میان سگ و گربه شبی نزاع افتاد
به گربه گفت سگ ای کاسه لیس لقمه شمار
تویی که نیست ترا بویی از طریق ادب
تویی که نیست ترا جز طریق دزدی کار
نمی شود که کسی لقمه برد به دهن
که از طمع نبری راحتش به ناله زار
چراست این همه عزت ترا به این همه عیب
که می کشند ترا خلق متصل به کنار
شریک خوانی و هم خواب بستر و بالین
رفیق مجلس و مقبول هر پری رخسار
منم که فایده ها می رسد ز من شب و روز
حراست است مرا شب شعار و روز شکار
وفا شعار منست و ادب طریقه من
بر آستانه مرا منزلست لیل و نهار
وسیله چیست که تو داخلی و من خارج
تو گوشت می خوری و استخوان من افگار
گناه من چه شد و وز هنر چه هست ترا
که گفته اند ترا طاهر و مرا مردار
به مجلس علما تو انیس و من از دور
به محفل فضلا تو عزیزی و من خوار
ز روی طعنه چنین گفت گربه خاموش
که ای درنده بی زینهار بد کردار
به میهمان و گدا متصل جدل داری
به هر غریب مدام از تو می رسد آزار
به خیر اهل سعادت تو می شوی مانع
بدین روش که تویی کام دل امید مدار
گمان مبر که به سرمنزل مراد رسی
مکن خیال که کردی ز عمر برخوردار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قطعه مناظرهای تمثیلی میان سگ و گربه است. سگ از گربه گله میکند که با آنکه طمعکار و دزد است، در خانه و آغوش مردم و مجلس علما عزیز است و پاک شمرده میشود، اما خودِ سگ با همهٔ وفاداری و نگهبانی و شکار، بیرون در مانده و پلید خوانده میشود. گربه پاسخ میدهد که سگ با مهمان و گدا و غریب بدرفتاری میکند و مانع نیکوکاری مردم میشود و با چنین خویی نباید به کام دل امید داشته باشد. نکتهٔ پایانی این است که آزار رساندن به نیازمندان و غریبان، همهٔ خدمتهای دیگر را بیارزش میکند.
هوش مصنوعی: شبی میان سگ و گربه دعوا درگرفت و سگ به گربه گفت: ای کاسهلیسِ شکمپرست که لقمههای دیگران را میشماری.
هوش مصنوعی: تو کسی هستی که بویی از ادب نبردهای و کاری جز دزدی نداری.
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتواند لقمهای به دهان ببرد، مگر آنکه تو از روی طمع با نالههای زارت آسایش او را از بین ببری.
هوش مصنوعی: با اینهمه عیب، چرا اینقدر عزیزی که مردم پیوسته تو را در آغوش میگیرند؟
هوش مصنوعی: تو همسفره و همبستر و همبالین مردمی، همدم مجلسها هستی و پیش هر زیبارویی پذیرفتهای.
هوش مصنوعی: من کسی هستم که شب و روز از من سود میرسد؛ کارِ همیشگیام شب نگهبانی و روز شکار است.
هوش مصنوعی: وفاداری شیوهٔ من و ادب راه و رسم من است و شب و روز جایگاهم بر آستانهٔ در است.
هوش مصنوعی: به چه سببی تو درون خانهای و من بیرون؟ تو گوشت میخوری و من با استخوان، خسته و آزرده ماندهام.
هوش مصنوعی: گناه من چیست و تو چه هنری داری که تو را پاک و مرا پلید و مردار خواندهاند؟
هوش مصنوعی: در مجلس دانشمندان تو همدمی و من دور ایستادهام؛ در محفل فاضلان تو عزیزی و من خوار.
هوش مصنوعی: گربه با سرزنش پاسخ داد: خاموش باش، ای درندهٔ بیرحم و بدکار.
هوش مصنوعی: تو پیوسته با مهمان و گدا درگیری و هر غریبی همیشه از تو آزار میبیند.
هوش مصنوعی: تو جلوی نیکوکاری نیکبختان را میگیری و نیازمندان را از درشان میرانی؛ با این رفتار امید رسیدن به آرزو نداشته باش.
اصلاح تایپی
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
اگر گل آرد بار آن رخان او، نه شگفت
هر آینه چو همه مِیْ خورَد گل آرد بار
به زلفْ کژ ولیکن به قد و قامت راست
به تن درست ولیکن به چشمکان بیمار
مدیح تا به بر من رسید عریان بود
ز فرّ و زینت من یافت طیلسان و ازار
چنین نماید شمشیر خسروان آثار
چنین کنند بزرگان چو کرد باید کار
به تیغ شاه نگر، نامهٔ گذشته مخوان
که راستگویتر از نامه تیغ او بسیار
چو مرد بر هنر خویش ایمنی دارد
[...]
قوی کننده دین محمد مختار
یمین دولت محمود قاهر کفار
چو بازگشت به پیروزی از در قنوج
مظفر وظفر و فتح بر یمین و یسار
هنوز رایتش از گرد راه چون نسرین
[...]
فغان ز دست ستمهای گنبد دوار
فغان ز سفلی و علوی و ثابت و سیار
چه اعتبار بر این اختران نامعلوم
چه اعتماد بر این روزگار ناهموار
جفای چرخ بسی دیده اند اهل هنر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.