در آبگون قفس بین طاووس آتشین پر
کز پر گشادن او آفاق بست زیور
نیرنگ زد زمین شبه فلک به جلوه
پرگار زد هوا را قوس قزح به شه پر
عکسی ز پای و پرش زد بر زمین ز گردون
ز آن شد بهار رنگین، زین شد سحاب اغیر
ز آن حرف صولجان وش زیرش دو گوی ساکن
آمد چو صفر مفلس وز صفر شد توانگر
یعنی که قرص خورشید از حوت در حمل شد
کرد اعتدال بر وی بیتالشرف مقرر
یک چند چون سلیمان ماهی گرفت و اکنون
چون موسی از شبانی گشتش بره مسخر
عریان ز حوض ماهی سوی بره روان شد
همچون بره برآمد پوشیده صوف اصفر
ویحک نه هر شبانگه در آب گرم مغرب
غسلش دهند و پوشند از حلهٔ مزعفر
گویی جنابتش بود از لعبتان دیده
کورا به حوض ماهی دادند غسل دیگر
تا رست قرصهٔ خور از ضعف علت دی
بیماری دق آمد شب را که گشت لاغر
مانا که اندرین مه عیدی است آسمان را
کاهیخت تیغ و آمد بر گاو قرصهٔ خور
شاخ از جواهر اینک آذین عید بسته
چون کام روزه داران گشته صبا معطر
جیب گهر شکوفه، گوی انگله است غنچه
کز باد نوبهاری آکنده شد به عنبر
قوس قزح برآمد چون نیم زه ملمع
کز صنعت صبا شد گوی انگله معنبر
آن غنچههای نستر بادامههای قز شد
زر قراضه در وی چون تخم پیله مضمر
غمناک بود بلبل، گل میخورد که در گل
مشک است و زر و مرجان وین هر سه هست غم بر
مانا که باد نیسان داند طبیبی ایرا
سازد مفرح از زر مرجان و مشک اذفر
شب گشت پست قامت چون رایت مخالف
روز است آخته قد چون چتر شاه صفدر



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر از زیباییها و تجلیات طبیعت و تغییر فصول سخن میگوید. طاووس آتشین به عنوان نمادی از زیبایی و زینت در میان جمعی از عناصر طبیعت معرفی میشود. شاعر به تضاد بین شب و روز، عید و غم و شادی اشاره میکند و به تحولی که در جهان طبیعت رخ میدهد، میپردازد. در خلال تصاویر زیبا، به نشانههای عید و بهار مینگرد و تأثیرات آن بر روی موجودات و گیاهان را توصیف میکند. در نهایت، اندوه بلبل در زیباییهای گلها نیز انعکاس یافته تا مفهوم تضاد زندگی و زیبایی را به تصویر بکشد.
هوش مصنوعی: در قفس آبی رنگ، طاووس با پرهای آتشینش دیده میشود که باز کردن پرهایش، زیباییهای جهان را میپوشاند و با خود میآورد.
هوش مصنوعی: زمین به تزویر و نیرنگ، شبیه به آسمان نمایش داده است و با نشان دادن زیباییهایی مانند رنگینکمان، جلوهای هنری به هوا بخشیده است.
هوش مصنوعی: از آسمان، تصویری از پای و بال پرندگان بر زمین افتاد، که به خاطر آن بهار به رنگهای زیبا درآمد و ابرها تغییر شکل دادند.
هوش مصنوعی: از آن زمان که سخن شگفتانگیز صولجان وش (یعنی آن کسی که به خوشزبان و شاعر معروف است) درخشید، دو گوی ساکن (که به زیبایی و شکوه اشاره دارد) نزد او آمد؛ مانند شخص فقیر که از صفر (چیزی) به ثروت و توانگری دست یافته است.
هوش مصنوعی: خورشید در هنگام ورود به برج حمل (اولین ماه زودیاک) به نقطهٔ اعتدال بهاری رسیده و در آنجا بیت الشرف (مکانی معتبر و با ارزش) قرار میگیرد.
هوش مصنوعی: در یک مدت وقتی مانند سلیمان ماهی گرفتم، و اکنون مانند موسی، بره را تحت تسلط خود دارم.
هوش مصنوعی: عریان از حوض (آب) ماهی به سوی بره (گوسفند) حرکت کرد، مانند برهای که از آب بیرون آمده و لباس زرد (صوف اصفر) پوشیده است.
هوش مصنوعی: ای دل، نباید هر شبهنگام او را در آب گرم مغرب شست و با پارچهای زردرنگ پوشاند.
هوش مصنوعی: گویی او به خاطر بازیهای پرهیجان جنابت پیدا کرده و برای همین او را در حوض ماهی شستشو میدهند؛ چشم او به خاطر این بازیها کور شده است.
هوش مصنوعی: هنگامی که قرصهٔ خور (ماه) از اثر ضعف و بیماری دق (نوعی بیماری) با لاغری شب همراه شده است، نمایان میشود.
هوش مصنوعی: تا زمانی که در این ماه عید است، آسمان را تیغی به خورشید افکنده شده و خورشید مانند گاوی درخشان به زمین آمده است.
هوش مصنوعی: شاخها به وسیلهٔ جواهر و زیورهایی برای عید تزیین شدهاند، همانطور که نسیم صبحگاهی بوی خوشی به کام روزهداران میدهد و فضا را معطر میکند.
هوش مصنوعی: دستمال یا جیب که پر از گوهر است، نشانهٔ زیبایی و خوشبو بودن غنچهای است که به وسیلهٔ باد بهاری به عطر عنبر پر شده است.
هوش مصنوعی: قوس قزح (رنگین کمان) ظاهر شد مانند نیمدایرهای درخشان که بهسبب هنر باران و نسیم بهوجود آمده و مانند گوی انگله (مادهای معطر و خوشبو) خوشبو و دلپذیر است.
هوش مصنوعی: غنچههای نستر (نوعی گل) به مانند بادامزدهای که در آتش سرخ شده، زرد و درخشان شدهاند و در آنها مانند دانههای پیله (پیلهٔ کرم ابریشم) چیزی پنهان است.
هوش مصنوعی: بلبل غمگین بود و در گل میخورد، ولی در حقیقت در گل مشک و زر و مرجان هم غم وجود دارد. اینجا نشان میدهد که حتی زیباییها و لذتها نیز ممکن است با غم همراه باشند.
هوش مصنوعی: باد نیسان، طبیب را به یاد میآورد که میتواند با گل و زعفران، حال خوشی برای او ایجاد کند.
هوش مصنوعی: شب به حدی تاریک و پست شده که ارتفاعش چون علم (پرچم) در برابر روز مخالف است، و چهرهاش هم به لطافت و زیبایی قد شاه صفدر (یک شخصیت شاخص تاریخی) گشوده و شکوفا شده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بر دل مکن مسلط گفتار هر لتنبر
هرگز کجا پسندد افلاک جز تو را سر
آن کیست کاندر آمد بازی کنان ازین در
رویی چو بوستانی از آب آسمان تر
باز این چه رستخیزست این خود کجا درآمد
این را که ره نمودهست از بهر فتنه ایدر
ای دوستان یکدل، دل باز شد ز دستم
[...]
آذر فرو زو می خور شاها بماه آذر
آیین ماه آذر بوی می است و آذر
باد ابد رد مانده دشمنت چون کمانه
بگذار شادمانه صدا ور مزدو آذر
یک بخشش تو کردن بار دویست گردون
[...]
آن دلفریب دلکش و آن دلربای دلبر
با صد هزار کشی خندان درآمد از در
تنبول کرده آن بت تنبول کرده پیدا
سی و دو نار دانه در نار دانش اندر
تا کیمیای حسنش کرده ست لعل درش
[...]
فرخنده باد و میمون این مجلس منور
بر شهریار گیتی شاهنشه مظفر
شاهی کجا رسیدست از همت بلندش
تختش به هفت گردون عدلش به هفت کشور
اَسْلاف را به عدلش جاه است تا به آدم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.