تو را ای مرغ دل تا کی، در این منزل بود مأوی
به بند دام نفسانی، تو را تا چند باشد پا
قفس را بشکن و بگسل ز پای خویش دام ای دل
روان شو جانب منزل، از این بیدای ناپیدا
اگر خواهی روان بینی، نهال قامت جانان
وگر خواهی عیان بینی، جمال شاهد معنی
کلید گنج پنهانی برید وحی سبحانی
فرید ملک یزدانی وحیدالدین والدنیا
سریر آرای ملک دین، گل گلزار علیین
طراز گلشن یاسین، سراج محفل طاها
مه برج ولایت، آفتاب کشور وحدت
ولی حضرت عزت، علی عالی اعلا
شهی کز شمسه ایوان جاه او بود عکسی
فروزان نیر اعظم، در این سیماب گون دریا
زهی ای اختر برج سپهر کشور معنی
خهی ای داور ملک وجود آدم و حوا
به لوح آفرینش مر تو را از خامه قدرت
محقر نقطه ای باشد، مدور گنبد مینا
ز رونق اوفتد بازار اعجاز مسیحائی
اگر خفاشی از کویت زند لاف از دم عیسی
تو را خورشید رخسار ای امیر کشور هستی
بود از آسمان عالم هر ذره ای پیدا
اگر از آب حیوان برنیامد کام اسکندر
مرا حاصل شد از خاک درت مقصود ای دارا
از آن شد اطلس عرش برین از اندراس ایمن،
که آمد در خیام احتشامت فرش زیر پا
ز دریا تا ابد دائم، همی نارودخان خیزد
گر افتد جمره ای از آتش قهر تو در دریا
ز درک آفتاب آسمان ذاتت ای داور
مسیحا را چو خفاشی بصر گردیده نابینا
بود از بحر جودت قطره ای عمّان بی پایان
بود از مهر رویت ذره ای مهر فلک پیما
ز نخل طور جانش جلوه گر شد آتش رویت
که اندر وادی ایمن چنان مدهوش شد موسی
دلیل از بهر وحدانیت شخص تو چون جویم
که بینم ذات پاکت را وحید و فرد بی همتا
تجلی در وجود اقدست فرموده چون یزدان
تو را از دیده ها پنهان بود رخساره زیبا
نمایان نور رخسار تو گشت از قالب آدم
که آمد سجده گاه ساکنان عالم بالا
گهی پوشیدی ای سرور، لباس عیسوی در خود
گهی گردیدی ای داور، به شکل موسوی پیدا
اگر لطف تو ای داور، نمی شد نوح را یاور
کجا کشتی برون می بردی از آن بحر طوفان زا
فروغ نور رویت را چو دید از طلعت یوسف
زلیخا شد از آن رو بی قرار و واله و شیدا
به نزد مهر ملک آرای رأی روشنت باشد
فراز چرخ چارم ذره آسا، بیضه بیضا
بود عرش برین با تخت کمتر پایه جاهت
چو اوج ذروه چرخ و حضیض ساحت غبرا
تو را صبح و مسا، قدوسیان بهر ثنا بر در
نموده ورد خود پیوسته سبحان الذی اسری
پی دیدار خورشید جمالت نیر اعظم
نموده بر سر دیوار گردون جای چون حربا
تجلی کرده تا لیلای حسنت در خودآرائی
چو مجنون شخص هستی شد بر او آشفته و دروا
نبودی گر طفیل شخص پاکت هستی آدم،
نمی شد تا ابد از نفخه روح القدس احیا
ز رخسار تو آمد ذره ای هفت اختر تابان
ز دربار تو باشد پله ای نه گنبد مینا
ز قهرت شمه ای باشد جحیم آتش دوزخ
ز رویت جلوه ای باشد بهشت و کوثر و طوبی
الا هنگام آن آمد که از عدل تو در گیتی
کند آهوی چین در بیشه شیر ژیان مأوی
تو را ادراک نور از عهده مخلوق برناید
بلی خورشید را هرگز نبیند دیده اعمی
کسی امروز ای سرور، نهد بر خاک کویت سر
ندارد خوفی از محشر، نباشد بیمش از فردا
مرا در قاف مدحت کی زند سیمرغ فکرت پر
چسان مسکین مگس طیران کند بر عرصه عنقا
ز نوش وصل تا باشد نشان در عرصه گیتی
ز نیش هجر تا باشد اثر در صفحه دنیا
بود در جام احبابت دمادم نوش جان پرور
بود در کام اعدایت پیاپی زهر جان فرسا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: قصیده با خطاب به مرغ دل آغاز میشود و او را به رها شدن از قفس تن و دام نفس و رفتن به سوی منزل حقیقی فرا میخواند. سپس به ستایش امام علی میرسد و او را مظهر نور الهی میداند که در آدم و نوح و موسی و عیسی و یوسف جلوه کرده و آسمان و خورشید و عرش در برابرش ناچیزند. شاعر در پایان به ناتوانی اندیشهٔ خود در مدح او اعتراف میکند و برای دوستانش شیرینی و برای دشمنانش زهر آرزو میکند.
هوش مصنوعی: ای مرغ دل، تا کی در این منزلِ دنیا جای داری و تا چند پایت در بند دام هوسهای نفسانی گرفتار است؟
هوش مصنوعی: ای دل، قفس تن را بشکن و دام را از پای خود پاره کن و از این بیابانِ بینشان به سوی منزل اصلی روانه شو.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی قامتِ چون نهالِ محبوب را در حرکت ببینی و جمال حقیقی را آشکارا مشاهده کنی، (به درگاه کسی رو کن که در بیتهای بعد وصف میشود).
هوش مصنوعی: او کلید گنج پنهان الهی، پیک وحی خداوند، یگانهٔ مُلک خدایی و بیهمتای دین و دنیاست.
هوش مصنوعی: او آرایندهٔ تخت پادشاهی دین، گلِ باغ بهشت برین، زینت گلشن سورهٔ یاسین و چراغ مجلس سورهٔ طاهاست.
هوش مصنوعی: او ماهِ برج ولایت، خورشید سرزمین توحید، ولیّ درگاه عزت الهی، یعنی علیِ بلندمرتبه است.
هوش مصنوعی: پادشاهی است که خورشید درخشان در این آسمانِ سیمابیرنگ، تنها بازتابی از تزیین ایوان شکوه اوست.
هوش مصنوعی: آفرین بر تو ای ستارهٔ برج آسمانِ عالم معنا، و آفرین بر تو ای فرمانروای جهان هستی و فرزندان آدم و حوا.
هوش مصنوعی: در لوح آفرینش که با قلم قدرت تو نوشته شده، گنبد گرد و نیلگون آسمان تنها نقطهای کوچک است.
هوش مصنوعی: اگر شبپرهای از کوی تو ادعای دمِ زندهکنندهٔ عیسی کند، بازار معجزهٔ مسیح از رونق میافتد؛ یعنی کمترین خادم تو از عیسی برتر است.
هوش مصنوعی: ای امیر جهان هستی، چهرهٔ خورشیدگون تو در هر ذرهٔ عالم آشکار است.
هوش مصنوعی: اگر اسکندر از آب حیات به آرزویش نرسید، من ای فرمانروا از خاک درگاه تو به مقصود رسیدم.
هوش مصنوعی: عرش برین از کهنگی و فرسودگی در امان ماند، زیرا در سراپردهٔ شکوه تو فرشِ زیر پا شد.
هوش مصنوعی: اگر اخگری از آتش خشم تو در دریا بیفتد، تا ابد از دریا دود و شعله برمیخیزد.
هوش مصنوعی: ای داور، چشم مسیح نیز در درک خورشید ذات تو مانند چشم شبپره نابینا شده است.
هوش مصنوعی: دریای بیکران عمان قطرهای از دریای بخشش توست و خورشیدِ گردونپیما ذرهای از مهر چهرهٔ تو.
هوش مصنوعی: آتش چهرهٔ تو از درخت طورِ جان موسی جلوه کرد و از این رو موسی در وادی ایمن چنان مدهوش شد.
هوش مصنوعی: چگونه برای یگانگی تو دلیل بجویم، در حالی که ذات پاکت را یگانه و بیهمتا میبینم؟
هوش مصنوعی: چون خداوند در وجود پاک تو تجلی کرده، چهرهٔ زیبایت از چشمها پنهان مانده است.
هوش مصنوعی: نور چهرهٔ تو از کالبد آدم آشکار شد و به همین سبب آدم سجدهگاه فرشتگان عالم بالا گشت.
هوش مصنوعی: ای سرور، گاه جامهٔ عیسی را بر تن کردی و گاه به صورت موسی آشکار شدی؛ یعنی نور تو در پیامبران جلوه کرده است.
هوش مصنوعی: ای داور، اگر لطف تو یار نوح نبود، چگونه کشتی را از آن دریای طوفانی به سلامت بیرون میبرد؟
هوش مصنوعی: زلیخا چون فروغ نور چهرهٔ تو را در رخسار یوسف دید، بیقرار و شیفته و دیوانه شد.
هوش مصنوعی: در برابر خورشیدِ اندیشهٔ روشن و جهانآرای تو، خورشیدِ تابان در آسمان چهارم همچون ذرهای است.
هوش مصنوعی: فاصلهٔ عرش برین با پایینترین پایهٔ تخت جاه تو، مانند فاصلهٔ بلندای آسمان تا پستی زمین خاکی است.
هوش مصنوعی: فرشتگان پاک صبح و شام برای ستایش تو بر درگاهت ایستادهاند و پیوسته «سبحان الذی اسری» را ورد خود کردهاند.
هوش مصنوعی: خورشید برای دیدن خورشید جمال تو، مانند آفتابپرست بر سر دیوار آسمان جا گرفته است.
هوش مصنوعی: از وقتی لیلای زیبایی تو به جلوهگری و خودآرایی پرداخت، هستی مانند مجنون بر او شیفته و پریشان شد.
هوش مصنوعی: اگر وجود آدم به طفیل وجود پاک تو نبود، هرگز با دمیدن روحالقدس زنده نمیشد.
هوش مصنوعی: هفت ستارهٔ درخشان ذرهای از چهرهٔ تو هستند و نُه آسمان تنها پلهای از درگاه تو.
هوش مصنوعی: آتش دوزخ اندکی از خشم توست و بهشت و کوثر و طوبی جلوهای از چهرهٔ تو.
هوش مصنوعی: آگاه باش که زمان آن رسیده که از عدالت تو در جهان، آهوی چین در بیشهٔ شیر خشمگین آسوده پناه گیرد.
هوش مصنوعی: درک نور تو از توان آفریدگان بیرون است؛ آری، چشم نابینا هرگز خورشید را نمیبیند.
هوش مصنوعی: ای سرور، هر کس امروز سر بر خاک کوی تو بگذارد، از روز رستاخیز و فردای قیامت ترسی ندارد.
هوش مصنوعی: سیمرغ اندیشهٔ من کی میتواند در کوه قافِ ستایش تو پر بزند؟ مگسِ ناتوان چگونه در میدان پرواز عنقا بپرد؟
هوش مصنوعی: تا زمانی که در جهان نشانی از شیرینی وصال و اثری از نیش جدایی هست،
هوش مصنوعی: در جام دوستانت پیوسته شهد جانافزا باشد و در کام دشمنانت پیاپی زهر جانکاه.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بر آمد پیلگون ابری ز روی نیلگون دریا
چو رای عاشقان گردان چو طبع بیدلان شیدا
چو گردان گشته سیلابی میان آب آسوده
چو گردان گردباد تندگردی تیره اندروا
ببارید و ز هم بگسست و گردان گشت بر گردون
[...]
خداوندی که در وحدت قدیم است از همه اشیا
نه اندر وحدتش کثرت، نه مُحدَث زین همه تنها
چه گوئی از چه او عالم پدید آورد از لولو
که نه مادت بد و صورت، نه بالا بود و نه پهنا
همی گوئی که بر معلول خود علت بود سابق
[...]
چه جرمست این که هر ساعت ز روی نیلگون دریا
زمین را سایبان بندد به پیش گنبد خضرا؟
چو در بالا بود باشد به چشمش آب در پستی
چو در پستی بود باشد به کامش دود بر بالا
گهی از دامن دریا شود بر گوشۀ گردون
[...]
به هر چیزی بود خرسند هرکش قدر بی بالا
به هفت اقلیم نپسندد کسی کَش همتی والا
ز خاک و باد و آب، آتش شرف دارد فزون زیرا
که چون باشد سوی پستی بود میلش سوی بالا
ندارد هیچ مخلوقی بعالم قدرت خالق
[...]
سپاه ابر نیسانی ز دریا رفت بر صحرا
نثار لؤلؤ لالا به صحرا برد از دریا
چون گردی کش برانگیزد سم شبدیز شاهنشه
ز روی مرکز غبرا به روی گنبد خضرا
گهی ماننده دودی مسطح بر هوا شکلش
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.