گنجور

نوای طاهره

 
اقبال لاهوری
اقبال لاهوری » جاویدنامه
 

گر به تو افتدم نظر چهره به چهره رو به رو

شرح دهم غم تو را نکته به نکته مو به مو

از پی دیدن رخت همچو صبا فتاده‌ام

خانه به خانه در به در، کوچه به کوچه کو به کو

می‌رود از فراق تو خون دل از دو دیده‌ام

دجله به دجله یم به یم، چشمه به چشمه جو به جو

مهر تو را دل حزین بافته بر قماش جان

رشته به رشته نخ به نخ، تار به تار پو به پو

در دل خویش طاهره ، گشت و ندید جز تو را

صفحه به صفحه لا به لا پرده به پرده تو به تو

سوز و ساز عاشقان دردمند

شورهای تازه در جانم فکند

مشکلات کهنه سر بیرون زدند

باز بر اندیشه ام شبخون زدند

قلزم فکرم سراپا اضطراب

ساحلش از زور طوفانی خراب

گفت رومی «وقت را از کف مده

ای که میخواهی گشوده هر گره

چند در افکار خود باشی اسیر

این قیامت را برون ریز از ضمیر»

 

🖰 با دو بار کلیک روی واژه‌ها یا انتخاب متن و کلیک روی آنها می‌توانید آنها را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

🖐 شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفتعلن مفاعلن مفتعلن مفاعلن (رجز مثمن مطوی مخبون) | 🔍 شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: سایت علامه اقبال | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

محمدرضا شجریان » چهره به چهره » تصنیف قدیمی نوا "چهره به چهره"

مسعود جاهد » مجنون » چهره به چهره

محمدرضا شجریان » فریاد » تصنیف قدیمی "چهره به چهره"

گروه کامکارها » بیابان بی کران » قطعه تندباد ۲

گلهای تازه » شمارهٔ ۱۳۳ » (شور) (۲۲:۲۵ - ۲۴:۴۹) نوازندگان: ارکستر گل‌هاترانه سرا: قره العین خواننده آواز: شجریان، محمدرضا آهنگساز: ترانه قدیمی تنظیم آهنگ: فرامرز پایور مطلع شعر ترانه: تا به تو افتدم نظر چهره به چهره رو به رو (تا با تو افتادم نظر) (چهره به چهره) (مو به مو)

محمدرضا شجریان » اجراهای خصوصی » طریق کام‌بخشی – اجرای خصوصی محمدرضا شجریان و محمد موسوی

محمدرضا شجریان » اجراهای خصوصی » ارباب حاجت – اجرای خصوصی شجریان، مشکاتیان، موسوی و فرهنگ‌فر

محمدرضا شجریان » اجراهای خصوصی » دل حزین – اجرای خصوصی محمدرضا شجریان و حبیب‌الله بدیعی – ماهور

محمدرضا شجریان » اجراهای خصوصی » همدم دل – اجرای خصوصی محمدرضا شجریان و حبیب‌الله بدیعی – شور

محسن کرامتی » ۱۸۶ تصنیف قدیمی ۴ » شور ۳ (رضوی)

عقیلی » ای پری کجایی » مهر تو اسپاتیفای

🎜 معرفی آهنگهای دیگری که در متن آنها از این شعر استفاده شده است ...

📷 پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی، 📖 راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

حاشیه‌ها

تا به حال ۲۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 شما حاشیه بگذارید ...

در ‫۹ سال و ۸ ماه قبل، سه شنبه ۳ آبان ۱۳۹۰، ساعت ۱۶:۱۳ نوشته:

این شعر برای بان. طاهره قرة العین

 

طاهره در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، یک شنبه ۳ دی ۱۳۹۱، ساعت ۲۳:۲۸ نوشته:

این غزل از طاهره قره العین است

 

علی در ‫۸ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۲، ساعت ۱۹:۰۰ نوشته:

سلام
این شعر برای اقبال است
که شعر طاهره را تضمین کرده
استاد لاهوری از این کار ها زیاد کرده

 

امینی در ‫۷ سال و ۴ ماه قبل، شنبه ۳ اسفند ۱۳۹۲، ساعت ۲۰:۱۳ نوشته:

احتمالا این شعر ار وحید قزوینی است.

 

عطا در ‫۶ سال و ۹ ماه قبل، یک شنبه ۱۶ شهریور ۱۳۹۳، ساعت ۰۷:۰۸ نوشته:

این غزل یکی از مشهورترین غزل های طاهره قره العین است.

 

در ‫۶ سال و ۷ ماه قبل، دو شنبه ۱۲ آبان ۱۳۹۳، ساعت ۰۵:۴۹ نوشته:

نصرت‌الله محمدحسینی، نویسنده بهائی در کتابی که به‌وسیله «موسسه معارف بهائی» منتشر شده‌است می‌گوید:«(این غزل)باحتمال قوی سروده طاهر کاشانی است. استناد نگارنده به جُنگی از اشعار شاعران پارسی‌گوی است که در زمان فتحعلی‌شاه قاجار فراهم گشته و در کتابخانه ملک‌طهران موجود است.»[10]
گر به تو افتدم نظر چهره به چهره رو به رو شرح دهم غم تو را نکته به نکته مو به مو
از پی دیدن رخت همچو صبا فتاده ام خانه به خانه در به در کوُچه به کوچه کو به کو
می رود از فراق تو خون دل از دو دیده ام دجله به دجله یم به یم چشمه به چشمه جو به جو
دور دهان تنگ تو عارض عنبرین خطت غنچه به غنچه گل به گل لاله به لاله بو به بو
ابرو و چشم و خال تو صید نموده مرغ دل طبع به طبع دل به دل مهر به مهر و خو به خو
مهر تو را دل حزین بافته بر قماش جان رشته به رشته نخ به نخ تار به تار پو به پو
در دل خویش «طاهره» گشت و ندید جز تو را صفحه به صفحه لا به لا پرده به پرده تو به تو
محمد محیط طباطبایی هویت شاعری وی را نیز به چالش کشیده‌است و در پژوهشی به برسی یک نسخه خطی موجود در کتابخانه مجلس به شماره 8841 می‌پردازد. این نسخه حاوی اشعاری از میرزا طاهر وحید قزوینی منشی و وزیر درباره صفوی است که دارای آثاری به نظم و نثر می‌باشد. در صفحه 576 آن مخمسی بدین شرح نگاشته شده‌است:
ساقی عشقت ای صنم! زهر ستم سبو سبو ریخت به ساغر دلم با می‌غم کدو کدو
چند دوم من از غمت گوشه به گوشه سو به سو گر به تو افتدم نظر چشم به چشم و رو به رو
شرح کنم غم تو را نکته به نکته مو به مو
تنا به ره محبتت پای طلب نهاده ام بر رخ دل در الم از ستمت گشاده ام
تا قدمم به سر نهی خاکنشین چو جاده ام از پی دیدن رخت همچو صبا فتاده ام
خانه به خانه در به در کوُچه به کوچه کو به کو
تا شده استخوان من با سگ کویت آشنا محض وفا تویی، مرا غیر تو نیست مدعا
مانده به زیر بال غم کگردن مطلب هما در دل خویش طاهرا گشت و ندید جز وفا
صفحه به صفحه سر به سر پرده به پرده تو به تو
سه مصرع اول هر بند با دو مطرح آخر متفاوت است و همچنین تخلص «طاهرا» در بند آخر حکایت از آن دارد که مخمس تضمین شعری از شاعری پیش از وحید قزوینی است. بنا به بررسی محیط طباطبایی اصل غزل از شاعری بنام طاهرای انجدانی کاشی دکنی است که در اواسط سده دهم هجری می‌زیسته و میرزا وحید در قرن یازدهم مخمسی بر غزل وی ساخته و در دهه دوم از سده دوازدهم جمال الدین محمد جامی از ندمای اکبر شاه هندی این مخمس را در مجموعه نظم و نثر خود بنام میرزا وحید نگاشته‌است.اما بابیان که بدنبال جمع آوری شعر برای طاره بوده اند اشعار بی نام نشان و جالب را جمع آوری و بنام وی در دسترس فاترسی زبانان هندوستان قرار داده اند.وی می گوید اهمیت این پژوهش سبب شد تا بابیان ازلی این شعر را از اشعار منسوب به طاهره حذف کنند اما بهائیان همچنان به وی منسوب می دانند.گرچه برخی دیگر نیز این شعر را به طاهره اصفهانی و یا حزین لاهیجی منسوب کرده اند.[11]
ترانه‌ای بر اساس این غزل توسط فریدون فروغی اجرا شده‌است.[12] همچنین، محمدرضا شجریان این شعر را بر روی ترانه چهره به چهره با آهنگی از محمدرضا لطفی در جشن هنر شیراز اجرا نموده‌است.[13]

 

مَصی در ‫۶ سال و ۶ ماه قبل، سه شنبه ۲ دی ۱۳۹۳، ساعت ۱۶:۲۷ نوشته:

این شعر برای طاهره قره العینه. بهایی ستیزها بیخود وقتشون رو تلف نکنن و بحر طویل ننویسن...

 

روزبه سرداری در ‫۶ سال و ۵ ماه قبل، چهار شنبه ۲۴ دی ۱۳۹۳، ساعت ۲۳:۲۰ نوشته:

از صفحه ویکی پدیای خانم بزرگوار طاهره قره العین برای رگ های متورم "مصی" ! :
محیط طباطبایی با ذکر مخمسی از میرزا محمد طاهر وحید که صد و ده سال پیش از طاهره می‌زیسته‌است، نشان داده که این غزل نه از طاهره و نه از میرزا طاهر، بلکه از طاهر کاشی است.[175] نصرت‌الله محمدحسینی، نویسنده بهائی نیز می‌گوید:«[این غزل] به احتمال قوی سروده طاهر کاشانی است. استناد نگارنده به جُنگی از اشعار شاعران پارسی‌گوی است که در زمان فتحعلی‌شاه قاجار فراهم گشته و در کتابخانه ملک طهران موجود است.» [176]

 

رهگذر در ‫۵ سال و ۱۰ ماه قبل، سه شنبه ۶ مرداد ۱۳۹۴، ساعت ۱۳:۴۵ نوشته:

محسن نامجو این شعر رو به زیبایی تمام اجرا کرده.

 

قلندر پادشاه در ‫۵ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۲۷ آذر ۱۳۹۴، ساعت ۲۱:۲۹ نوشته:

این ابیات بنا به اقوی و بر حسب فرم و فضا و نسخ موجوده از مرحوم طاهر کاشانی(متوفی قرن دهم ه) است که بنا به زیبایی و طراوت آن بعدها مورد توجه قرار گرفته و بر آن تضامینی نگاشته شده و می دانیم طاهره در بیت آخربرای ایجاد و درهم نریختن وزن شعر است وَالسَّلَامُ عَلَی مَنِ اتَّبَعَ الْهُدَی

 

هزاردستان در ‫۴ سال و ۷ ماه قبل، چهار شنبه ۱۹ آبان ۱۳۹۵، ساعت ۱۴:۱۲ نوشته:

سلام، ضمن اینکه توضیحات دوستان رو مطالعه کردم و بهره جستم، عرض می‌کنم بنده یه نسخه قدیمی از کتاب «شرح بیان» نوشته خانم «قرة العین» در اختیار دارم که این شعر در اون کتاب آمده و گویا شاعره‌ی بابی (و نه بهایی!) این شعر را خطاب به «سید علی محمد باب» سروده ، زیرا علیٰ‌رغم اینکه شاعره‌ی مذکور از مبلغان و رهبران فرقه‌ی بابی بوده، لکن هیچ وقت «سید علی محمد باب» رو ملاقات نکرده بوده
شاید این شعر قبلا توسط شاعری دیگه سروده شده و خانم قرة‌العین فقط در کتابش ذکر کرده، وجود این شعر در اون کتاب نمی‌تونه ناقض این مضمون باشه
ولی خانم قرة‌العین نیز در بعضی از اشعار و نوشته‌هاشون از لقب و تخلص طاهره برای خودشون استفاده کردند (اسم اصلی ایشون فاطمه بوده) که ظن خواننده ناخوداگاه میره به اون سمت که این شعر سروده‌ی خود ایشونه

 

سعید در ‫۴ سال و ۵ ماه قبل، دو شنبه ۶ دی ۱۳۹۵، ساعت ۱۹:۳۷ نوشته:

با درود بی کران به تمامی ادب وموسیقی دوسان
نظر هزار دستان کاملا درست است . با آرزوی تندرستی برای همه ی دست اندر کاران

 

علی در ‫۴ سال و ۱ ماه قبل، یک شنبه ۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۶، ساعت ۰۴:۳۶ نوشته:

این شعر را نامجو فوق الاده خوانده است

 

عمران در ‫۳ سال و ۵ ماه قبل، سه شنبه ۲۱ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۲۰:۲۷ نوشته:

این شعر رو فقط با آهنگ و صدای نامجو باید گوش داد.

 

سارا در ‫۳ سال و ۵ ماه قبل، دو شنبه ۱۸ دی ۱۳۹۶، ساعت ۲۱:۲۱ نوشته:

این شعر را علاوه بر اجرای فوق‌العاده‌ی محسن نامجو، مامک خادم؛ از خوانندگان ترک، نیز به زیبایی اجرا کرده است.

 

@ در ‫۳ سال و ۲ ماه قبل، یک شنبه ۵ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۲۱ نوشته:

شعر از طاهر کاشانی هست
آخه زن میاد درمورد دهن و خط و خال یه مرد شعر بگه؟!!اونم مردی که ندیده!"

 

@ در ‫۳ سال و ۲ ماه قبل، یک شنبه ۵ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۲۲ نوشته:

شعر از طاهرکاشانی هست
یه زن میاد در وصف خط و خال و ابرو و دهن یه مردی که ندیده تازه شعر بگه؟؟؟!!!

 

saeb در ‫۱ سال و ۸ ماه قبل، چهار شنبه ۲۰ شهریور ۱۳۹۸، ساعت ۰۶:۳۷ نوشته:

نامجو هم این رو خونده
https://t.me/NamjooVideo/8843

 

سام در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، سه شنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۸، ساعت ۰۸:۱۲ نوشته:

این شعر را طاهره در ابراز ارادت به سید باب سروده و اصلا منظور شاعر عشق رمانتیک نیست. از نگاه بهاییان و بابیان، شعر «اگر آن ترک شیرازی بدست آرد دل ما را به خال هندویش بخشم سمرقند و بخارا را» سروده حضرت حافظ نیز در وصف مهدی موعود بوده و اشاره به ترک بودن و اهل شیراز بودن سید باب داره که خالی هم در گوشه لب داشته. بنابراین اگه طاهره اشاره به دور دهان تنگ و غیره میکنه منظور زیبایی و کشش جنسی نیست. صرفا از این لحاظ سید باب رو توصیف میکنه که به گفته خودش شبی او رو در خواب میبینه؛ ولی هیچوقت فرصتش پیش نمیاد که از نزدیک ملاقات کنه باب رو

 

بنا در ‫۱ سال و ۷ ماه قبل، سه شنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۸، ساعت ۱۵:۳۳ نوشته:

شعر از طاهره قره العین نیست. یا خود وی آن را سرقت کرده یا طرفدارانش که در پی ادیب توانا نمایش دادن وی اند. چنانکه شعر معروف "لمعات وجهک اشرقت" صحبت لاری را نیز به نام قره العین پخش گردانیده اند:
لمعات وجهک اشرقت و شعاع طلعتک اعتلی
زچه رو الست بربکم نزنی؟ بزن که بلی بلی
به جواب طبل الست او، ز ولا چو کوس بلی زدم
همه خیمه زد به در دلم، سپه غم و حشم بلا
پی خوان دعوت عشق او، همه شب ز خیل کروبیان
رسد این صفیر مهیمنی که گروه غم زده الصلا
من و مهر آن مه خوب رو، که چو زد صلای بلا بر او
به نشاط و قهقهه شد فرو، که انا الشهید بکربلا

 

علی در ‫۱ سال و ۶ ماه قبل، دو شنبه ۲۰ آبان ۱۳۹۸، ساعت ۱۹:۳۹ نوشته:

سلام، محسن نامجو هم به زیبایی این شعر رو اجرا کرده، اسم آهنگ رو به رو

 

حسین خواجه‌نوری در ‫۱ سال و ۲ ماه قبل، چهار شنبه ۱۴ اسفند ۱۳۹۸، ساعت ۱۵:۵۲ نوشته:

بی شک این شعر از رابعه زمان، عارفه مکرمه، بانو طاهره قرة‌العین است.

 

لیلا در ‫۱ سال قبل، یک شنبه ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۹، ساعت ۲۲:۴۹ نوشته:

این شعر را فریدون فروغی هم خوانده در ضمن کسی که گفته شاعر قرهالعین نیست بهایی بوده نه بابی چون اگر انتساب شعر به قره آلتین درست باشه آنوقت در تضاد با بهاییت است .استاد مجتبی نینوی گفتن مال قره آلتین است و این دست پا زدنهای خنده دار مثل نقل از بهایی ها برای رد آن دلیل دیگری بر انتساب آن به این بانو است چون احتمالا بر عقیده بهایی ها این اشعار با بالاتر بودن بها از باب تضاد داره

 

م.م در ‫۷ ماه قبل، چهار شنبه ۲۱ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۰۹:۳۲ نوشته:

در مصراع "در دل خویش «طاهره» گشت و ندید جز تو را" مصرع بودن مصراع قریب به ذهن تر است بنابراین انتساب به طاهرای انجدانی کاشی محتمل تر. یعنی"در دل خویش «طاهرا» گشت و ندید جز تو را"

 

امیر در ‫۷ ماه قبل، شنبه ۲۴ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۱۵:۰۷ نوشته:

بهترین اجرای این شعر از فریدون فروغی است که محسن نامجو خود به تاثیر و یاد فریدون فروغی این ترانه را بازخوانی کرده

 

ارس آرامی در ‫۴ ماه قبل، جمعه ۱۰ بهمن ۱۳۹۹، ساعت ۱۴:۰۲ نوشته:

درودها/ دوستانی که به کلمه "طاهره" در این شعر برای منتسب کردن به خانم "طاهره_قره_العین" استناد می‌کنند و میگویند که چرا اگر شاعر آقای "طاهر_کاشی_دکنی" است پس چرا طاهر با (ه) مونث آمده است!
دوستان لطفا دقت کنید که؛
اول: بخاطر وزن بوده
دوم: شاعر در بقیه شعرها از "طاهرا" "طاهرای" و "طاهره‌ی" هم استفاده کرده
در آخر به تاریخ سرودن شعر و تاریخ تولد بانو "طاهره_قره_العین" دقت کنید.
پایان مطلب بنا به مستندات
شاعر: طاهر_کاشی_دکنی میباشد

 

محمد در ‫۲ ماه قبل، پنج شنبه ۱۲ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۱۹:۱۰ نوشته:

این شعر از طاهرای قزوینی شاعر دوره صفوی ست . مرحوم سید محمد محیط طباطبایی یک مقاله مفصل دارد که در نت موجود است و براحتی می‌توانید پیدایش کنید

 

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور ثبت نام کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.