هیچ وجه پایه و چارچوبی ندارند.
هوش مصنوعی: به زودی خواهی دید که مانند ستارههای صورت فلکی «عروسهای شب» سرنگون خواهی شد، و آن وقت صورت زیبا و باطل تو به خاطر این که تنها هستی، به باد رفته خواهد بود.
هوش مصنوعی: با آرزو و همراهی وحدت، مانند شاه در گشایش عزلت، مردی که مانند بهرام (شخصیتی اسطورهای) نرمی چوبین و زیبایی داره، در کنار اسب چوبینی حرکت میکند.
هوش مصنوعی: آرزوها و خواستههای خود را مانند شاه در کنار عزلت (تنهایی و دوری از مردم) محدود کن و بگذار جان بها (هزینه جان) نعل (پاشنه یا زین) خود را در پای اسب او ریخته شود.
هوش مصنوعی: آن که نیازمند نیست، دلش را میسوزاند و در عزلت زندگی میکند؛ هم اوست که خوشی و شادی را به زندگیاش میآورد و هم به او فشار میآورد.
هوش مصنوعی: سعی کن از سفرهٔ دل دیگران بهرهمند شوی، زیرا نمیتوانی به جزئیات زندگی دیگران، مانند پرندهای که مگس را میبیند، توجه کنی.
هوش مصنوعی: زمانی که آفتاب (نورِ عشق) از درِ قلب تو بیرون بیاید، اگر بتوانی، سایهٔ خود را از آنجا بیرون بیاور.
هوش مصنوعی: چون تو عشق را بر سینهات بستهای و از آن جدا نیستی، هیچ چیز از هستی و موجودات نمیتواند تو را در دام بیندازد.
هوش مصنوعی: خورشید به زیبایی چهرهاش، و مشاطگی (آرایشگری) در زیبایی و رنگآمیزی مرکب جمشید (مظاهر قدرت و شکوه) و سایهبان (حاجب) بر تخت شاهی را تصور کن. در واقع اشاره به تجمل و زیباییهایی است که در مظهر قدرت و شکوه نمایان است.
هوش مصنوعی: در مدرسهٔ خرسندی، دانشآموزی (احتمالاً جوانی) هنوز کودک است و نباید در برابر او سخنی بگویی چون او را مثل خورشید باطل نمیکنی.
هوش مصنوعی: در وجود انسان، ویژگیهای انسانی که شایستهٔ برتری باشد وجود ندارد و بنابراین، نباید بر ولیعهدان شیطان (کسانی که از سویی به شیطان وابستهاند) ادعای بزرگی داشت و به آنان احترام گذاشت.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به خلوت و تنهاییای اشاره میکند که از فقر و نبود امکانات به وجود آمده است و آن را به خیمهٔ مهدی (امام مهدی، موعود) نسبت میدهد. او همچنین میگوید اگر از مشکلات و زحمتهایی که از سوی مردم و جامعه میبینی، چنین وضعیتی به دلیل وجود دجال است، که نشاندهندهٔ فساد و فریبکاری است.
هوش مصنوعی: سکندر، یعنی اسکندر مقدونی، در برابر شش جهت و قبایل یاجوج و ماجوج که مردمی وحشی و خطرناک هستند، قرار میگیرد. همچنین سلیمان، پیامبر، با قدرت خود هفت سرزمین را از دست دیوها نجات میدهد. این دو شخصیت تاریخی و اسطورهای به قدرت و تسلط در برابر دشمنان اشاره دارند.
هوش مصنوعی: تخت نرد بازیگران پاک و سالم در دنیای عدم (غیروجود) پهن شده است. اگر میخواهی به این بازی توجه کنی و سرش را ببینی، باید این بساط باستانی را که نمادی از زندگی و بازی است، کنار بزنی.
هوش مصنوعی: مرد هنگامی میتواند دوست و همدمی برای خود برگزیند که در حالت عدم (عدم وجود) باشد. موم فقط زمانی از آتش روشن میشود که ریسمانی (نگهدارنده) داشته باشد.
هوش مصنوعی: دل خسته و نگران چگونه میتواند آرام گیرد وقتی که در زندگی از مشکلات و تنشها رنج میبرد؟ و چطور کسی که تحت تأثیر درد و رنج قرار گرفته است میتواند زیبایی و صفای زندگی را در لحظات روان و در حال مشاهده کند؟
هوش مصنوعی: نمیتوانی به انسانهای نادان و بیمحتوا بگویی که وجود تو چه ارزش و هیجانی دارد، و تا زمانی که از وجود ناپاکان دور نشوی، نمیتوانی به آرامش و سکون دست پیدا کنی.
هوش مصنوعی: عیسی به واسطهٔ سخن نااهلان به مقام بلند آسمانی رسید و آدم نیز با دوری از وسواس ناجنس (ناخالصی) از بهشت خارج شد.
هوش مصنوعی: چندین بار مانند هدهد که به دلیل رنج و عذابی که میبیند، تهدید میکند، تو هم به خاطر راهنمایی ملک (سلطنت) دچار عذاب هستی و مسبب آن، رایگان بودن (دریافت مشاوره بدون مزد) این راهنمایی است.
هوش مصنوعی: این مردمی که در اینجا هستند، به خاطر عذاب و مشکلاتی که دارند، در وضعیتی بحرانی به سر میبرند. آنها در صورت جستجوی کار و بهبود زندگی، باید مراقب باشند؛ زیرا مثل آتش که در بالای سرشان است، مشکلات بسیار جدی و خطرناک است و در عین حال، به آرامشی که آب به آنها میدهد، دسترسی ندارند.
هوش مصنوعی: اگر از این دنیا و آن دنیا جدا شوی، مانند حرف «الف» میموری، زیرا هنگامی که به پایان خود برسی، در زمان به زمین میافتی.
هوش مصنوعی: عقل مانند گربهای است که با محبت و توجه خود به تو میچسبد و نمیگذارد که جان تو چون موش در میان این و آن گرفتار شود و به هلاکت برسد.
هوش مصنوعی: اگر تو از زخمهای سخت حوادث زندگی خستهای، پس گربه از تو بهتر میتواند از خود دفاع کند و مراقب تو باشد.
هوش مصنوعی: در برابر هر یک از چهار فصل سال، چهار مرتبه تکبیر بگو و با چهار بالش که نماد چهار رکن (اندام اصلی) زندگی هستند، بگو که خودت را با دو نان (معنای شامل دو وعده غذا یا تامین معیشت) نگهدار.
هوش مصنوعی: چند بار باید به گوسالهای که از طلاست، اظهار عشق کنی و زیباییاش را ستایش کنی؟ چند بار باید مسمومیت و زهر بزغالهای را تحسین کنی و به آنجا بروی که مهمانش باشی؟
هوش مصنوعی: اگر میخواهی به موفقیت و هدفهای بلندت برسی، باید با عزمی راسخ و ارادهای قوی گام برداری، تا بتوانی از امکانات و فرصتهای خوب زندگی بهرهبرداری کنی و به مقصدهای برتر، مانند کهکشانها، برسی.
هوش مصنوعی: در میان درویشان نیز بازیهایی وجود دارد، زیرا جبرئیل (فرشتهای در اسلام) پاداشی به این مردم میدهد و رضوان (نگهبان بهشت) نیز به عنوان میزبان آنهاست.
هوش مصنوعی: عشق و ثروت را ارزش نگذار و جان خود را به خاطر آنها نده، زیرا حتی یک کودک نیز به بازی با عروسک خود از چیزی که از خاک ساخته شده، دریغ نمیکند.
هوش مصنوعی: توجه کنید که در این بیت، شاعر به این نکته اشاره دارد که فقر و تنگدستی، آغاز هر چیز دیگری است و مانند اولین برج در آسمان، بنیاد و پایه زندگی است. پس او به ابوالفضایل احمد سیمگر میگوید که فقر اصل و اساس وجود تو را شکل داده است و این وضعیت حتی از صفر هم بدتر نیست.
هوش مصنوعی: زیرا قناعت همچون سرافیل (شیری که در روز قیامت میدمد) همیشه روح تو را زنده نگه میدارد، پس برای روزی خود، به وعده میکائیل (فرشتهٔ روزی) اعتماد نکن و در انتظار آن نباش.
هوش مصنوعی: خاقانی از گوشهٔ فقر و تنهایی برخیز و خانهای بساز که در آن میتوان گنجی ارزشمند جمعآوری کرد.
هوش مصنوعی: خاک بر سرِ کسی نکن که در مقام و موقعیت خود اصرار دارد و خود را بالا نشان میدهد. در عوض، شخص باید آتش بر پیشانی جاه و مقام خود بزند تا نشان دهد که جاه و مقام برای او اهمیتی ندارد و در این راه، باید با دقت و هوشیاری عمل کند.
هوش مصنوعی: برای رسیدن به مقام پادشاهی و برپایی تخت، از حرص و طمع استفاده کن و وقتی به قدرت میرسی، از آز و آزش برکنار شو تا بتوانی با شجاعت به زنهار یا خیرخواهی با پهلوانان تکیهکنی.
هوش مصنوعی: تو نمیتونی صفی الملک (عنوانی برای یکی از حاکمان) را ببینی که بر پیشانیاش نشانهای از زیبایی باشد، و رضی الدوله (عنوانی برای یکی دیگر از حاکمان) را هم نمیتوانی بیابی که در بهشت (جنان) خوشنودی و رضایت داشته باشد.
هوش مصنوعی: اگر جاهلی به رنگ لباس تو ایراد بگیرد، نگران نباش؛ نور ماه تحت تأثیر صدای سگ قرار نمیگیرد و آسیب نمیبیند.
هوش مصنوعی: وقتی تو یک رنگ و ثابت هستی، اگر لباس رنگارنگ بر تن کنی، چه جای تعجب وجود دارد؟ چون عیسی (پیامبر) دلش را در دکان تو گذاشته است و برای او باقی ماندی.
هوش مصنوعی: هرچند تو خود در زندگی از زیبایی و رنگینجامگی برخورداری، اما عقل و دانایی تنها به ظاهر زیبا نیست و از درون و روح انسان نیز برمیخیزد.
هوش مصنوعی: اگر کتاب خداوند به رنگهای قرمز و زرد نوشته شود، پس اگر تو هم این رنگها را بپوشی، به یقین شایسته و مناسب است.
هوش مصنوعی: زنبور، که زیباییهایش در هنر نشان داده شده، بههیچوجه از مور کم نیست و طاووس بهشتی نیز در امتحانات، به هیچوجه از زاغ کم ندارد. این بیت به مقایسه زیبایی و ارزشهای ظاهری و باطنی میپردازد و نشان میدهد که هر دو موجود در نوع خود دارای ارزش و ویژگیهای خاصی هستند.
هوش مصنوعی: در جوانی مانند گل با عاشقان باش و به زندگی لذت ببر، چرا که فرقی نمیکند چند نفر از زاهدان (پرهیزکاران) در پیری مانند سرو (درختی که به نظر دائم سبز و جوان میآید) به زندگی سخت خود ادامه میدهند.
هوش مصنوعی: با زاهدان ظاهرفریب که فقط به مقام و موقعیت اجتماعی خود میاندیشند، گفتگو کن؛ اما در باطن آنها را به شکل حاکمیت مریخ، که نشانگر جنگ و نیرنگ است، بشناسی.
هوش مصنوعی: وقتی که تنور از شعلهٔ تکبر و خودپسندی انسانهای بیاساس و پررو شعلهور میشود، مثل نان بیات میماند که از روی طبیعت زشت و جانآزار آنها به وجود میآید.
هوش مصنوعی: خاقانی به انتقاد از گروهی میپردازد که عدهای از نصاری (مسیحیان) را در جمع خود میشمارند و در عوض، نشانههای ایرانی و زرتشتی را به نوعی در نظر میگیرند. او در اینجا بر این نکته تأکید میکند که چهار نشان (نماد) نصاری را به پنج نشان (نخستین عددی که در این متن به آن اشاره شده) و نشانهای ثروتمندان را به زرتشتیان (مجوس) نسبت میدهد.
هوش مصنوعی: در لباس آبی (ازرق) هیچگونه حفاظ و نگهبانی نیست و این آسمان (یا جهان) که خود را به رنگ آبی پوشانده، در واقع عمر را کاهش میدهد و جان را میستاند.
هوش مصنوعی: چند بار باید از این دنیای پرزحمت و درد بگریم و ناله کنیم، درحالیکه برای خوشنودی تو، شروان (سرزمینی در آذربایجان) به بهشت تبدیل نمیشود.
هوش مصنوعی: بچهٔ بازی به یک نوع بازی کودکانه اشاره دارد و در این بیت، شاعر میگوید که به جای نشستن در کنار شاهان و بزرگان، که به رفاه و مقام فکر میکنند، بهتر است به سمت مگسخواران (تهیدستان) برود و در آرزوی آنها به سر برد. به نظر میرسد که شاعر این را به عنوان نشانهای از بیتوجهی به جاه و مقام میداند و دعوت به زندگی سادهتر و آزادتر دارد.
هوش مصنوعی: ای عزیز همانند مادر و جان پدر، تا کی تو را این فرد زیر تیشه (زیر فشار و سختی) دارد و آن فرد در سایهٔ دوکدان (یک حالت تسلیم و انفعال) نگه میدارد؟
هوش مصنوعی: ای کسی که در این گهوارهٔ ترس و ناامیدی زندگی میکنی، مانند کودکانی که در بند غماند، تو نیز با مشکلات و پیشامدهای گوناگون روبرو هستی و سرنوشت تو را به جلو میبرد.
هوش مصنوعی: ای دلاور، برخیز و مانند یک شیر عمل کن و از وابستگی به این وضعیت رها شو. تا کی میخواهی این پستان زهرآلود را در دهان داشته باشی که به تو آسیب میزند؟
هوش مصنوعی: اگر حوادث ناگوار امید تو را از بین ببرند، نباید ناامید شوی، زیرا همچنان سخن کسی که صاحب قرآن است و مدح او را میسراید، وجود دارد و تو میتوانی به آن امیدوار باشی.
هوش مصنوعی: نجمالدین، عالم دینی و فقیه بزرگ که آسمان به خاطر اهمیت او به زمین سجده میکند، در خانهاش عبده (خدمتکار) را بر در آستان خود نگه میدارد.
هوش مصنوعی: جاه و مقام نجمالدین (احمد سیمگر) در مدت کوتاهی در سه جنبهٔ مختلف نمود پیدا میکند و در هر بار که به او مراجعه میشود، در شش سوی این هفت خوان (که به احتمال زیاد به هفت خوان رستم اشاره دارد) تأثیرگذار است.
هوش مصنوعی: تا زمانی که ستارهٔ سیمگر (احمد سیمگر) در افق خوشحالی و کامیابی بدرخشد، هیچکس نمیتواند سکهٔ نقش بت (سکهای که به بتها تعلق دارد) را به طلا تبدیل کند و در جهانی که این بت در آن وجود دارد، سود ببرد.
هوش مصنوعی: منبر او (مقصود خاقانی) آنقدر سنگین و باارزش است که هشت حمال از عرش (مقام بلند) آن را حمل میکنند، در حالی که این مرکز (دنیای مادّی) نمیتواند به اندازه ارزش منبر او مهم باشد.
هوش مصنوعی: ای وصی (جانشین) آدم، کار من از گردون (آسمان) ناتمام و بینتیجه است. تو مانند مسیح (عیسای ناصری)، و من از این دنیا (گیتی) ناتوان هستم.
هوش مصنوعی: اگر هیچ فرزندی نداری، باز هم به خاطر این موضوع از شرافت برخوردار هستی، زیرا خداوند نیز شرافت را در بدون فرزند بودن دارد. خدا را در قرآن «لم یلِد» خواندهاند.
هوش مصنوعی: تولد بچهها را مانند شکستن تخم مرغی میداند که باید از آن بیرون بیایند؛ پس به جای اینکه تنها به فکر پرورش زیباییها و نازپرودگیها باشی، باید به تربیت و پرورش فرزندان عادی و البته باارزشتر، مثل گنجشکها و مرغها بپردازی.
هوش مصنوعی: نتایج اندیشههای تو به تو نسل و فرزندان زیادی میبخشد و معانی نو و تازهای که در ذهن داری به تو خانواده و اصل و نسب میدهد.
هوش مصنوعی: هیچکس را مثل خودت و مثل من در شعر و دین نمیبینی، حتی اگر در کل جهان و از قیروان (شهری در ایران) تا قیروان (دیگری) را جستوجو کنی.
هوش مصنوعی: این افرادی که با من دشمنی میکنند، فرزندان طبیعت من هستند، درست مانند اینکه اگر گربهای از عطسه شیر زاییده شود، باز هم گربه خواهد ماند.
هوش مصنوعی: این گروه که دشمن مقام و موقعیت من هستند، چگونه میتوانند دوست من باشند؟ اگر من از بسطام هستم، این افراد از دامغان هستند.
هوش مصنوعی: از آن کرامتها و بزرگیهایی که خداوند به این کشاورز بخشیده، به خاطر حسادت، مانند نمرود (پادشاه ستمگر) در آسمان تیر میکشند.
هوش مصنوعی: من به خاطر این خرهایی که به آنها بار میبندم، پاهایم را شکستهام، هرچند که به درستی میدانند که عیسی (پیامبر) چه چیزی از جایش (زایش یا تولد) دیده است و در نهایت من متضرر شدم.
هوش مصنوعی: اگر بخواهند به گرد من بیایند، جان خود را از چرت و پرتگویی درمیآورند، اما کی این سفرهای بیهدف و بیفایده به هدف میرسد؟ در اینجا به نجیب (معتبر و اصیل) بودن ساربان (راهنما) اشاره دارد.
هوش مصنوعی: سالهاست که پوستهای بسیار از حیوانات را میکَنند و میسازند، اما از میان آنها تنها یک نفر پیدا میشود که قادر است مانند درفش کاویان (پرچم کاویانیان) به آسمان بلند شود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
خواسته تاراج گشته، سر نهاده بر زیان
لشکرت همواره یافه، چون رمهٔ رفته شبان
چیست آن آبی چو آتش و آهنی چون پرنیان
بیروان تن پیکری پاکیزه چون بیتنْ روان
گر بجنبانیش آب است، ار بلرزانی درخش
ور بیندازیش تیر است، ار بدو یازی کمان
از خرد آگاه نه در مغز باشد چون خرد
[...]
بس که جستم تا بیابم من از آن دلبر نشان
تا گمان اندر یقین گم شد یقین اندر گمان
تا که میجستم ندیدم تا بدیدم گم شدم
گم شده گم کرده را هرگز کجا یابد نشان
در خیال من نیامد در یقینم هم نبود
[...]
سرو دیدستم که باشد رسته اندر بوستان
بوستان هرگز ندیدیم رسته بر سرو روان
بوستانی ساختی تو برسر سرو سهی
پر گل و پر لاله و پر نرگس و پر ارغوان
ای بهار خوبرویان چند حیلت کرده ای
[...]
خسروا جائی بهمت ساختی، جائی بلند
پر ز خوان خواهی کنونش کرد و خواهی پر سخوان
تیر تو مفتاح شد در کار فتح قلعه ها
تیر تو مومول شد در دیده های دیده بان
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.