گنجور

 
جامی
 

خرسی از حرص طعمه بر لب رود

بهر ماهی گرفتن آمده بود

ناگه از آب ماهی‌ای برجست

برد حالی به صید ماهی دست

پایش از جای شد، در آب افتاد

پوستین ز آن خطا در آب نهاد

آب بس تیز بود و پهناور

خرس مسکین در آب شد مضطر

دست و پا زد بسی و سود نداشت

عاقبت خویش را به آب گذاشت

از بلا چون به حیله نتوان رست

باید آنجا ز حیله شستن دست

بر سر آب چرخ‌زن می‌رفت

دست شسته ز جان و تن می‌رفت

دو شناور ز دور بر لب آب

بهر کاری همی شدند شتاب

چشمشان ناگهان فتاد بر آن

از تحیر شدند خیره در آن

کن چه چیز است، مرده یا زنده‌ست؟

پوستی از قماش آگنده‌ست؟

آن یکی بر کناره منزل ساخت

و آن دگر خویش را در آب انداخت

آشنا کرد تا به آن برسید

خرس خود مخلصی همی طلبید

در شناور دو دست زد محکم

باز ماند از شنا، شناور هم

اندر آن موج، گشته از جان سیر

گاه بالا همی شد و، گه زیر

یار چون دید حال او ز کنار

بانگ برداشت کای گرامی یار!

گر گران است پوست، بگذارش!

هم بدان موج آب بسپارش!

گفت: «من پوست را گذشته‌ام

دست از پوست بازداشته‌ام»

پوست از من همی ندارد دست

بلکه پشتم به زور پنجه شکست!»

جهد کن جهد، ای برادر! بوک

پوست دانی ز خرس و خیک ز خوک

نبری خرس را ز دور گمان

پوستی پر قماش و رخت گران

نکنی خوک را ز جهل، خیال

خیکی از شهد ناب، مالامال

گر تو گویی: «ستوده نیست بسی

که نهی خرس و خوک نام کسی»

گویم: «آری، ولی بداندیشی

که‌ش نباشد بجز بدی کیشی،

جز بدی و ددی نداند هیچ

مرکب بخردی نراند، هیچ،

خرس یا خوک اگر نهندش نام

باشد آن خرس و خوک را دشنام!»

ای خدا دل گرفت ازین سخن‌ام!

چند بیهود گفت و گوی کنم؟

زین سخن مهر بر زبانم نه!

هر چه مذموم، از آن امانم ده!

از بدی و ددی، مده سازم!

وز بدان و ددان رهان بازم!

mouse با دو بار کلیک روی واژه‌ها یا انتخاب متن و کلیک روی آنها می‌توانید آنها را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

format_list_numbered_rtl حذف شماره‌ها | وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون) | منبع اولیه: ویکی‌درج | linkرونوشت نشانی | content_copyرونوشت متن | share

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

music_note معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است ...

photo_camera پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی، support راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

حاشیه‌ها

تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 شما حاشیه بگذارید ...

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور ثبت نام کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.