جامی
»
هفت اورنگ
»
سلسلةالذهب
»
دفتر اول
»
بخش ۵۴ - اشارة الی ما قاله بعض کبراء العارفین فی معنی قوله تعالی «یا ایها الناس اتقوا ربکم » الایة ان الامر ذم و حمد فکونوا وقایته فی الذم واجعلوه وقایتکم فی الحمد تکونوا ادباء عالمین
متقی نفس خویش را چو شناخت
در شرورش وقایه حق ساخت
سپری شد به پیش حق که مدام
دارد او را نگه ز تیر ملام
هر چه آمد ز جنس نقصان پیش
داشت مسند به نفس ناقص خویش
گرچه در کیش صاحب تفرید
آن تقاضا همی کند توحید
که همه فعل ها چه زشت و چه خوب
بی وسایط به حق بود منسوب
لیک از آنجا که شیوه ادب است
نسبت فعل شر به حق عجب است
همچنین از مقوله افعال
هر چه دید از قبیل خیر و کمال
ساخت خاطر تهی ز وایه خویش
کرد حق را در آن وقایه خویش
نزد از نفس و فعل نفس نطق
داشت بی واسطه مضاف به حق
تا نیفتد در آن فساد و خلل
از ظهور و غرور نفس دغل
نزند سر ریا و عجب ازوی
گرددش نامه رعونت طی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش سخن یکی از عارفان بزرگ را در تفسیر آیهٔ «اتقوا ربکم» بیان میکند: انسان در بدیها باید سپر خدا شود و در نیکیها خدا را سپر خود کند. جامی میپذیرد که از دید توحید همهٔ افعال، چه خیر و چه شر، از خداست، اما ادب حکم میکند که شر به خدا نسبت داده نشود. پرهیزگار نقص را به نفس خود و خیر و کمال را به حق نسبت میدهد تا از ریا و خودپسندی و غرور نفس در امان بماند.
هوش مصنوعی: پرهیزگار چون نفس خود را شناخت، در بدیها و شرهای آن، نفس خود را سپر و نگهبان حق قرار داد؛ یعنی بدی را به خود نسبت داد، نه به خدا.
هوش مصنوعی: او در برابر حق سپر شد تا همیشه خدا را از تیر سرزنش و نکوهش در امان نگه دارد.
هوش مصنوعی: هر چیزی که از جنس نقص و کاستی پیش آمد، آن را به نفس ناقص خود نسبت داد.
هوش مصنوعی: هرچند در آیین اهل تفرید و یگانهبینی، توحید چنین اقتضا میکند که...
هوش مصنوعی: همهٔ کارها، چه زشت و چه نیک، بیواسطه به خدا نسبت داده شود.
هوش مصنوعی: اما چون راه و رسم ادب چیز دیگری است، نسبت دادن کار بد به خدا ناشایست و شگفت است.
هوش مصنوعی: به همین ترتیب، در میان کارها هر چه را از نوع خوبی و کمال دید،
هوش مصنوعی: دل خود را از ادعا و بهرهخواهی خویش خالی کرد و در آن خوبیها خدا را سپر و پناه خود ساخت؛ یعنی خوبی را به خدا نسبت داد.
هوش مصنوعی: از خود و کار خود سخنی نگفت و آن کارهای نیک را بیواسطه به حق منسوب دانست.
هوش مصنوعی: تا به سبب خودنمایی و غرور نفس فریبکار، تباهی و خللی در آن کار راه نیابد.
هوش مصنوعی: تا ریا و خودپسندی از او سر نزند و دفتر خودبینی و تکبرش بسته و تمام شود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.