اکنون وقت آن است که «سبحان الله و الحمدلله و لا اله الا الله و الله اکبر» بشناسی که این چهار کلمه مختصر است، جامع معرفت حضرت الهیت.
چون از تنزیه خود تنزیه وی بشناختی، سبحان الله بشناختی و چون از پادشاهی خود تفصیل پادشاهی وی بشناختی که همه اسباب وسایط مسخر وی اند، چون قلم در دست کاتب، معنی الحمدلله بشناختی که چون منعم جزوی نبود، حمد و شکر جز وی را نباشد و چون بشناختی که هیچ کس را از سر خویش فرمان نیست، لا اله الا الله بشناختی.
اکنون وقت آن است که معنی الله اکبر بشناسی و بدانی که این همه بدانسته ای و از حق تعالی هیچ چیز پنداشتی که معنی الله اکبر آن است که گویی که خدای بزرگتر است و حقیقت این آن باشد که بزرگتر از آن است که خلق وی را به قیاس خویش بتواند شناخت، نه معنیش آن است که وی از دیگری بزرگتر است که جزوی، هیچ چیز دیگر نیست تا وی از آن بزرگتر بود که همه موجودات از نور وجود اوست و نور آفتاب چیزی نباشد جز آفتاب تا بتوان گفت که آفتاب از نور خویش بزرگتر است، بلکه معنی الله اکبر آن است که وی بزرگتر از آن است که به قیاس عقل آدمی وی را بتواند شناخت معاذالله که تقدیس و تنزیه وی چون تقدیس و تنزیه آدمی بود، بلکه وی پاک است از مشابهت همه آفریده ها تا به آدمی چه رسد! و معاذ الله که پادشاهی وی چون پادشاهی آدمی باشد بر تن خویش یا صفات وی چون علم و قدرت و دیگر صفات، چون صفات آدمی بود، بلکه این همه نمودگار است تا همانا چیزی از جمال حضرت الهیت بر قدر عجز بشریت، آدمی را حاصل آید.
و مثل این نمودگار چنان است که اگر کودکی ما را پرسد که لذت ریاست و سلطنت و مملکت داشتن چگونه لذتی باشد؟ با وی گوییم همچون لذت چوگان زدن و گوی بازیدن که وی جز این لذت نداند و هر چه وی را نبود، به قیاس آن تواند شناخت که وی را باشد و معلوم است که لذت سلطنت با لذت چوگان زدن هیچ مناسبت ندارد، ولکن در جمله نام لذت و شادی بر هر دو افتد، پس در نام، از وجهی حملی برابر باشد بدین سبب نمودگار معرفت کودکان را شاید کار این نمودگار و این مثالها همچنین همی دان پس حق را کمال و حقیقت جزوی نشناسد.
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این متن، به شناخت چهار کلمهٔ اساسی در دین اسلام یعنی «سبحان الله»، «الحمدلله»، «لا اله الا الله» و «الله اکبر» پرداخته شده است. هر یک از این کلمات به نوعی معرفت خداوند را معرفی میکند.
«سبحان الله» به تنزیه و پاکی خداوند اشاره دارد. «الحمدلله» بیانگر این است که تنها خداوند شایستهٔ حمد و شکر است. «لا اله الا الله» نشان میدهد که هیچ کس و چیزی جز خداوند فرمانروایی ندارد.
در نهایت، «الله اکبر» به معنی این است که خداوند بزرگتر از آن است که انسان بتواند او را با عقل خود بشناسد و او کاملاً از شباهت به مخلوقات مبراست. قدرت و صفات خداوند را نمیتوان با صفات انسانی مقایسه کرد، چراکه هر چه از زیبایی و کمال درک کنیم، تنها به اندازهٔ عجز و محدودیتهای خودمان است و شناخت واقعی خداوند فراتر از این قیاسهاست.
هوش مصنوعی: الان زمان آن رسیده که به چهار عبارت «سبحان الله»، «الحمدلله»، «لا اله الا الله» و «الله اکبر» توجه کنی. این عبارات کوتاه اما شامل معانی عمیق و جامع درباره شناخت خداوند هستند.
هوش مصنوعی: زمانی که درک کردی که خداوند از هر عیبی مبرّا است، پی بردی که او در نهایت پاکی و دور از هر نقصی است. وقتی فهمیدی که سلطنت و قدرت او بینهایت است و تمام عوامل و وسایل در خدمت او هستند، به معنای «شکر و سپاس مخصوص اوست» پی بردی. همچنین متوجه شدی که هیچ کسی نمیتواند بدون اجازه خداوند کار کند و این امر تو را به درک حقیقت «جز او هیچ معبودی نیست» رهنمون کرد.
هوش مصنوعی: حالا وقت آن است که مفهوم عبارت "الله اکبر" را درک کنی و بفهمی که این همه دانستهای. حقیقت این است که خداوند بزرگتر از آن است که بتوانیم او را با معیارهای خود بشناسیم. این عبارت به معنای این نیست که خداوند از چیزی بزرگتر است، چرا که همه موجودات از نور وجود او نشأت میگیرند. بلکه معنی "الله اکبر" این است که خداوند بزرگتر از آن است که عقل انسان بتواند او را درک کند. او از شباهت به مخلوقات پاک است و سلطنت او به هیچ وجه شبیه به سلطنت انسانها نیست. تمامی ویژگیها و صفاتش به گونهای است که نمیتوان آنها را با صفات انسانی مقایسه کرد، بلکه این صفات تنها تجلیای از جمال الهی هستند که مطابق با نقص بشری به ما فهمانده میشوند.
هوش مصنوعی: اگر کودکی از ما بپرسد که لذت داشتن قدرت و سلطنت چه نوع لذتی است، ما میتوانیم برای او بگوییم که این لذت شبیه به لذت بازیهای کودکی مانند چوگان است. کودک که فقط با این نوع لذتها آشناست، نمیتواند چیزی بیشتر از آن را درک کند و بنابراین تنها میتواند بر اساس تجربه محدود خود قیاس کند. اما واضح است که لذت سلطنت هیچ سنخیتی با لذت بازی چوگان ندارد. با این حال، در هر دو مورد از واژه لذت و شادی استفاده میشود. بنابراین، در نامگذاری ممکن است به نظر برسد که این دو لذت برابرند، ولی واقعیت این است که درک کودکان از لذتها و مفاهیم باید با احتیاط انجام شود و نمیتوانند به درستی واقعیتهای عمیقتر را بشناسند.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.