سنبلش را تا صبا بر گل مشوش میکند
هر خم مویش مرا نعلی بر آتش میکند
در جواب او
قالبکزن چون رخِ والا منقش میکند
بهر شلوارِ زرافشان خاطرم خوش میکند
کرده در کار علم رفاف کاره مزی
ریشه نعلک زده نعا در آتش میکند
تنگچشمی چون زره آن کس که عادت کرده است
گر تبرش میزنی مشنو که ترکش میکند
کهنگان را جامه نو هر زمان آرد به کار
رخت افزون شیوه خوبان مهوش میکند
آفرین بادا به کلک سوزن آن نقشدوز
کو رخ کدرویی کتان منقش میکند
در پی معنی رنگین نقشبند فکرتم
در سخن هردم خیال شرب زرکش میکند
برد و میلک خاص و میخک قیف و قطنی گو برو
صوف گو بازآ که قاری ترک این شش میکند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل نقیضهٔ طنزآمیزی بر غزل سلمان ساوجی است. نظام قاری در آن مضمون عاشقانهٔ سلمان را به وصف پارچهها و جامهها و هنر نقشزنان و نقشدوزان برگردانده است. در میانهٔ غزل به خسّت تنگچشمان طعنه میزند و از سخن رنگین خود، که آن را به پارچهٔ زربفت مانند میکند، میبالد. در پایان پارچههای گوناگون را کنار میگذارد و پشمینه را برمیگزیند.
هوش مصنوعی: هر بار که باد صبا گیسوی سنبلمانند یار را بر چهرهٔ گلگونش پریشان میکند، هر پیچ موی او مرا بیقرار و آشفته میسازد. «نعل در آتش نهادن» کنایه از بیتاب کردن عاشق است. این بیت مطلع غزل سلمان ساوجی است که شاعر آن را نقیضه کرده است.
هوش مصنوعی: وقتی نقشزنِ قالبی روی پارچهٔ ابریشمی «والا» نقش میزند، دلم را به داشتن شلوار زرافشان خوش میکند.
هوش مصنوعی: متن این بیت آشفته است. ظاهراً میگوید حاشیه و عَلَمِ جامه با ریشههایی که نقش نعلک دارند آراسته شده و این آرایش مرا بیقرار میکند، چنانکه گویی نعل در آتش مینهد.
هوش مصنوعی: کسی که مانند زره به تنگچشمی و خسّت خو گرفته است، اگر با تبر هم بر او بزنی، باور نکن که این عادت را ترک کند. «ترکش» هم به معنای «ترکِ آن» است و هم به ترکشِ تیر اشاره دارد، که با زره و تبر از ابزار جنگاند.
هوش مصنوعی: کهنهپوشان را هر زمان جامهٔ نو به کار میآید، و داشتن جامهٔ فراوان شیوهٔ خوبرویانِ ماهچهره است.
هوش مصنوعی: آفرین بر سوزنِ قلممانند آن نقشدوز که روی پارچهٔ کتان را نقشونگار میدوزد.
هوش مصنوعی: من در جستوجوی معنای رنگین، نقشبندِ اندیشهام. ذهنم در سخن هر لحظه پارچهٔ «شَرب»ِ زربفت میبافد، یعنی سخنم را مانند پارچهٔ زرین میآراید.
هوش مصنوعی: به پارچههای بُرد و میلکِ خاص و میخک و قیف و قطنی بگو بروند و به پشمینه (صوف) بگو بازگردد، زیرا قاری این شش جامه را کنار میگذارد. در این بیت به پشمینهپوشی صوفیان و ترک تجمل نیز اشاره شده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
زلف ترک من صبا هردم مشوش میکند
تا دماغ عاشقان از بوی آن خوش میکند
با زمین مرده ابر نوبهاری کی کند
آنچه با من بوی زلف یار سرکش میکند
از لطافت ترک من گویی که هست آب حیات
[...]
سنبلت را صبا بر گل مشوش میکند
هر خم زلفت مرا نعلی در آتش میکند
باد در وقت سحر میآورد بویت به من
باد وقتش خوش! که او وقت مرا خوش میکند
لعل جانبخش لبت دلهای مسکینان به لطف
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.