ای بزرگی که در دو عالم نیست
جز تو مخدوم و جز تو محبوبم
خوب اگر بگذرد به من یابد
از تو باشد همه بدو خوبم
تا تو از لطف صاحبم بودی
طالع سعد بود مصحوبم
یک دو مه پیش ازین زمهر تو بود
ماه و مهر سپهر مغلوبم
بنده راغب ز خلق بودم و خلق
راغب خلق و خلق مرغوبم
با همه بد قوارگی گفتی
ثانی یوسف بن یعقوبم
گر ز جا جستمی به عزم رکوب
مرکب چرخ بود مرکوبم
پس سپاه سعود را گفتی
خیل نخلند و بنده یعسوبم
این زمان بین که چون بساط زمین
می کند گاو خر لگد کوبم
چرخ گردون زخوشه پروین
دسته می بست بهر جاروبم
طالبان مرا نگر کامروز
همه را مستفید و مطلوبم
گر به درگاه جاه تو گذرد
عمر بر این سیاق و اسلوبم
واکنم نطق بسته را کآخر
من نه از سنگم و نه از چوبم
صبرم از حد گذشت پنداری
بنده قائم مقام ایوبم
چند ازین وعده ها که یاد آرید
همه از وعده های عرقوبم
من نه آنم که چون تو کذابی
بفریبد به وعد مکذوبم
خیز کلک و دوات و دفتر خواه
تا نویسی جواب مکتوبم
ورنه ظاهر کنم که اکنون باز
من نه مخذولم و نه مکنونم
آسمان و زیمن بر آشوبند
با تو آن دم که من بر آشوبم
شغل من صدق صرف بود و کنون،
به همان شغل باز منصوبم
بل که در خیل اصدقای عباد
تا به روز حساب محسوبم
مر ترا سر به صدمه باید کوفت
گر تو بدهی به طعنه سر کوبم
خائنی چون ترا غضب شاید
من چرا بی گناه مغضوبم؟
ناهب مال شه توئی و ترا،
دفع باید، نه من که منهوبم
نه شنیدی که کدخدای عراق
هم درین سال کرد مسلوبم
من چو آئینه ام برابر تو
راست بینی که بنده معیوبم
تا توئی حاجب اندرین درگاه
شکرلله که بنده محجوبم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر نامهای منظوم به یکی از کارگزاران است. شاعر نخست از روزگاری یاد میکند که با لطف مخاطب بختش بلند بود و او را میستود، سپس از خواری و تنگدستی کنونی و وعدههای دروغ او شکایت میکند. در ادامه لحن نامه به تهدید و پرخاش میگراید: مخاطب را دروغگو و خائن و غارتگر مال شاه میخواند، از او پاسخ نامه را میطلبد و خود را راستکار و بیگناه میشمارد.
هوش مصنوعی: ای بزرگی که در هر دو جهان جز تو کسی سرور و محبوب من نیست.
هوش مصنوعی: اگر خوبی به من برسد، از توست؛ همهٔ نیک و بد من از تو است.
هوش مصنوعی: تا وقتی که تو از روی لطف سرپرست و یاور من بودی، بخت نیک همراهم بود.
هوش مصنوعی: یکی دو ماه پیش از این، به برکت محبت تو، چنان بلندمرتبه بودم که ماه و خورشید آسمان در برابرم شکستخورده بودند.
هوش مصنوعی: من به خوی و رفتار تو دل بسته بودم و مردم نیز خواهان خوی من بودند و اخلاقم پسندیدهٔ همه بود.
هوش مصنوعی: با همهٔ زشتروییام، تو مرا یوسف دوم، پسر یعقوب، میخواندی.
هوش مصنوعی: اگر برای سوار شدن از جا برمیخاستم، گویی آسمان مرکب من بود.
هوش مصنوعی: آنگاه دربارهٔ لشکر بختهای نیک میگفتی که آنها گروه زنبورانند و من ملکه و پیشوای آنهایم.
هوش مصنوعی: اما اکنون ببین که مانند فرش زمین، گاو و خر مرا لگدکوب میکنند.
هوش مصنوعی: در آن روزگار آسمان از خوشهٔ پروین برای من جارو میبست تا راهم را بروبد.
هوش مصنوعی: خواهندگان مرا ببین که امروز همه از من سود میجویند و طلب خود را از من میخواهند.
هوش مصنوعی: اگر عمرم بر درگاه بلندپایهٔ تو به همین شیوه بگذرد،
هوش مصنوعی: زبان بستهٔ خود را باز میکنم و شکایت میکنم، چرا که سرانجام من از سنگ و چوب نیستم.
هوش مصنوعی: صبرم از اندازه گذشته است؛ گویی من جانشین ایوب پیامبر در صبوریام؛ «قائم مقام» هم اشاره به نام شاعر است.
هوش مصنوعی: تا کی این وعدهها را به یادم میآورید؟ همهٔ آنها مانند وعدههای عرقوب، که در دروغوعدگی ضربالمثل است، بیپایه است.
هوش مصنوعی: من کسی نیستم که دروغگویی مانند تو بتواند با وعدههای دروغ فریبم دهد.
هوش مصنوعی: برخیز و قلم و دوات و دفتر بخواه تا پاسخ نامهٔ مرا بنویسی.
هوش مصنوعی: وگرنه آشکار میکنم که اکنون هم من خوار و بییاور و پنهان و گمنام نیستم.
هوش مصنوعی: هنگامی که من خشمگین شوم، آسمان و زمین نیز بر تو میشورند.
هوش مصنوعی: کار من سراسر راستی و درستکاری بود و اکنون هم دوباره به همان کار گماشته شدهام.
هوش مصنوعی: بلکه تا روز قیامت در شمار راستگویان بندگان خدا به حساب میآیم.
هوش مصنوعی: اگر تو با طعنه بخواهی مرا سرکوب کنی، سزاوار است که سر تو را با ضربه بکوبند.
هوش مصنوعی: خیانتکاری مانند تو سزاوار خشم است؛ چرا من بیگناه باید مورد خشم باشم؟
هوش مصنوعی: غارتگر مال شاه تو هستی و باید تو را دور کرد، نه مرا که خود غارتشدهام.
هوش مصنوعی: مگر نشنیدی که فرمانروای عراق در همین سال دارایی مرا گرفت و غارتم کرد؟
هوش مصنوعی: من مانند آینه در برابر توام؛ پس اگر مرا معیوب میبینی، عیب خود را در من میبینی.
هوش مصنوعی: تا وقتی تو پردهدار این درگاهی، خدا را شکر که من از آن دور و محروم ماندهام؛ میان «حاجب» و «محجوب» بازی لفظی هست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
از تو خالی نگارخانهٔ جم
فرش دیبا فگنده بر بجکم
دانش و خواسته است نرگس و گل
که به یک جای نشکفند به هم
هر که را دانش است خواسته نیست
و آن که را خواسته است دانش کم
از گهر گرد کردن بفخم
نه گهر چید هیچکس نه درم
نیست گشت از هوای خود عالم
جز به مدح تو بر نیارد دلم
حشمتت در جهان فکند آواز
همتت بر فلک نهاد قدم
محمدت را ستوده رای تو جفت
[...]
موکب جشن خاص شاه عجم
اندر آمد به ساحت عالم
چتر میمون ماه پیکر او
سایه گسترده بر بنی آدم
پی آن بر ملک مبارک باد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.