گنجور » حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۹۹

وزن:	مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)
قالب شعری:	غزل
منبع اولیه:	ویکی‌درج
تعداد ابیات:	۷

رونوشت متن رونوشت نشانی نمای مشابه کتابهای چاپی (فقط رایانه)

خلاصه

هوش مصنوعی: شعر دعوت به زیبایی و جاذبه دارد و شاعر از معشوق می‌خواهد که با کرشمه‌ها و غمزه‌هایش دل‌ها را به دست آورد و بازار عشق را رونق بخشد. او به معشوق توصیه می‌کند که زلف‌ها و ابروهایش را نمایان کند تا همگان را مسحور کند. همچنین از او می‌خواهد که با زیبایی و هنر کلامش، نظارة روشنی را به وجود آورد و دل‌های عاشق را شاد کند. در نهایت، شاعر خواستار برقراری ارتباطی عمیق و دلنشین بین خود و معشوق است تا عشق و زیبایی در زندگی جاری شود.

اخطار: خلاصه‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

برگردان به زبان ساده

# کرشمه‌ای کن و بازار ساحری بشکن

به غمزه رونق و ناموس سامری بشکن

هوش مصنوعی: به زیبایی و طنازی خود جلوه‌ای نشان بده و با اشاره‌ای دل‌ها را به شوق بیاور. با چشمک و ناز خود، زینت و شوکت را به مانند سحر و جادو از بین ببر.

اخطار: برگردان‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

# به باد ده سر و دستار عالمی یعنی

کلاه گوشه به آیین سروری بشکن

هوش مصنوعی: به باد بده که کلاه و طرفه‌های خود را به نشانهٔ سلطنت و سروری به حساب نیاورند و بشکن. در واقع، این اشاره به واگذاری و بی‌اعتنایی نسبت به مقام و لباس‌های ظاهری است.

# به زلف گوی که آیین دلبری بگذار

به غمزه گوی که قلب ستمگری بشکن

هوش مصنوعی: به موهای زیبا بگو که اصول عاشق شدن را به کار گیرد و به ناز و ادا بگو که دل بی‌رحمی را بشکند.

# برون خرام و ببر گوی خوبی از همه کس

سزای حور بده رونق پری بشکن

هوش مصنوعی: به بیرون بیا و از خودت زیبایی و خوبی را به همه نشان بده، جوری که زیبایی حوری‌ها را هم تحت‌الشعاع قرار دهی و رونق جانان را از بین ببری.

# به آهوان نظر شیر آفتاب بگیر

به ابروان دوتا قوس مشتری بشکن

هوش مصنوعی: از زیبایی و جلوهٔ دل‌انگیز چشم‌ها و ابروان محبوب سخن می‌گوید و می‌خواهد که با نگاه به آن‌ها، دل را از عشق او سیراب کند و زیبایی‌هایش را نشانه‌گذاری کند. در اینجا، "شیر آفتاب" اشاره به زیبایی فوق‌العاده او دارد و "قوس مشتری" به قوس ابروانش اشاره می‌کند که دل‌انگیز و جذاب است.

# چو عطرسای شود زلف سنبل از دم باد

تو قیمتش به سر زلف عنبری بشکن

هوش مصنوعی: وقتی بادی زلف سنبل مانند عطر پخش کند، ارزشش را با سر زلفی که شبیه عنبر است، بشکن. یعنی زیبایی و طراوت زلف سنبل را با بوی خوش عنبر مقایسه کن و به آن بها بده.

# چو عندلیب فصاحت فروشد ای حافظ

تو قدر او به سخن گفتن دری بشکن

هوش مصنوعی: حافظ می‌گوید مانند بلبل که طراوت و شیوایی را با سخن گفتن خود به نمایش می‌گذارد، تو هم ارزش او را در هنر سخنوری بشناس و آن را به ظاهر در بیاور.

پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی

راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

غزل شمارهٔ ۳۹۹ به خوانش فریدون فرح‌اندوز
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.

غزل شمارهٔ ۳۹۹ به خوانش سهیل قاسمی

غزل شمارهٔ ۳۹۹ به خوانش محمدرضا مومن نژاد

غزل شمارهٔ ۳۹۹ به خوانش محسن لیله‌کوهی

غزل شمارهٔ ۳۹۹ به خوانش فاطمه زندی

همهٔ خوانش‌هاautorenew

غزل شمارهٔ ۳۹۹ به خوانش زهرا بهمنی

غزل شمارهٔ ۳۹۹ به خوانش سارنگ صیرفیان

غزل شمارهٔ ۳۹۹ به خوانش عندلیب

غزل شمارهٔ ۳۹۹ به خوانش افسر آریا

غزل شمارهٔ ۳۹۹ به خوانش نازنین بازیان

فعال یا غیرفعال‌سازی قفل متن روی خوانش من بخوانم

پیشنهاد مشق شعر

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه

مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین

تا به حال ۱۰ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...

امین کیخا در ‫۱۳ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۲۹ آبان ۱۳۹۱، ساعت ۰۶:۵۲ نوشته:

کلاه گوشه به معنی گاه و جلال امده اما کلاه شکستن به معنی تفاخر در نتیجه شعر تو دار و چند لایه شده است. درود بر پیر مغان که ذکرش به خیر باد. و این شعر ارمغان و رهاورد جانهای برگزیده است

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

امین کیخا در ‫۱۳ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۲۹ آبان ۱۳۹۱، ساعت ۰۶:۵۸ نوشته:

واقعا به سخن گفتن دری بر هر گویشگری پیشی گرفته و درود به حافظ درود به دری که مروارید نابند واژگانش

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

پویان در ‫۱۱ سال قبل، شنبه ۹ آبان ۱۳۹۴، ساعت ۰۷:۲۸ نوشته:

با سلام
مراعات و نظیری که در بیت پنجم میان کلمات برقرار شده، شگفت انگیز است.
آهوان - نظر - شیر - آفتاب / ابروان - دوتا - قوس - مشتری
حقیقتاً موجب حیرت آدمی می شود.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محمدامین در ‫۹ سال و ۸ ماه قبل، یکشنبه ۱ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۱۵:۳۵ نوشته:

سلام و درود
به آهوان نظر شیر آفتاب بگیر
به ابروان دوتا قوس مشتری بشکن
هر آسمان مربوط به مرتبه ای از خلقت است.
هفت مرتبه قوس نزول و هر مرتبه قوس صعود.
سبع سماوات و السماوات السیع

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

هیوا میکائیلی در ‫۸ سال و ۳ ماه قبل، چهارشنبه ۳ مرداد ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۰۸ نوشته:

توجه فرمایید که این غزل خواجو باید در غزلیات مشابه درج شود:
خواجوی کرمانی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۴۸/

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

کسرا در ‫۸ سال و ۱ ماه قبل، پنجشنبه ۱۲ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۴۳ نوشته:

کرشمه‌ای کن و بازار ساحری بشکن
به غمزه رونق بازار سامری بشکن

برون خرام و ببر گوی نیکی از همه کس
سزای حور بگو رونق پری بشکن

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سیدعلی (رضا) ساقی در ‫۸ سال قبل، جمعه ۴ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۴۹ نوشته:

کِرشمه‌ای کن و بازار ساحری بشکن
به غمزه رونق وناموس سامری بشکن
دراین غزل زیبا وسرشارازمضامین ناب حافظانه، علی الظاهر شاعردرحال تشویق و ترغیبِ مخاطب به ظهور وقیام برعلیه غاصبین واشغالگران حکومت است. بعضی براین باورند که مخاطب غزل شاه شجاع، این جوان خوش وقدوقامت وانیس ومونس حافظ است که مدتی به توسط برادرخود شاه محمود ازحکومت برکنار وبه بیرون ازشیرازرانده شد. لیکن باتوجّه به اینکه هیچگونه اسمی ازکسی برده نشده این ادّعا چیزی بیش ازظن وگمان نیست ونمی توان بصراحت دراین مورد نظرداد گرچه معنا ومفهوم اغلب ابیات درهمین راستا ودرتایید این ظن وگمان هست.
کِرشمه: حرکات دلسِتانانه ،عشوه و ناز.
ساحری: جادوگری
بِشکن: ازرونق بینداز
غمزه: حرکات دلبرانه با چشم وابرو
ناموس: سر، راز، قاعده و روش، دستور، شریعت.
سامری: اهل سامره، نام مردیست که در غیبت حضرت موسی،به منظورفریب مردم گوساله ای اززر ساخت و به حیله درآن دمید وصدای گاو تولیدکرد ومردم را بپرستش گوساله ای گمراه ساخت. " سامری" دراینجا کنایه از متقلّبیست که به ناحق برجای محبوب حافظ تکیه زده است.
معنی بیت: ای محبوب، باحرکات دلسِتانانه به تجّلی درآی ومُشت شعبده باز را واکن ارزش پوشالی اورابشکن. بااشارات دلبرانه ظهورکن ،متقلّب رارسواکن واسرارفریبکاری اورابر ملا ساز.
بانگ گاوی چه صدابازدهد؟ عشوه مخر
سامری کیست که دست ازید بیضاببرد؟
به باد ده سر و دستار عالمی یعنی
کلاه گوشه به آیین سروری بشکن
دستار: پارچه ای که برسربندند، عمامه
کلاه گوشه: گوشه ی کلاه. گوشه ی کلاه شکستن کنایه از فخرفروختن وبا غرور حس برتری نشان دادن است.
معنی بیت: با نازوتکبّر به رسم سروران بیرون آی وگوشه ی کلاه خویش بشکن تا کلاهداران ِ دروغین بادیدن شمایل تو شرمسار گردند وبه احترام توکلاه ازسربر دارند وبساطِ فخر فروشیشان(کلاه وسرشان) برباد رود.
نه هرکه طَرف کلاه کج نهاد وتندنشست
کلاهداری وآئین سروری داند
به زلف گوی که آیین دلبری بگذار
به غمزه گوی که قلب ستمگری بشکن
"بگذار" هم به معنای برپادار وهم به معنای رها کن هست. باتوجّه به اینکه شاعرازاوّل تاآخرغزل، معشوق راتشویق به بیرون خرامیدن وجلوه گری ومبارزه می کند دراینجا به معنای بر"پادار" هست.
به زلف گوی که آیین دلبری بگذار: به زلف خویش بگو که رسم دلبری به جای آر،کنایه ازاینکه زلف خویش رادلبرانه بیارای وآغازبه دلبری کن
قلب: 1- دل، 2- ناحیه مرکزی سپاه و لشکر.
معنی بیت:
زلف خویش رابه رسم دلبران بیارای وپریشان کن وبا حرکات واشارات چشم وابرو قلب ستمگرانی که درحق توستم کرده وبه ناحق برجای توتکیه زده اندرابشکاف.
بی گفت وگوی زلف تودل راهمی کشد
بازلف دلکش توکه را روی گفتگوست؟
برون خرام وبِبَرگوی خوبی ازهمه کس
سزای حور بده رونق پری بشکن
برون خرام: باناز واَدا بیرون بیا
گوی خوبی: "خوبی وزیبایی" به بازی چوگان تشبیه شده، زیبارویان وخوبان درحال رقابت هستند وتوپ این بازی خوشگلیست.
"حور وپری" کنایه اززیبارویان وخوبرویان
سزای حور بده: حور راتنبیه کن تا دیگربه جلوه درنیاد
رونق پری بشکن: بیا باجلوه گری،زیباییِ ِپری راکمرنگ کن تا شرمسارگردد وقیمتش بشکند.
معنی بیت: خوبرویان درحال رقابت وجلوه گری هستند با ناز وعشوه بیرون بیا وگوی زیبایی راتصاحب کن بیا تا حور وپری با دیدن زیبائیهای توتنبیه گردند قیمتشان رابشکن وبرسرجایشان بنشان.
نرگس کرشمه می بردازحد برون خرام
ای من فدای شیوه ی چشم سیاه تو
به آهوان نظر شیرآفتاب بگیر
به ابروان دوتاقوس مشتری بشکن
آهوان نظر: چشمانی که به زیباییِ آهوهستند.
شیرِ آفتاب: بُرجِ اسد که در آن بُرج، خورشید بر پشت شیری قرار گرفته است.
قوس:ایهام دارد: 1- انحنا وخَمی، کمان،2- نام یکی از بُرجهای دوازده گانه. 3- خریدار کنایه ازکسی که برجایگاه معشوق چشم طمع دوخته وبه اصطلاح طالب وخریداراست.
قوس نام برج نهم از دوازده برج فلکی که بدان کمان و کمان گردون نیز گویند. بدان سبب که ستاره های برج نهم به شکل مرد تیرانداز به حالت خمیده تصوّرشده است. حوت و قوس هر دو خانهای مشتری اند.
مشتری: بزرگترین ستاره ی منظومه ی شمسی که مدار آن مابین مرّیخ و زُحل است وبعد از زهره به چشم ما درخشان ترین ستارگان است . مشتری : ستاره ایست که نقطه اوج و قوّت آن در برج قوس است.
قوس مشتری: زمانی که مشتری در برج قوس قرار گرفته و در اوج قوّت خویش است.
نکته ی جالبی که دراینجا هست اینکه: معمول است که شیرآهورا شکارمی کند امّا ازآنجا که دردنیای عشق همه چیز برعکس است ! حافظ ازمعشوق خویش می خواهد که با آهوان چشم شیرشکارکند! عجیب اینکه این رویارویی وشکارتوسط چشم معشوق است چشمی که درمقابل تابش آفتاب ناتوان است امّا وقتی معشوق حافظ باشد می تواند برآفتاب خیره شده وبراوچیره گردد.
وعجیب ترازآن اینکه: معمول است که شکارکننده ازغفلتِ شکاراستفاده می کند ویورش می برد لیکن دراینجا حافظ معشوق را تشویق به شکار درزمانی می کند که شیرآفتاب ومشتری دراوج قرارداشته باشند! چراکه اطمینان دارد که درهرشرایط موفق به شکارخواهدبود.
معنی بیت:
بیرون بیا و بوسیله ی آهوان چشمانت شیر راکه دراوج قدرت خودنمایی می کند (خورشید بر پشت شیر سوارشده است) شکارکن با ابروان خمیده ات قدر وقیمت مشتری راآنگاه که دراوج قدرت (زمانی که در برج قوس قرار گرفته ) بشکن وازنظرها بینداز. ضمن آنکه قوس به معنای کمان ومشتری به معنای خریدار، این معنی رانیز دربردارد که بیرون بیا و کمر خریدار را بشکن.
گرچه خورشیدفلک چشم وچراغ عالم است
روشنایی بخش چشم اوست خاک پای تو
چوعطرسای شود زلف سنبل ازدَم باد
تو قیمتش به سر زلف عنبری بشکن
عطرسای: عطرآگین،معطّر
دَم باد: نفس باد
عنبر: ماده‌ای قیمتی ،خوش‌بو و که در معده یا روده ی عنبرماهی تولید و روی آب دریا جمع می‌شود. گاهی خود ماهی را صید می‌کنند و آن ماده را از شکمش بیرون می‌آورند. عنبرآلود،معطّر
معنی بیت: آن زمان که ازنفس خوش نسیم، گیسوان سنبل خوشبو می گردد توبیرون خرام وبا زلف عنبرآگین خود جلوه ی سنبل را کمرنگ کن وقیمتش رابشکن.
آن راکه بوی عنبر زلف توآرزوست
چون عودگوبرآتش سودا بسوز وساز
چو عندلیب فصاحت فروشد ای حافظ
تو قدر او به سخن گفتن دری بشکن
عندلیب: بلبل، هزار‌دستان ، کنایه ازشاعری که برای این ساحرمتقّلب غزلسرایی می کند.
فصاحت: شیوایی وبلاغت
قَدْر: ارزش، مقام.
سخنِ دری: سخن فارسی.
معنی بیت: ای حافظ وقتی بلبل با ترانه خوانی جلوه گری می کند وبلاغت وشیواییِ زبان خویش را به رخ می کشد(وقتی که شاعر ومدّاح ساحرسامری نکته ولغز می فروشد) تونیزقدر ومنزلت اورا باسرودن غزلهای ناب ونغز به زبان شیرین پارسی بشکن.
ز شعر دلکش حافظ کسی بودآگاه
که لطف طبع وسخن گفتن دری داند

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

فاطمه یاراحمدی در ‫۲ سال و ۴ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ تیر ۱۴۰۳، ساعت ۰۳:۲۶ پاسخ داده:

اگر در بیت سوم 'بگذار' را بخواهیم در معنی به‌جا آوردن استفاده کنیم، پس نباید املای آن 'گزاردن' باشد؟

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

جانان در ‫۶ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۱۱ بهمن ۱۳۹۸، ساعت ۱۰:۳۹ نوشته:

چقدررررر زیباست این غزل چقدر باشکوهه

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

تماشاگه راز در ‫۵ سال و ۷ ماه قبل، سه‌شنبه ۳ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۱۱:۳۸ نوشته:

سپاس جناب رضا ساقی
شرحهای شما بر تمام غزلیات حافظ در سایت گنجور چونان شرابی گوارا تشنگان را سیراب کرده ، سرمستی و نشاط می بخشد
سپاس از مهر بیکران شما که از شراب شعر حافظ مست شده اید و ما را شریک الاذواق خویش می نمایید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

در سکوت در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، جمعه ۲۸ مرداد ۱۴۰۱، ساعت ۱۶:۱۸ نوشته:

این غزل را "در سکوت" بشنوید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.

	غیرفعال و فعال کردن دوبارهٔ حالت چسبانی نوار ابزار به بالای صفحات
	راهنمای نوار ابزار
	پیشخان کاربر
	اشعار و ابیات نشان‌شدهٔ کاربر
	اعلان‌های کاربر
	ادامهٔ مطالعه (تاریخچه)
	خروج از حساب کاربری گنجور
	لغزش به پایین صفحه
	لغزش به بالای صفحه
	لغزش به بخش اطلاعات شعر
	فعال یا غیرفعال کردن لغزش خودکار به خط مرتبط با محل فعلی خوانش
	فعال یا غیرفعال کردن شماره‌گذاری خطوط
	کپی نشانی شعر جاری در گنجور
	کپی متن شعر جاری در گنجور
	همرسانی متن شعر جاری در گنجور
	نشان کردن شعر جاری
	ویرایش شعر جاری
	ویرایش خلاصه یا برگردان نثر سادهٔ ابیات شعر جاری
	شعر یا بخش قبلی
	شعر یا بخش بعدی

ورود به گنجور

غزل شمارهٔ ۳۹۹

تازه‌های نرم‌افزار گنجور