پس از وفاتم اگر بگذری تو بر سر خاک
زنم بهجیب کفن تا بهطرف دامن چاک
تو دوست باش فدا گردمت اگر نه مرا
ز دوست دشمنی اهل روزگار چه باک
به تار زلف گلوگیر سرکش تو دلم
چو زخمخورده شکاری است بسته بر فتراک
فرو گذاشت زآه و فغان نخواهم کرد
ز ناوکت چو جرس گر شود دلم صد چاک
ز نیک و بد نتوانی به خویشتن پرداخت
نسازی آینه را تا ز زنگ کلفت پاک
یقین شناس که انسان نمود بیبود است
در آب بنگر و از عکس خویش کن ادراک
شدم ز خود به خیالت، به داغ میسازم
که بی بدل نتوانم بریدن از تریاک
نگه به جانب قصاب کن که حافظ گفت
اگر تو زهر دهی به که دیگران تریاک



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: عاشق در این غزل وفاداری خود را تا پس از مرگ نشان میدهد و میگوید با دوستی معشوق از مردم باکی ندارد و حتی با دلِ زخمی و صدپاره از ناله دست نمیکشد. در میانهٔ غزل به اندیشهای عرفانی میپردازد: باید آینهٔ دل را از زنگار پاک کرد، و هستی انسان نمودی بیبود است، مانند عکسی در آب. در پایان، خیال معشوق را به تریاکی ترکنشدنی مانند میکند و با آوردن مصراعی از حافظ میگوید زهر معشوق از پادزهر دیگران بهتر است.
هوش مصنوعی: اگر پس از مرگم از کنار گورم بگذری، از شوق و شور، کفنم را از یقه تا دامن پاره میکنم. یعنی حضور معشوق حتی مرده را به جنبش درمیآورد.
هوش مصنوعی: تو با من دوست باش که جانم فدایت؛ آنگاه از دوستی یا دشمنی مردم زمانه هیچ باکی ندارم.
هوش مصنوعی: دلم در بند تار زلف سرکش و گلوگیر تو مانند شکاری زخمی است که آن را به ترکبند زین شکارچی بستهاند.
هوش مصنوعی: اگر دلم از تیر تو مانند زنگ کاروان صد شکاف بردارد، باز هم از ناله و فریاد دست نمیکشم؛ همانگونه که زنگ شکافته همچنان بانگ میکند.
هوش مصنوعی: تا آینهٔ دل را از زنگار اندوه و کدورت پاک نکنی، نمیتوانی نیک و بد خود را ببینی و به خود بپردازی.
هوش مصنوعی: به یقین بدان که انسان نمودی بیهستیِ حقیقی است؛ به آب نگاه کن و از تصویر خود در آن این را دریاب که وجود تو چون همان عکس است.
هوش مصنوعی: در خیال تو از خود بیخود شدهام و درد و داغ آن را تحمل میکنم، زیرا خیال تو مانند تریاک است و بیجایگزین نمیتوان از آن دست کشید.
هوش مصنوعی: به قصاب نظری کن، که حافظ گفته است: اگر تو زهر بدهی، بهتر از پادزهری است که دیگران بدهند. «تریاک» در این بیت هم به معنای پادزهر است و هم با تریاکِ بیت پیش پیوند دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
اگر تو زخم زَنی بِهْ که دیگری مَرهم
و گر تو زَهر دهی بِهْ که دیگری تریاک
همین شعر » بیت ۸
نگه به جانب قصاب کن که حافظ گفت
اگر تو زهر دهی به که دیگران تریاک
به مستحقان ندهی هرآنچه داری و باز
دهی به معجر و دستار سبزک و سیماک
بجان پاک تو ای خواجه احمد شباک
که همچو جان توام با تو پاک از دل پاک
سر من آنجا باشد که خاک پای تو است
وگرچه سر ز شرف برگذارم از افلاک
به چشم من تو چنانی که توتیا شمرند
[...]
بذروه ملکوت آی ازین نشیمن خاک
که نیست لایق تخت ملوک تحت مغاک
بخاک بازده این خاک و سوی علو گرای
که جان پاک سزا نیست جز بعالم پاک
تو شاه تخت وجودی چه جای تست اینجا
[...]
نشانه امل و بحر جود نورالدین
که قاصر است ز کنه جلال او ادراک
ز بار حلم تو رند است خاک بر سر آب
ز جور جود تو کرده است گنج بر سر خاک
ز بس گشایش کز توست هیچ بسته نماند
[...]
بیا، که خانهٔ دل پاک کردم از خاشاک
درین خرابه تو خود کی قدم نهی؟ حاشاک
به لطف صید کنی صدهزار دل هر دم
ولی نگاه نداری تو خود دل غمناک
کدام دل که به خون در نمیکشد دامن؟
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.