جان کاهدم چو حق سخن را ادا کنم
گر نقد جان دهند سخن را بها کنم
با عالمی مرا سر همخانگی کجاست
کو مرگ تا که خلوت راحت جدا کنم
چندانکه جای در دل آتش کند سپند
خواهم که جا بخاطر آن بیوفا کنم
سرگشتگی عجب بمیانم گرفته است
دلدار در کنارم و رو در قفا کنم
از گریه دیده رفته زدست و بدست نیست
غیر از غبار خاطر تا توتیا کنم
یک بزم را ببوی سخن مست می کنم
چون شیشه هر کجا که سر حرف وا کنم
سامان خونفشانی روز و شبم نماند
دیگر باشک شام چو شمع اکتفا کنم
داروی یأس با همه دردی موافقست
زین یک دوا هزار مرض را دوا کنم
تن را چو در لباس قناعت بپرورم
همچون غرابه پیرهن از بوریا کنم
گر هجو نیست در سخن من زعجر نیست
حیف آیدم که زهر در آب بقا کنم
تنبیه منکران سخن می توان کلیم
گر اژدهای خانه بآنها رها کنم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر از ارزش سخن خود میگوید که به بهای جان میارزد و بوی آن مجلسی را مست میکند. در میانهٔ غزل از گوشهگیری، سرگشتگی در عشق، گریهٔ بسیار و چارهٔ ناامیدی و قناعت سخن میگوید. در پایان یادآور میشود که هجو نگفتنش از ناتوانی نیست و اگر بخواهد میتواند با سخنی چون اژدهای عصای موسی منکرانش را ادب کند.
هوش مصنوعی: وقتی بخواهم حقِ سخن را چنانکه سزاوار است ادا کنم، جانم کاسته میشود؛ اگر در برابر سخنم نقدِ جان هم بدهند، آن را بهای سخنم قرار میدهم، یعنی سخن به کمتر از جان نمیارزد.
هوش مصنوعی: مرا میل همخانگی و همنشینی با مردم جهان نیست. مرگ کجاست تا خلوتی آسوده و جدا برای خود فراهم کنم؟
هوش مصنوعی: همانقدر که اسپند در دل آتش جای میگیرد، یعنی بیقرار و سوزان و اندک، آرزو دارم در دل آن یار بیوفا جایی پیدا کنم.
هوش مصنوعی: سرگشتگی عجیبی سراپای مرا گرفته است؛ معشوق در کنار من است و من از حیرت روی به پشت سر میکنم و او را جای دیگر میجویم.
هوش مصنوعی: چشمم از بسیاری گریه از دست رفته است و جز غبار و کدورت دلم چیزی در دست ندارم که آن را توتیا و داروی چشم کنم.
هوش مصنوعی: هر جا که مانند سرِ شیشهٔ شراب، سرِ سخن را باز کنم، با بوی سخنم مجلسی را مست میکنم.
هوش مصنوعی: دیگر توانِ شب و روز خون گریستن برایم نمانده است؛ از این پس مانند شمع تنها به اشک شامگاه بسنده میکنم.
هوش مصنوعی: داروی ناامیدی با هر دردی سازگار است؛ با همین یک دارو هزار بیماری را درمان میکنم، یعنی دل بریدن از امید همهٔ رنجها را آسان میکند.
هوش مصنوعی: وقتی تن را در جامهٔ قناعت پرورش دهم، مانند شیشهٔ شراب که در پوششی از حصیر میپیچند، پیراهنم را از بوریا میسازم.
هوش مصنوعی: اگر در شعر من هجو نیست، از ناتوانی نیست؛ دریغم میآید که در آب حیاتِ سخنم زهر بریزم.
هوش مصنوعی: کلیم میگوید: میتوانم منکرانِ سخنم را ادب کنم، اگر اژدهای خانهام، یعنی زبان و قلم هجوگویم، را به سوی آنان رها کنم. در این بیت به اژدها شدنِ عصای موسی کلیمالله نیز اشاره است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای آن که چون ز جاه تو بر تو ثنا کنم
گیتی ز نور خاطر خود پر ضیا کنم
هر گه که گفت خواهم مدح تو نظم خویش
چون باد از نفاذ و چو آب از صفا کنم
بحرم که هر چه یابد طبعم گهر کند
[...]
جان نذر کرده ام که بپایت فدا کنم
پیش آی تا بنذر خود آخر وفا کنم
شرمنده ز آسمان و زمینم که بهر تو
تا کی بسجده افتم و تا کی دعا کنم
با من نکرد هجر تو کاری که دامنت
[...]
صبحست به که روبچمن چون صبا کنم
کسب هنر گذارم و کسب هوا کنم
آخر بباغ دهر کم از غنچهئی نیم
من هم زکار دل گرهی چند وا کنم
عمرم در آشنائی حزن و الم گذشت
[...]
از دور بر خرامش قدت ثنا کنم
نزدیک چون رسی دل و جانرا فدا کنم
دارم بزیر پرده ناموس مستیی
تا آنزمان که پرده بر افتد چها کنم
صد راه عقل بسته شود اهل هوش را
[...]
عید است جان من به تو جان را فدا کنم
جان از وفا فدا به تو ای بیوفا کنم
جان ناسپرده راه به کویت نمیبرند
گمگشتگان وادی عشقت صلا کنم
دانم که آشنا نشوی با وجود این
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.